طرز تهیه شولی؛ آش محلی و مقوی یزدی

طرز تهیه شولی؛ آش محلی و مقوی یزدی

نگین توکلی
| دوشنبه, ۲۷ بهمن ۹۹ ساعت ۱۴:۰۶

با طرز تهیه آش شولی، یکی از غذاهای محلی و لذیذ یزدی آشنا شوید و برای خود و اعضای خانواده‌تان، یک آش جدید و مقوی در خانه بپزید.

آش شولی، مشهورترین و محبوب‌ترین آش سنتی یزد است که قدمت آن به ۵۰۰ سال قبل برمی‌گردد. این آش که در فهرست آثار غیر مملوس فرهنگی یزد نیز به ثبت رسیده است، دارای دو نوع متفاوت تابستانه و زمستانه است. آش شولی به‌دلیل شل بودن و قوام آن با نام «شولی» شناخته می‌شود. ماش و شلغم (نوع زمستانه) یا عدس و چغندر (نوع تابستانه)، عدس، سبزیجات (اسفناج، شوید و شنبلیله)، آرد و ادویه از مواد لازم برای تهیه این آش هستند که معمولا با سرکه یا رب انار مزه‌دار می‌شود.

شولی در شهرهای دیگر ایران از جمله کرمان و کاشان نیز طبخ می‌شود و از طرفداران بسیاری به‌خصوص در فصل سرما برخوردار است. طرز تهیه شولی بسیار ساده است و شما می‌توانید انواع خوشمزه آن را به آسانی در خانه درست کنید. این آش، یکی از غذاهای ثابت بر سر سفره شب یلدای یزدی‌ها است. آش شولی به‌دلیل استفاده از سرکه، طبع سردی دارد و معمولا در شب یلدا، همراه با آجیل و شیرینی یزدی سرو می‌شود. جالب است بدانید که یزدی‌ها این آش را در دیگر روزهای سال در یزد در ساعت ۱۰ تا ۱۱ صبح می‌خورند تا اشتهای آن‌ها باز شود. 

آش شولی می‌تواند به‌عنوان پیش غذا یا غذای اصلی سرو شود. این آش، برای درمان سرماخوردگی و آنفلونزا فوق‌العاده است و به همین دلیل، به شما پیشنهاد می‌کنیم که شولی را در فصل سرما حتما در برنامه غذایی خود قرار دهید. اگر در طرز تهیه آش شولی از شلغم استفاده کنید، یک آش سبزرنگ خواهید داشت؛ در حالی که با ریختن چغندر یا لبو، آش شما قرمزرنگ خواهد شد. در ادامه با ما همراه باشید تا شما را با دستور پخت این آش محلی و سنتی ایرانی آشنا کنیم تا بتوانید در خانه، یک شولی خوشمزه درست کنید و به‌قول یزدی‌ها، «شولی خیله خشه» (شولی خیلی خوب است).

آش شولی

هرآنچه باید درباره شولی بدانید:

طرز تهیه شولی یزدی

طرز تهیه شولی یزدی

شولی یزدی در فصل تابستان با چغندر، عدس، سبزی آش، پیاز، آرد، ادویه و نعنا داغ درست می‌شود و یک غذای عالی برای درمان سرماخوردگی و آنفلونزا به شمار می‌آید. غلظت نهایی شولی قرمز رنگ یزدی، شبیه به سوپ است؛ پس اگر در حین پخت احساس کردید که آش شما غلیظ شده است، حتما به آن آب جوش اضافه کنید.

مواد لازم برای چهار نفر

  • ۲ عدد چغندر بزرگ پوست کنده و نگینی خرد شده
  • یک کیلوگرم سبزی آش (تره، جعفری، اسفناج، شوید، مقداری شنبلیله) خرد شده
  • ۳ عدد پیاز پوست کنده و خلالی خرد شده
  • ۳ قاشق غذاخوری نعنا خشک
  • نصف لیوان عدس
  • یک و نیم لیوان آرد 
  • نصف لیوان سرکه
  • روغن، نمک، فلفل سیاه و زردچوبه به مقدار لازم

طرز تهیه آش شولی یزدی

آش شولی یزدی

مرحله اول:

یک قابلمه آب را روی حرارت متوسط گاز قرار دهید تا به جوش آید. سپس چغندرهای نگینی خرد شده را در قابلمه بریزید و آن‌ها را نیم‌پز کنید.

