استان کردستان

با سفر به استان کردستان، به سرزمین طبیعت، تاریخ، فرهنگ و مهد اقوام کرد، یکی از اقوام اصیل ایرانی قدم می‌گذارید. این استان خوش آب‌وهوا در مرز غربی کشور واقع شده و از غرب با کشور عراق و سرزمین کردستان عراق هم‌جوار است. استان‌های همسایه کردستان در ایران شامل آذربایجان‌غربی، زنجان، همدان و کرمانشاه است. حدود ۱,۶۰۳,۰۰۰ نفر جمعیت این استان (سرشماری سال ۱۳۹۵) را اکثرا مسلمانان سنی تشکیل می‌دهند و به زبان شیرین کردی سخن می‌گویند. مرکز استان کردستان، شهر سنندج است که حدود ۵۰۰ کیلومتر با پایتخت کشور، تهران فاصله دارد.

آب و هوای کردستان

استان کردستان با قرارگیری در میان رشته‌کوه زاگرس، از تنوع اقلیمی مناطق کوهستانی برخوردار است و در فصول مختلف می‌توان شاهد ارتفاعات سرد تا دره‌های پرآب و دشت‌های وسیع و سرسبز آن بود. بدیهی است که بهترین زمان سفر به کردستان، فصل بهار است که مناظر سرسبز و دشت‌های پر گل این سرزمین خودنمایی می‌کنند. همچنین از آن‌جایی که میانگین ارتفاع استان کردستان به صورت نسبی بالاست، در فصل تابستان و اوایل پاییز نیز ییلاق‌های خوش آب‌و‌هوای این استان، با میانگین دمای ۲۲ تا ۲۵ درجه سانتیگراد، پذیرای گردشگران بسیاری است. استان کردستان درفصل زمستان از استان‌های برف‌گیر کشور به شمار می‌آید و دوستداران برف می‌توانند از ابهت مناظر زمستانی کردستان لذت ببرند.

دیدنی های کردستان

به دلیل قدمت تاریخی و فرهنگی این سرزمین و هم‌چنین موقعیت اقلیمی و جغرافیایی، جاهای دیدنی کردستان از زیبایی خاصی برخوردارند و در گوشه و کنار این استان قرار گرفته‌اند.

جاذبه های فرهنگی و تاریخی کردستان

استان کردستان به واسطه تاریخ غنی و پر فراز و نشیب این منطقه، جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی بسیاری را در دل خود جای داده است که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به غار تاریخی کرفتو، قلعه قمچقای، بازار سنندج، عمارت آصف وزیری، عمارت خسروآباد، عمارت مشیر دیوان، مسجد و قرآن نگل اشاره کرد.

جاذبه های طبیعی کردستان

موقعیت جغرافیایی استان کردستان و پدیده‌های اقلیمی منطقه،‌ طبیعت چشم‌نوازی را در گوشه و کنار این استان به وجود آورده است که از آن جمله دریاچه زریوار، پارک کوهستانی آبیدر، آبشارهای چهل چشمه، دشت بیلو و منطقه حفاظت‌شده کوسالان و شاهو از  جاذبه‌های منحصربه‌فرد استان کردستان برای علاقمندان به طبیعت است.

سوغات کردستان

میراث فرهنگی و صنایع دستی کردستان نمادی از آداب و رسوم و سبک زندگی اهالی این منطقه است. گردشگران این منطقه نیز همواره از صنایع دستی این منطقه به عنوان سوغات کردستان استقبال می‌کنند که از آن جمله می‌توان به فرش و گلیم دستبافت، محصولات نازک‌کاری چوب، کلاش یا گیوه، انواع لباس کردی زنانه و مردانه، سفال‌ و محصولات چرمی اشاره کرد.

مانند هر شهر و دیار دیگری، استان کردستان نیز شیرینی و خوراکی‌های مخصوص خود را دارد که از آن میان شیرینی کنجدی گزانگبین، بادام سوخته، برساق، نان کاک، نان برنجی، عسل طبیعی، باسلوق، خشکبار و مویز انتخاب‌های خوبی به عنوان سوغات هستند.

غذاهای محلی کردستان

غذاهای محلی استان کردستان اغلب از مواد اولیه طبیعی این استان کوهستانی درست می شوند که این عامل، عطر و طعمی خاص به آن‌ها می‌بخشد. غذاهایی همچون خورش ریواس، خورش تره کردی، شیش کباب و قایرمه از غذاهای سنتی کردستان هستند. در صورتی‌که به شهر مریوان سفر کردید، به شما پیشنهاد می‌کنیم حتما طعم ما‌هی تازه کبابی را در رستوران‌های اطراف دریاچه زریوار بچشید.

