مسجد جامع ابوموسی؛ مسجدی زیبا در دورترین نقطه ایران

مسجد جامع ابوموسی؛ مسجدی زیبا در دورترین نقطه ایران

سعید  صالحی
| یکشنبه, ۲۱ مرداد ۹۷ ساعت ۱۷:۴۵

جزیره ابوموسی یکی از استراتژیک‌ترین جزایر خلیج فارس است، اما ابوموسی ویژگی‌های دیگری نیز دارد که آن را حتی برای گردشگرها هم جذاب کرده است.

جزیره ابوموسی جنوبی‌ترین (جزیره «فارسی» که دورترین نقطه سرزمینی ایران است، جنوب‌ غربی‌ترین جزیره‌ی ایران به حساب می‌آید) جزیره‌ی ایران و یکی از شهرستان‌های استان هرمزگان در خلیج فارس است. مساحت این جزیره در حدود ۲۵ کیلومتر مربع و جمعیت آن حدود ۵۲۰۰ نفر است.

این جزیره حدودا ۲۰۰ کیلومتر با بندرعباس و ۷۵ کیلومتر با بندر لنگه فاصله دارد. همچنین در ۶۰ کیلومتری شهر شارجه در امارات متحده عربی و ۱۶۰ کیلومتر از تنگه هرمز قرار گرفته است. شهر ابوموسی مرکز شهرستان ابوموسی است که ارتفاع آن از سطح دریا ۴۶ متر است. شهرستان ابوموسی شامل ۶  جزیره ابوموسی با ۲۵ کیلومتر مربع، جزیره تنب بزرگ با ۳٫۱۰ کیلومتر مربع، تنب کوچک با ۵٫۱ کیلومتر مربع، جزیره سیری با ۳٫۱۷ کیلومتر مربع، فرور بزرگ با ۲٫۲۶ کیلومتر مربع و فرور کوچک با ۵٫۱ کیلومتر مربع است.

جزیره ابوموسی معتدل‌ترین هوا در کل خلیج فارس را دارد، ولی از نعمت آب قابل شرب طبیعی و زمین مناسب کشاورزی بی‌بهره است. تنها راه تامین آب شرب در سال‌های دور جمع‌آوری آب باران بوده است که امروزه آب مورد نیاز از یک کارخانه آب شیرین‌کن تهیه می‌شود. انواع گیاهان و جانوران دریایی در خشکی و دریای آن زندگی می‌کنند که از آن جمله می‌توان به لاک‌پشت دریایی، مارماهی، شاه‌ میگو، کوسه و انواع ماهی‌های خوراکی اشاره کرد.

جزیره ابوموسی

امکانات جزیره شامل یک باند فرودگاه و هلی‌کوپتر، یک موج‌شکن، اسکله برای پهلوگیری کشتی‌های ماهی‌گیری و نظامی، اسکله لندی‌کرافت، کارخانه آب‌شیرین‌کن، سینمای روباز‌ (تقریبا غیر فعال است)، دانشگاه پیام نور از سال ۱۳۸۶، مدرسه، مخابرات، سالن ورزشی، زمین چمن مصنوعی ، سالن‌های فوتسال و بدنسازی، ،پلاژ و پارک ساحلی (البته چندان مجهز نیستند) سواحل بکر و استخر سرپوشیده است.

شفافیت آب خلیج فارس درساحل جزیره ابوموسی در حدی است که ماهی‌های آکواریومی و مرجان‌های اطراف آن کنار ساحل و موج‌شکن‌ها به‌طور واضح دیده می‌شوند. آب‌ و هوای جزیره ابوموسی به‌خاطر نزدیکی به خط استوا گرم و مرطوب است. هرچند به‌خاطر نبود پوشش گیاهی زیاد و خالی بودن اطراف جزیره، از بادهای نسبتا تندی برخودار است، و به همین خاطر  بارش در این جزیره هم به علت ثابت نبودن ابرها،‌ زیاد نیست. بیشتر بارش‌ها در اواخر زمستان و اوایل بهار صورت می‌گیرد که بیشتر حالت رگبار لحظه‌ای دارد. این جزیره رودخانه ندارد و تنها در شمال آن چند مسیل خشک وجود دارد.