مرحله دوم:

عدس از قبل خیس کرده و سبزی آشی خرد شده را در قابلمه به چغندرهای نیم‌پز شده اضافه کنید و مواد را هم بزنید. شعله گاز را کم کنید و صبر کنید تا سبزی و عدس بپزند.

مرحله سوم:

در همین حین، مقداری روغن در یک تابه بریزید و آن را روی حرارت متوسط گاز قرار دهید تا داغ شود. سپس پیازهای خلالی خرد شده را در روغن بریزید و آن‌ها را تفت دهید تا سبک و طلایی شوند. در ادامه به پیازها، نمک و زردچوبه اضافه کنید و آن‌ها را برای یک دقیقه دیگر تفت دهید تا بوی خامی زردچوبه گرفته شود. نعنا خشک را نیز در تابه بریزید و برای چند ثانیه همراه با پیاز داغ تفت دهید. تابه را از روی حرارت بردارید. نیمی از نعنا و پیاز داغ را در آش بریزید و بقیه را کنار بگذارید.

مرحله چهارم:

آرد را با چهار لیوان آب سرد در یک کاسه با همزن دستی مخلوط کنید. پس از پخت کامل چغندر و عدس، مخلوط آرد و آب را کم کم در آش بریزید و مرتب هم بزنید تا آرد گلوله نشود. سپس چهار لیوان آب جوش در آش بریزید.

مرحله پنجم:

پس از حدود ۱۰ دقیقه، به آش سرکه، نمک و فلفل سیاه اضافه کنید و آش را خوب هم بزنید. آش شما پس از حدود ۱۵ دقیقه قل زدن روی حرارت ملایم گاز و کم شدن بوی تندی سرکه، آماده سرو است.

مرحله ششم:

آش شولی را در ظرف سرو بکشید و روی آن را با پیاز داغ و نعنا داغ باقی‌مانده تزئین کنید.

نکات مهم برای تهیه شولی یزدی

شولی خوشمزه

  • ادویه مخصوص آش شولی یزدی، زردچوبه، نعنا خشک و مقداری زیره سبز یا سیاه است.
  • عدس را حتما از چند ساعت قبل خیس کنید تا نفخ آن گرفته شود و زودتر بپزد.
  • شما می‌توانید یک عدد از چغندرها را رنده کنید و چغندر بعدی را به‌صورت خلالی خرد کنید و بپزید.
  • در طرز تهیه اصلی شولی یزدی، چغندرها را خلالی خرد می‌کنند و می‌پزند.
  • اگر از طعم سرکه خوشتان نمی‌آید، برای چاشنی از رب انار یا قره‌قروت استفاده کنید.
  • برخی افراد، کمی از پیاز داغ را نیز در انتهای پخت آش در آن می‌ریزند.
  • آب و آرد باید خوب با هم مخلوط شوند تا آرد گلوله گلوله نشود. برای مخلوط کردن آرد و آب می‌توانید از دستتان هم کمک بگیرید. در ضمن، این مخلوط را کم کم در آش بریزید و مرتب آش را هم بزنید تا غذای شما ته نگیرد.
  • برخی افراد، مخلوط آرد و آب را از صافی عبور می‌دهند و سپس در آش می‌ریزند تا هیچ گلوله‌ای در این مخلوط باقی نماند.
  • بهتر است از آرد گندم سبوس‌دار یا آرد نانوایی استفاده کنید تا آش شما کشدار شود.
  • اگر آش غلیظ شد، می‌توانید به آن آب جوش اضافه کنید. غلظت نهایی شولی باید شبیه به سوپ باشد.
  • برخی افراد، همراه با عدس، یک چهارم لیوان باقلای پوست گرفته شده را نیز در آش می‌ریزند.
  • طرز تهیه شولی کاشان نیز مشابه شولی یزدی است. این آش بیشتر در نوش آباد پخته می‌شود و اسفناج، شوید، چغندر، پیاز، آرد، نعنا، روغن، نمک و زردچوبه و چاشنی سرکه، قره‌قروت یا رب انار از مواد تشکیل‌دهنده آن هستند.