اگر «آش» را به عنوان یکی از غذاهای مرسوم ایرانی در نظر بگیریم، بدیهی است که استان کردستان نیز انواع آش‌های مختص به خود را دارد. از آن جمله می‌توان به آش عدس بلغور، آش دوغه‌وا، آش دانه کولانه، آش گزنه، آش پرپوله، برونشین و آش سنگه سیر اشاره کرد. نان شلکینه، نان برساق و کلانه نیز، از پرطرفدارترین نان‌های محلی کردستان هستند.

اقامت در کردستان

استان کردستان به عنوان یکی از استان‌های گردشگرپذیر ایران از زیرساخت‌های نسبتا مناسبی برای پذیرایی از مسافران برخوردار است. از هتل های استان کردستان می‌توان به هتل شادی و هتل جهانگردی در سنندج، هتل زریوار در مریوان و هتل هاله در بانه اشاره کرد. همچنین با ترویج اقامتگاه‌های بومگردی در سال‌های اخیر، ده‌ها واحد اقامتی بوم‌گردی در شهرها و روستا‌های مختلف استان کردستان افتتاح شده که با اقامت در آن‌ها می‌توانید از نزدیک شاهد زندگی روزمره مردم کردستان ‌باشید.

رستوران های کردستان

رستوران های کردستان با انواع منوهای ایرانی، محلی و فست‌فود در شهرهای مختلف وجود دارند که از معروف‌ترین آن‌ها در سنندج می‌توان به جهان‌نما، آتشکده، مروارید و کبابی شیدای کردستان اشاره کرد. در مریوان نیز رستوران‌های ژه‌مه‌ن و ساباتی هاوالان به‌خاطر کیفیت متمایز، از محبوبیت زیادی برخوردارند. هم‌چنین اقامتگاه‌های بومگردی کردستان همواره گزینه‌های خوبی برای لذت چشیدن غذاهای محلی با دستپخت خانگی هستند.

شهرها و روستاهای کردستان

شهرهای سنندج، مریوان، بانه، سقز، قروه، کامیاران، بیجار، دیواندره، و دهگلان از شهرهای مهم استان کردستان هستند که دیدنی‌های متنوعی را به علاقمندان عرضه می‌کنند. به دلیل اقلیم کوهستانی و قرارگیری در دامنه‌های کوه، بسیاری از شهر‌ها و روستاهای کردستان به صورت پلکانی ساخته شده‌اند. از مشهورترین نمونه‌های معماری پلکانی استان کردستان می‌توان به روستای پلکانی پالنگان، روستای دولاب و روستای ژیوار اشاره کرد.

سنندج

مرکز استان کردستان و شناخته‌شده‌ترین شهر این استان، سنندج است. این شهر با کوه‌هایی در پیرامونش محصور شده و اهالی کردستان امروزه به این شهر «سنه»، به معنای کوه، می‌گویند. وجه تسمیه سنندج به دژی باز می‌گردد که در دوره صفوی در این منطقه بنا شد و آبادانی را به خود به همراه آورد. از آن زمان این منطقه را «سنه‌دژ» خواندند. بازار سنندج، خانه کرد یا عمارت آصف، مسجد جامع سنندج، پارک کوهستانی آبیدر، عمارت خسروآباد و عمارت وکیل از معروف‌ترین جاذبه های گردشگری سنندج هستند.

مریوان

گردشگرپذیرترین شهر استان کردستان بعد از سنندج، شهر مریوان است. این شهر که در غرب سنندج قرار گرفته، از طریق جاده‌ای پرپیچ و خم و کوهستانی به طول ۱۳۰ کیلومتر با مرکز استان در ارتباط است. گردشگران این شهر را به واسطه دریاچه زریوار (یا زریبار) که بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین در غرب ایران است، پارک ساحلی زریوار و بازارچه مرزی مریوان می‌شناسند. از دیگر دیدنی‌های اطراف مریوان می‌توان به دشت بیلو، قلعه مریوان، روستای پلکانی کانی‌سانان، ارتفاعات چهل چشمه و منطقه تفریحی قمچیان اشاره کرد.

بانه

شهر بانه به دلیل وجود مراکز خرید متعدد، به بازار بانه معروف است و از دیدنی های کردستان برای علاقمندان به خرید محسوب می‌شود. این شهر به دلیل نزدیکی به مرز، به عنوان بازار مرزی بانه شناخته می‌شود که خود، مهم‌ترین عامل جذب گردشگر به این شهر است. شهر بانه در فاصله ۲۵۰ کیلومتری از مرکز استان کردستان قرار گرفته و آسان‌ترین راه برای دسترسی به آن از سنندج، مسیر سقز-بانه است.