از رایج‌‌ترین بادهایی که در جزیره ابوموسی جریان دارد، ‌‌می‌توان به بادهای «شمال»، «قوس»، «سهیلی» و « نعشی» اشاره کرد. آب جزیره در اواخر پاییز و اواسط بهار بسیار مطبوع و آرام است ولی بهترین زمان برای تفریحات آبی و زیرآبی مثل غواصی فصل تابستان خواهد بود. ناهمواری‌های سطحی جزیره ابوموسی به سوی شمال افزایش پیدا می‌کند و در بلند‌ترین نقطه جزیره به نام کوه «حلوا» نزدیک به ۱۱۰ متر ارتفاع می‌رسد.

جزیره ابوموسی

جزیره ابوموسی از لحاظ پوشش گیاهی فقیر و دارای پوشش گرمسیری است. برخی گیاهان نواحی خشک در این جزیره رشد می‌کنند که برای مصرف چرای دام‌های کمی که در جزیره است، کافی هستند. در سال‌های پرباران، گیاهان علفی و بوته‌ها، رشد زیادی کرده و تمامی سطح جزیره و کف دره‌ها پوشیده از گیاه و یکپارچه سبز می‌شود.

در جزیره امکانات خاصی رفاهی وجود ندارد. هیچ هتلی ساخته نشده است و تنها چند مهمان‌سرای که به بعضی از ارگان‌ها و ادارات دولتی مستقر در جزیره تعلق دارد، برای اقامت مهمان‌ها در نظر گرفته می‌شود. انتظار دیدن رستوران، کافی‌شاپ، پلاژ و پارک ساحلی شیک هم نداشته باشید،‌ اما انتظار داشته باشید رویایی‌ترین سواحل خلیج فارس را ببینید. ابوموسی به دلیل استراتژیک بودن دارای محدودیت‌های شدیدی برای ورود است که همین محدودیت‌ها باعث شده سواحل جزیره بسیار تمیز و بکر باقی بمانند.

جزیره ابوموسی

حاکمیت این جزیره از طرف برخی از کشورهای عربی مورد مناقشه است. حاکمیت ایران بر جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از دوران امپراتوری‌های عیلامی، ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی در اسناد تاریخی موجود است. جزایر سه‌گانه ایرانی در سال ۱۹۰۸ میلادی به‌طور کامل تحت اشغال بریتانیا به‌عنوان قیم رسمی امارات درآمد، اما تا سال ۱۹۷۱ میلادی هیچ کدام از دولت‌های ایران این اشغال را قبول نداشته و ابوموسی به همراه تنب بزرگ و کوچک در تقسیمات کشوری ایران قرار داشتند.

در سال ۱۹۷۱ میلادی پس از توافق ایران و بریتانیا و پیش از خروج نیروهای نظامی انگلیس از منطقه و تأسیس کشور امارات متحده عربی، ابوموسی به همراه تنب بزرگ و تنب کوچک پس از نزدیک به ۷۰ سال به ایران بازگردانده شد. طبق یک یادداشت تفاهم ارتش ایران در این جزیره نیرو مستقر کرد و به شارجه اجازه داده شد که یک پاسگاه پلیس محلی در آنجا داشته باشد که هنوز هم این پاسگاه وجود دارد.

جزیره ابوموسی

ابوموسی از ديرباز تاكنون با نام‌های بوموسی، بابا موسی، بوموف، ابوموسی و گپ سبزو خوانده شده است. واژه بوموسی از دو بخش «بو» و «موسی» تشكيل شده است، كه«بو» كوتاه شده «بوم» است. «بوم» به معنی جا، مقام، منزل، ماوا، و سرزمين است و «موسی» هم نام شخص است و بوموسی، يعنی سرزمين موسی. بنابراين می‌توان انتظار داشت كه احتمالا پس از اسلام، شخصی با نام موسی، در اين جزيره زندگی یا شايد هم حكومت می‌کرده که و نام جزيره از نام او گرفته شده است. به مرور و به‌خاطر استقرار مقطعی اعراب امارت در این جزیره بوموسی به ابوموسی تبدیل شد که البته امروزه در تابلوها و نوشتار رسمی مجددا به این جزیره بوموسی می‌گویند. فاصله زمانی از اسکله بندرعباس تا جزیره ابوموسی در صورت استفاده از کشتی‌های تندرو در حدود ۹ ساعت و از اسلکه بندر لنگه حدود ۲ ساعت است. از دیگر راه‌های رسیدن به جزیره استفاده از پروازهای نظامی یا ویژه است که از تهران حدود ۲:۴۵ ساعت و از بندرعباس حدودا ۵۰ دقیقه زمان می‌برد.