نکات مربوط به سبزی شولی یزدی

سبزی شولی یزدی

  • اسفناج و شوید باید به مقدار مساوی در سبزی آش استفاده شوند. فراموش نکنید که چند شاخه شنبلیله برای این مقدار آش کافی است.
  • در برخی از طرز تهیه‌ها، ترکیب سبزی متفاوت است. آن‌ها از ۵۰ درصد اسفناج و ۵۰ درصد مخلوط شوید، تره، جعفری و چند شاخه شنبلیله استفاده می‌کنند.
  • شما می‌توانید علاوه بر اسفناج از برگ چغندر هم استفاده کنید.
  • در برخی طرز تهیه‌ها از مقداری آویشن یا مرزنجوش نیز استفاده می‌شود.
  • سبزی‌ها را به‌صورت تازه تهیه کرده و با یک چاقوی تیز خرد کنید تا مواد مغذی آن‌ها از بین نروند. اگر سبزی را خیلی ریز خرد کنید و در فریزر قرار دهید، سبزی آب می‌اندازد و تمام ویتامین‌های آن از بین می‌روند.

طرز تهیه شولی شلغم

شولی شلغم

آش شولی در فصل زمستان در یزد و برخی شهرهای دیگر ایران به‌جای چغندر با شلغم درست می‌شود

آش شولی در فصل زمستان در یزد و برخی شهرهای دیگر ایران به‌جای چغندر با شلغم درست می‌شود و معمولا در آن، علاوه بر عدس، ماش هم می‌ریزند. شلغم، گیاهی بسیار مفید برای درمان سرماخوردگی در فصل زمستان است و به بهبود فعالیت ریه‌ها کمک می‌کند. شلغم همچنین دارای پتاسیم فراوانی است و خوردن آن به بیماران فشار خونی توصیه می‌شود.

مواد لازم برای چهار نفر

  • ۵۰۰ گرم شلغم پوست کنده
  • نصف لیوان ماش
  • سه چهارم لیوان عدس
  • ۲ عدد پیاز پوست کنده و خلالی خرد شده
  • ۴ لیوان اسفناج خرد شده
  • ۴ لیوان شوید، تره، گشنیز و جعفری خرد شده
  • ۴ قاشق غذاخوری روغن کانولا
  • یک پیمانه آرد
  • نمک و زردچوبه به مقدار دلخواه
  • نعنا داغ به مقدار لازم

طرز تهیه

طرز تهیه شولی شلغم

مرحله اول:

عدس و ماش از قبل خیس کرده را با شلغم در یک قابلمه آب جوش بریزید و آن‌ها را روی حرارت متوسط بپزید.

مرحله دوم:

پس از پخت ماش و عدس، سبزی خرد شده را به آش بیفزایید و مواد را هم بزنید.

مرحله سوم:

آرد را با آب در یک کاسه خوب مخلوط کنید و پس از پخت سبزی، کم کم در آش بریزید.

مرحله چهارم:

پیاز خرد شده را در روغن کانولا در تابه روی حرارت متوسط تفت دهید تا طلایی و سبک شود. سپس به آن زردچوبه و نمک اضافه کنید و تفت دادن را برای یک دقیقه دیگر ادامه دهید. پیاز داغ را در آش بریزید.

مرحله پنجم:

آش را در ظرف سرو بکشید و روی آن را با نعنا داغ تزئین کنید.

نکات مهم برای تهیه شولی با شلغم

  • در برخی طرز تهیه‌ها، عدس حذف می‌شود و فقط در آش، ماش می‌ریزند.
  • این آش را می‌توان با سرکه یا آبغوره سرو کرد.
  • اگر یبوست دارید، در این آش، چند عدد آلو هم بریزید.
  • شما می‌توانید از هویج، کلم قمری، کدو حلوایی و سیب‌زمینی نیز در تهیه این آش استفاده کنید تا آش مقوی‌تری داشته باشید.