اورامانات

منطقه اورامانات و روستای اورامان تخت از دیدنی‌های معروف کردستان است که علاوه بر معماری پلکانی، به خاطر خانه های سنگی و نیز وجود مقبره پیر شالیار، همواره گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. اورامان در فاصله ۱۵۰ کیلومتری غرب سنندج و در مسیر سنندج به مریوان واقع شده است.

آداب و رسوم مردم کردستان

کردستان را دیار فرهنگ و هنر می‌نامند. اهالی این سرزمین با انواع آداب و رسوم خاص خود، در میان مردم ایران و جهان زبانزد هستند. لباس کردی و رقص کردی از بارزترین ویژگی‌هایی است که با شنیدن نام کردستان، در ذهن اکثر مردم تداعی می‌شوند. همچنین زبان کردی را با گویش‌های مختلف رایج آن، نزدیک‌ترین زبان زنده به زبان مادی می‌دانند و بخش مهمی از هویت اجتماعی و فرهنگی کردستان قلمداد می‌شود. موسیقی کردی و جشن‌ها و آیین‌های مختلف این خطه نیز که نشان‌گر ارزش‌ها و باورهای مردم کردستان است، از شاخه‌های مهم فولکلور کردی به‌شمار می‌آید.

همچنین مفاخر و مشاهیر کردستان در عرصه‌های مختلف هنری و ادبی افتخار آفرینی کرده‌اند که از معروف‌ترین آنان می‌توان به مستوره اردلان، شاعر و مورخ متخلص به مستوره کردستانی؛ علی‌اصغر کردستانی، ‌استاد آواز؛ هادی ضیاء الدینی، نقاش و طراح و مجسمه ساز؛ و دکتر مظفر پرتوماه، دانشمند هسته ای کرد اشاره کرد.

سفر به کردستان

برای سفر به کردستان می‌توانید به دو صورت زمینی و هوایی اقدام کنید. در ادامه به صورت مختصر با آسان‌ترین راه سفر به کردستان آشنا می‌شوید. در صورت تمایل می‌توانید راهنمای سفر کردستان را نیز مطالعه کنید.

سفر هوایی به کردستان

فرودگاه بین المللی این استان در مرکز آن یعنی شهر سنندج واقع شده است که در جنوب این شهر و در جاده‌ی کامیاران قرار دارد. در صورت تمایل به سفر هوایی، هر روزه پروازهای مستقیمی از تهران به فرودگاه سنندج و برعکس انجام می‌شود. هم‌چنین از دیگر شهرهای بزرگ نیز برنامه‌های پروازی منظمی توسط شرکت‌های هواپیمایی مختلف به این شهر وجود دارد.

سفر زمینی به کردستان

از اکثر شهرهای بزرگ به شهرهای مختلف کردستان اتوبوس‌های مسافربری در دسترس است که مقصد نهایی اکثر آن‌ها شهر سنندج است. این شهر دارای دو پایانه اتوبوس‌رانی است: ترمینال اصلی شهر که در شرق واقع شده و از آن‌جا برای بیشتر شهرها اتوبوس دارد و ترمینال شمالی که به ترمینال سقز معروف است.

اگر قصد دارید با ماشین شخصی راهی کردستان شوید، از تهران مسیر آزادراه قزوین-زنجان-همدان را در پیش بگیرید. در دوراهی که شما را به دو شهر کرمانشاه و همدان می‌رساند، مسیر کرمانشاه را انتخاب کنید. پس از عبور از کامیاران (اگر قصد بازگشت از همین راه را ندارید، حتما در مسیر رفت از کامیاران دیدن کنید) به سنندج می‌رسید. مسیر تهران-سنندج حدود ۵۰۰ کیلومتر است و با سرعت معمولی و بدون در نظر گرفتن توقف حدود ۵ الی ۶ ساعت طول می‌کشد. برای سفر از سایر شهرها نیز از سمت شرق از مسیر زنجان-بیجار، از سمت همدان از مسیر همدان-قروه، از سمت شمال (آذربایجان غربی) از مسیرهای تکاب-بیجار، بوکان-سقز و سردشت-بانه و از سمت جنوب از مسیر کرمانشاه-باختران به استان کردستان خواهید رسید.

پروژه احداث راه‌آهن کردستان نیز یکی از قدیمی‌ترین پروژه‌های حمل‌ونقل کشور است که هنوز به اتمام نرسیده و طبق پیش‌بینی مسئولین، راه‌اندازی آن تا اواسط سال ۱۴۰۰ امکان‌پذیر نخواهد بود.

از کجا شروع کنیم

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map