بیشتر ساکنین جزیره نظامی یا کارمند دستگاه‌های دولتی هستند و تقریبا هیچ بومی در این جزیره زندگی نمی‌کند، ‌هرچند افرادی هستند که در این جزیره به دنیا آمده باشند یا سال‌های زیادی است که در آن زندگی می‌کنند. در بخش کوچکی از جنوب شرقی جزیره اعراب اماراتی زندگی می‌کنند، هرچند بیشتر آن‌ها عرب‌الاصل نیستند و اصالتی بنگلادشی،‌ هندی، نپالی و سریلانکایی دارند که با وعده گرفتن ملیت اماراتی برای خود و خانواده‌شان، ‌توسط کشور امارات و بر اساس توافقنامه قدیمی بین ایران و این کشور در این جزیره اسکان داده شده‌اند. بر اساس قرارداد میان ایران و امارات، تعداد مشخصی از اماراتی‌ها اجازه اقامت دائم در ابوموسی را دارند،‌ ولی تنها می‌توانند در بخش‌های خاصی از جزیره رفت و آمد کنند و اجازه ورود به بخش ایرانی جزیره را ندارند،. هرچند ورود ایرانی‌ها به بخش عرب‌نشین هم به شدت محدود شده است و تنها می‌توان با ماشین از کنار این منطقه گذر کرد. در بخش ایرانی‌نشین جزیره به علت جمعیت کم تقریبا همه جزیره یکدیگر را می‌شناسند و از حال هم باخبر هستند.

جزیره ابوموسی

مدیریت امور نظامی جزیره به عهده فرمانده‌ای است که از طرف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انتخاب می‌شود، ‌هرچند ارتش هم در این جزیره حضور دارد. مدیریت امور اداری و سیاسی جزیره هم به عهده یک فرماندار است که توسط استاندار هرمزگان و با تایید وزیر کشور انتخاب می‌شود. جالب است بدانید به جز قسمت مسکونی و بخشی از سواحل جزیره که به شیلات معروف است، پیاده راه رفتن در بقیه قسمت‌های جزیره در طول روز ممنوع است و باید با ماشین در این مسیر تردد کرد. ‌تردد شبانه در این مسیرها هم تقریبا غیرممکن و فقط در موارد خاصی آن هم برای تعویض شیفت‌های نگهبانی ممکن است.

سوای از سواحل زیبا و تقریبا بکر جزیره ابوموسی، یکی از زیباترین جاذبه‌های دیدنی این جزیره، مسجد جامع ابوموسی است. این مسجد به‌خاطر قرارگیری در مرکزیت بخش شهری جزیره و همچنین معماری زیبا به‌عنوان نمادی برای این جزیره به حساب می‌آید.

مسجد جامع ابوموسی

منار و گنبد مسجد جامع ابوموسی اولین چیزی است که به چشم هم رهگذری می‌خورد. موذن این مسجد سال‌ها است که یک نفر است،. محمد رئیسی که مانند بیشتر اهالی جزیره سال‌ها پیش برای کار به ابوموسی آمده است. اگر با او هم ‌صحبت شوید از روزهای سخت خود در این جزیره تعریف می‌کند آن زمان‌هایی که جزیره حتی آب شیرین هم نداشت، ولی الان خوشحال است که ابوموسی به سر و سامانی رسیده است. به در ادامه او برای شما تعریف می کند که وقتی به اینجا آمده که ابوموسی یک سرزمین خشک بوده است که دور تا دورش آب شور بود. حقوق خود را از اداره عمران جزایر می‌گیرد و با فرزندانش در جزیره ابوموسی زندگی می‌کند. بیشتر وقت خود را در جزیره می‌گذراند و تنها وقتی از جزیره خارج  می‌شود که به میناب، محل تولدش برود.