طرز تهیه شولی با اماج

طرز تهیه شولی با اماج

مواد لازم برای چهار نفر

  • یک پیمانه اماج
  • ۲ عدد چغندر پوست کنده و نگینی خرد شده
  • ۲ عدد پیاز پوست کنده و رنده شده
  • نیم پیمانه لپه خیس کرده
  • یک پیمانه عدس
  • ۵۰۰ گرم سبزی آش (تره، جعفری، برگ چغندر یا اسفناج) خرد شده
  • نیم پیمانه سرکه
  • ۲ قاشق چای‌خوری زردچوبه
  • نعنا داغ، روغن، نمک و فلفل به مقدار لازم

طرز تهیه

مرحله اول:

آماده‌سازی اماج: مقداری آرد را در الک پهن کنید و با دست خیس روی آردها کمی آب بپاشید. پس از چند لحظه، آرد را الک کنید. سپس اماج‌ها (گلوله‌های آرد) را در آفتاب یا فر گرم شده از قبل (اما خاموش) قرار دهید تا خود را بگیرند.

مرحله دوم:

سه تا چهار قاشق غذاخوری روغن را در یک قابلمه بزرگ بریزید و روی شعله ملایم گاز قرار دهید تا گرم شود. سپس پیاز رنده شده را در قابلمه تفت دهید تا کاملا طلایی شود. یک چهارم مقدار چغندر را همراه با زردچوبه به پیازها بیفزایید و برای یک تا دو دقیقه تفت دهید. سپس لپه، عدس، نمک و ۶ پیمانه آب در قابلمه بریزید و شعله گاز را زیاد کنید تا آب به جوش آید. شعله گاز را کم کنید و حبوبات و چغندر را برای یک ساعت بپزید.

مرحله سوم:

شعله گاز را متوسط کنید و اماج‌ها را آرام آرام در قابلمه بریزید و با قاشق چوبی هم بزنید تا به هم نچسبند. سپس سبزی خرد شده و بقیه چغندر نگینی خرد شده را در قابلمه بریزید و شعله گاز را کم کنید تا آش برای ۴۵ دقیقه با درب باز بپزد. 

مرحله چهارم:

سرکه، نمک و فلفل را به آش بیفزایید و آن را برای ۱۵ دقیقه دیگر بپزید.

مرحله پنجم:

آش را در ظرف سرو بکشید و با نعنا داغ یا پیاز داغ تزئین کنید.

نکات مهم برای تهیه شولی با اماج

  • در برخی طرز تهیه‌ها، برای درست کردن اماج،  آرد را با سرکه مخلوط می‌کنند تا به‌شکل گلوله‌های ریز در اندازه قند در بیاید. فراموش نکنید که سرکه را باید کم کم به آرد افزود تا آرد، خمیر نشود.
  • شما می‌توانید از چند مدل حبوبات (نخود، لوبیا سفید، لوبیا قرمز و عدس) در تهیه آش شولی استفاده کنید.

طرز تهیه شولی کرمانی

طرز تهیه شولی کرمانی

آش شولی کرمانی، یکی از غذا‌های محلی استان کرمان است که با نام «اُماچو» نیز شناخته می‌شود

آش شولی کرمانی، یکی از غذا‌های محلی استان کرمان است که با نام «اُماچو» نیز شناخته می‌شود. این آش، منبع غنی املاح و ویتامین‌ها است و به همین دلیل، جایگاه ویژه‌ای در سفره خانواده‌های کرمانی دارد. یکی از رسم‌های دوست‌داشتنی در کرمان، گرد هم جمع شدن اعضای فامیل و همسایه‌ها در عصر روزهای بهاری و خوردن آش شولی در کنار یکدیگر است. 

کرمانی‌ها، این آش را با سبزی محلی بادیون (رازیانه) درست می‌کنند که بسیار مفید و پر از خاصیت است؛ اما این سبزی تنها در فصل بهار پیدا می‌شود. به همین دلیل، کرمانی‌ها برای تهیه شولی در بقیه فصول سال از اسفناج استفاده می‌کنند. شولی کرمانی با ادویه‌های مختلف و همچنین قره‌قروت یا کشک مزه‌دار می‌شود.

مواد لازم برای چهار نفر

  • یک کیلوگرم سبزی آش (گشنیز، شوید، جعفری، شنبلیله، تره و اسفناج). در سبزی شولی کرمانی از کمی شنبلیله و اسفناج زیاد استفاده کنید. 
  • یک لیوان آرد گندم
  • یک کیلوگرم چغندر پوست کنده و رنده شده
  • ۲ پیمانه عدس
  • نمک، زردچوبه و نعنا خشک به مقدار لازم
  • ۵۰ گرم ادویه شامل زیره سیاه، تخم شوید، گل پر، زنیان و سیاه دانه
  • قره‌قروت (تلف) به مقدار لازم

طرز تهیه

شولی کرمانی

مرحله اول:

عدس را از چند ساعت قبل خیس کنید. یک قابلمه آب را روی حرارت متوسط گاز به جوش آورید. سپس عدس و چغندر رنده شده را در قابلمه بریزید و صبر کنید تا بپزند. آن‌ها را پس از پخت کنار بگذارید.

مرحله دوم:

یک قابلمه دیگر آب را روی حرارت متوسط گاز به جوش آورید. سپس سبزی را برای نیم ساعت در آب جوش با درب باز بپزید.

مرحله سوم:

آرد را با کمی آب در یک کاسه با همزن مخلوط کنید تا هیچ گلوله‌ای از آرد باقی نماند. پس از پخت سبزی، مخلوط آرد و آب را به‌همراه نمک، قره‌قروت، عدس و چغندر پخته کم کم در قابلمه بریزید و آش را مرتب هم بزنید تا ته نگیرد و گلوله نشود. 

مرحله چهارم:

در اواخر پخت، ادویه آسیاب نشده را به آش بیفزایید و آش را خوب هم بزنید.

مرحله پنجم:

نعنا خشک و زردچوبه را با کمی روغن برای چند ثانیه در یک تابه تفت دهید. آش را در ظرف سرو بکشید و روی آن را با نعنا داغ و زردچوبه تزئین کنید.

نکات مهم برای تهیه شولی کرمانی

  • شما می‌توانید از یک عدد پیاز خلالی خرد شده و سرخ شده نیز در تهیه شولی کرمانی استفاده کنید.
  • افزودن چغندر کاملا سلیقه‌ای است و شما می‌توانید آن را از طرز تهیه حذف کنید. توجه داشته باشید که استفاده از چغندر، طعم شولی کرمانی را کمی شیرین می‌کند.
  • اگر به سبزی محلی «موکو» دسترسی دارید، حتما از آن برای تهیه آش استفاده کنید.
  • برخی افراد، فقط از سبزی اسفناج، گشنیز و جعفری برای تهیه این آش استفاده می‌کنند.
  • میزان استفاده از آرد، سلیقه‌ای است و بسته به غلظت آش مورد نظر شما، قابل تغییر است.
  • برخی افراد به‌جای عدس از لوبیا چشم بلبلی استفاده می‌کنند.

طرز تهیه شولی اسفناج

طرز تهیه شولی اسفناج

در تهیه شولی اسفناج، تنها از سبزی اسفناج، آرد گندم و عدس استفاده می‌شود.

مواد لازم برای چهار نفر

  • یک پیمانه عدس
  • نصف پیمانه آرد گندم
  • ۵۰۰ گرم اسفناج
  • نعنا داغ، پیاز داغ و سیر داغ به مقدار لازم
  • نمک و زردچوبه به مقدار لازم
  • قره‌قروت یا کشک به مقدار لازم (اختیاری)

طرز تهیه

شولی اسفناج

مرحله اول:

عدس را از چند ساعت قبل خیس کنید. سپس آب آن را خالی کنید و با آب تازه روی حرارت متوسط گاز بپزید.

مرحله دوم:

پس از پخت کامل عدس، اسفناج خرد شده را در قابلمه بریزید و صبر کنید تا اسفناج هم بپزد.

مرحله سوم:

شعله گاز را کم کنید، آرد را در قابلمه آش بریزید و مرتب هم بزنید تا هیچ گلوله‌ای در آش نماند و آش ته نگیرد.

مرحله چهارم:

سیر داغ، پیاز داغ و نعنا داغ را در شولی بریزید و صبر کنید تا طعم خامی آرد گرفته شود.

مرحله پنجم:

آش را در ظرف سرو بکشید و در صورت تمایل با قره‌قروت یا کشک نوش جان کنید.

طرز تهیه شولی با سبزی خشک

 شولی با سبزی خشک

آش شولی را می‌توان به‌جای سبزی تازه با سبزی خشک نیز درست کرد

آش شولی را می‌توان به‌جای سبزی تازه با سبزی خشک نیز درست کرد. در تهیه این نسخه از شولی از انواع حبوبات (نخود و عدس)، چغندر، پیاز، جو پرک، آرد، سیب‌زمینی، سیر داغ، نعنا، ترخون و شوید خشک و زردچوبه استفاده می‌شود.

مواد لازم برای چهار نفر

  • یک استکان نخود خیس کرده و کوبیده 
  • یک عدد پیاز متوسط پوست کنده و ریز خرد شده
  • یک استکان عدس خیس کرده
  • یک عدد چغندر متوسط پوست کنده و رنده شده
  • یک استکان جو پرک 
  • یک استکان آرد گندم یا سفید
  • یک عدد سیب‌زمینی متوسط پوست کنده و خرد شده
  • نمک و فلفل به مقدار لازم
  • ۴ لیوان آب 
  • ۱۰ حبه سیر پوست کنده و ریز خرد شده
  • روغن به مقدار لازم
  • نعنا، ترخون و شوید خشک به مقدار لازم
  • یک قاشق غذاخوری زردچوبه

طرز تهیه

مرحله اول:

یک قابلمه آب را روی حرارت متوسط گاز به جوش آورید. سپس نخود خیس کرده و کوبیده، پیاز خرد شده و چغندر رنده شده را در قابلمه بریزید، شعله گاز را کم کنید و مواد را برای نیم ساعت با هم بپزید.

مرحله دوم:

عدس را در قابلمه آش بریزید. پس از ۱۰ دقیقه، سیب‌زمینی خرد شده و جو پرک را به حبوبات و چغندر بیفزایید و مواد را خوب هم بزنید.

مرحله سوم:

پس از گذشت ۱۰ دقیقه، آرد را در کمی آب در یک کاسه مخلوط کنید و آن را به‌همراه نمک و فلفل در قابلمه آش بریزید.

مرحله چهارم:

سیر ریز خرد شده را برای چند دقیقه در روغن در یک تابه تفت دهید. سپس زردچوبه را به آن اضافه کنید و آن را نیز تفت دهید تا بوی خامی زردچوبه گرفته شود. سبزیجات خشک را در تابه بریزید و شعله از را پس از چند ثانیه خاموش کنید. مخلوط سبزی خشک، سیر داغ و زردچوبه را در قابلمه آش بریزید و اجازه دهید تا آش برای ۲۰ دقیقه روی شعله ملایم گاز جا بیفتد.

مرحله پنجم:

آش را در ظرف سرو بکشید و از طعم آن لذت ببرید.

طرز تهیه شولی خرفه

طرز تهیه شولی خرفه

برگ‌ها، ساقه‌ها، گل‌ها و دانه‌های خرفه، خوراکی هستند و هزاران سال است که در آشپزی به کار می‌روند

شولی خرفه، یکی از انواع لذیذ آش شولی است که با برنج، حبوبات، پیاز، ادویه، بلغور یا آرد سبوس دار جو یا گندم و سبزی خرفه درست می‌شود. خرفه، یک گیاه علفی است که بیشتر در نواحی مدیترانه‌ای کاشته شده و به‌صورت گسترده در اروپا، آسیا، خاور میانه و آفریقا مصرف می‌شود. برگ‌ها، ساقه‌ها، گل‌ها و دانه‌های خرفه، خوراکی هستند و هزاران سال است که در آشپزی به کار می‌روند.

سبزی خرفه حاوی مقدار بسیار بالایی از اسید چرب امگا ۳ و فیبر، ویتامی‌های B، C، A و آهن، منیزیم، منگنز، پتاسیم، کلسیم و مس است و مصرف آن به بهبود سلامتی قلب، افزایش رشد کودک، کاهش وزن، درمان بیماری‌های گوارشی، پیشگیری از سرطان، استحکام استخوان‌ها، بهبود بینایی، بهبود گردش خون، جلوگیری از سردردهای میگرنی و بهبود آسم کمک می‌کند.

مواد لازم برای پنج نفر

  • یک پيمانه برنج
  • یک کیلوگرم خرفه خرد شده
  • یک پيمانه عدس پخته
  • یک پیمانه لپه پخته
  • ۳ عدد پياز متوسط پوست کنده، خلالی خرد شده و سرخ شده
  • یک پیمانه کشک
  • نمک، فلفل، زردچوبه، ادویه، زنجبیل و روغن کنجد به مقدار لازم
  • نصف پيمانه بلغور گندم یا جو یا یک پیمانه آرد سبوس دار جو یا گندم

طرز تهیه

 شولی خرفه

مرحله اول:

بلغور و برنج را در یک قابلمه آب جوش بریزید و آن‌ها را روی حرارت ملایم گاز بپزید تا له شوند. سپس خرفه خرد شده را با عدس و لپه پخنه در آش بریزید و صبر کنید تا سبزی بپزد.

مرحله دوم:

پیاز را با روغن کنجد و کمی زردچوبه، ادویه، زنجبیل و فلفل تفت در یک تابه تفت دهید تا طلایی و سبک شود. سپس نیمی از آن را در قابلمه آش بریزید.

مرحله سوم:

پس از جا افتادن آش، کشک را در قابلمه بریزید و ۱۰ دقیقه بعد آش را سرو کنید. روی آش را با پیاز داغ باقی‌مانده تزئین کنید.

ثبت شولی یزدی در فهرست آثار ملی کشور

روش پخت شولی یزدی

استان یزد دارای ۶۰۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی شناسایی‌شده است که از میان آن‌ها ۱۸۵۰ مورد در فهرست آثار ملی قرار گرفته‌اند

استان یزد دارای ۶۰۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی شناسایی‌شده است که از میان آن‌ها ۱۸۵۰ مورد در فهرست آثار ملی قرار گرفته‌اند. این استان با دارا بودن آثار تاریخی و گردشگری فراوان در کنار انواع غذاهای محلی، یکی از قطب‌های گردشگری ایران است. جالب است بدانید که روش طبخ شولی یزدی با قدمتی از ۵۰۰ سال قبل، نیز در این فهرست قرار دارد. آش گندم (حلیم)، آش ماش، آش شلغم، آش کلم، آش سمبوسک، آش عدس، آش کدو، آش آلو، آش آبغوره، آش انار و آش سبزی از دیگر آش‌های رایج در استان یزد هستند که به‌هیچ‌وجه نباید تجربه مزه کردن آن‌ها در سفر به یزد را از دست بدهید.

علی اصغر صمدیانی، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد با اشاره به ثبت شیوه طبخ شولی یزدی در فهرست آثار ملی کشور، گفت:

شولی یزدی، معروف‌ترین آش یزدی است که در عموم میهمانی‌های مردم یزد پخته و مصرف می‌شود. این آش عموما عصرها به‌عنوان میان وعده استفاده می‌شود و جنبه وعده غذایی ندارد. این آش خواص درمانی بسیاری دارد و مردم یزد در فصول مختلف و برای درمان بیماری‌های مختلف از شولی با چاشنی‌های مختلف و سبزیجات مختلف استفاده می‌کنند.

وی اظهار داشت:

در تابستان‌های گرم و خشک یزد، شولی را با شلغم و مقداری نخود سالم یا نیم‌کوب و در زمستان‌های سوزناک و مرطوب، آن را با برگ چغندر به‌جای اسفناج طبخ داده و گاهی کدو زرد اضافه و از رب انار نیز برای چاشنی استفاده می‌کنند. استان یزد تنوع غذایی بالایی با توجه به اقلیم و آب و هوایش دارد که آش‌ها، از جمله‌ی این غذاهای مقوی و لذیذ به شمار می‌آیند.

فواید آش شولی

فواید آش شولی

آش شولی، حاوی انواع ویتامین‌های A ، C ، E ، K ، گروه ویتامین‌های B مانند B۱، B۲، B۳، B۵، B۶، B۹ ، کربوهیدرات، سدیم، پتاسیم، منیزیم، فیبر، کلسیم، فسفر، کلروفیل، مس، روی (زینک)، اسید فولیک، آهن، پروتئین، منگنز، گوگرد، قند، لوتئین و زآگزانتین و بتالین است و فواید بی‌شماری برای سلامتی دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

  • تقویت سیستم ایمنی بدن: آش شولی، خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد و به همین دلیل می‌تواند سیستم ایمنی بدن شما را در مقابل انواع بیماری‌ها به‌خصوص کرونا و سرماخوردگی تقویت کند.
  • درمان کم خونی و تقویت رشد: با خوردن آش شولی، تعداد گلبول‌های قرمز خون افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل، این آش، نقش مهمی در درمان کم‌خونی کودکان و تقویت رشد آن‌ها دارد.
  • تقویت سیستم گوارش: آش شولی به‌دلیل دارا بودن فیبر فراوان به بهبود عملکرد روده‌ها، هضم بهتر غذا و رفع یبوست کمک می‌کند. خوردن این آش همچنین در رفع درد و ورم معده و درمان و بهبود کبد چرب، بسیار موثر است.
  • کاهش علائم گواتر و درمان کم کاری تیروئید
  • تقویت سلامت سیستم قلبی و عروقی بدن
  • کنترل قند، فشار و چربی خون
  • تقویت حافظه و استخوان‌ها
  • شادابی و طراوت پوست و مو
  • افزایش اشتها و سوخت‌وساز بدن 

سفر به یزد با طعم آش شولی

طعم آش شولی

شولی، یک آش خوشمزه و مناسب برای تمام فصول سال است. در سفر به یزد، پس از تماشای آثار تاریخی شگفت‌انگیز و گردش در کوچه‌های دنج و قدیمی، خود را به یک رستوران محلی دعوت کنید و برای میان وعده، یک کاسه آش شولی برای خود سفارش دهید. این آش با بافتی نرم و طعمی لذیذ، بسیار سبک است و شما می‌توانید بدون نگرانی از سنگین شدن، هر چقدر که دوست دارید، آش بخورید. این آش از آش رشته رقیق‌تر و مانند آش جو است.

اگر فرصت و امکان سفر به یزد را ندارید، اصلا ناراحت نباشید. برای مزه کردن آش شولی، نیازی به سفر به یزد نیست. کافی است به آشپزخانه بروید و این آش راحت و مقوی را در مدت زمانی کوتاه درست کنید.

آیا به‌دنبال طرز تهیه شولی خوشمزه هستید؟ تا به اینجای مقاله سعی کردیم تا شما را با انواع آش شولی در شهرهای مختلف ایران آشنا کنیم. شما نیز تجربه‌های خود را با ما به اشتراک بگذارید و اگر در زادگاه یا شهر محل سکونت شما آش شولی را به روشی متفاوت از آنچه در این مقاله خواندید تهیه می‌کنند، تفاوت‌ها و طرز تهیه‌های رایج را با ما و کاربران کجارو در میان بگذارید. همچنین اگر موفق به طبخ این آش خوشمزه و مقوی برای روزهای سرد سال شدید، حتما از آش خود عکس بگیرید و با تگ‌کردن کجارو در اینستاگرام (mykojaro@)، تجربه و تصاویر خود را با ما به اشتراک بگذارید.

دیدگاه  

    تبلیغات