مسجد جامع ابوموسی به‌عنوان مرکز اجتماع مردم، با گلدسته‌های بلند و گنبد فیروزه‌ای همچون نگینی براق در جزیره می‌درخشد. مسجد در تمدن اسلامی نقشی مهم داشته و یکی از روشن‌ترین نمونه‌های آن، نقش مساجد جامع در هر شهری است که یک پایگاه مذهبی و اجتماعی به حساب می‌آیند.

معماری مساجد در ایران یکی از زیباترین و چشم نوازترین معماری‌ها در طول تاریخ بوده که نوع معماری آن تلفیقی از هنر و دین است. مسجد امام حسن مجتبی (ع) که به مسجد جامع ابوموسی معروف است، به‌عنوان زیباترین بنای شهر، با گلدسته‌های بلند و گنبد فیروزه‌ای خود فضای خاصی به شهر و مردم جزیره‌نشین ابوموسی می‌دهد.

مسجد جامع ابوموسی به‌عنوان بنایی بزرگ فرهنگی، مذهبی و اجتماعی در جزیره ابوموسی دارای مناره‌های بلند و گنبد زیبایی است. این مسجد مساحتی بیش از ۱۱ هزار مترمربع و زیربنایی در حدود ۹۰۰ مترمربع دارد که در اوایل دهه هشتاد شمسی به بهره‌برداری رسیده است. هرچند این مسجد یک مسجد تازه ساخت به حساب می‌آید، ولی معماری خاص و قدیمی‌اش،‌ آن را به یکی از نقاط جذاب و دیدنی جزیره تبدیل کرده است.

امروزه برخی از مساجد تنها مکانی برای عبادت تلقی می‌شوند، ولی مسجد جامع ابوموسی درست مانند خود جزیره ابوموسی موقعیتی استراتژیک دارد که علاوه بر اقامه نمازهای روزانه، مکانی برای برگزاری بسیاری از مراسم‌های عبادی، سیاسی و محل تجمع مردم برای مناسبات ملی و مذهبی است.

اگر قصد بازدید از جزیره ابوموسی و مسجد جامع آن را دارید،‌ این نکات را  حتما بخوانید

۱. ورود به این جزیره نیاز به مجوز دارد و برای این کار یا باید توسط یکی از ساکنین جزیره به‌عنوان مهمان شخصی دعوت شوید یا باید به‌عنوان گردشگر از فرمانداری،‌ میراث فرهنگی یا سپاه مجوز لازم را بگیرد. هرچند دریافت مجوز ورود به ابوموسی نسبت به قبل بسیار ساده‌تر شده، ولی نیازمند صبر، حوصله، نامه نگاری و تماس‌های تلفنی زیادی است. در نهایت تعجب نکنید که اگر به شما یا یکی از همراهان شما مجوز ورود داده نشود. در حال حاضر بهترین و راحت‌ترین راه دریافت مجوز درخواست از اداره میراث فرهنگی استان هرمزگان است که از طریق هماهنگی با نماینده مستفر خود در جزیره ابوموسی،‌ شرایط حضور شما را فراهم خواهند کرد.

۲. هفته‌ای چند پرواز مسافران این جزیره را از بندرعباس و ابوموسی منتقل می‌کنند. این پروازها متعلق به شرکت‌های مختلف هوایپمایی است که توسط فرمانداری ابوموسی مدیریت می‌شود. البته سپاه پاسدارن انقالب اسلامی هم پروازهای خودش را دارد که جز در شرایط خاص مسافر عادی سوار نمی‌کنند. یک شناور هم هفته‌ای ۲ الی ۳ بار بین بندر لنگه و جزیره ابوموسی تردد می‌کند. گردشگران با توجه به روز سفر به جزیره و شرایط دیگر با یکی از این دو وسیله، ‌یعنی هواپیما یا کشتی وارد جزیره می‌شوند. انتخاب اینکه با کدام وسیله بروید، با گردشگرها نیست و فرد هماهنگ‌کننده‌ی حضور شما در جزیره باید بعد از هماهنگی با فرمانداری جزییات سفر را به شما بگوید. هرچند در بیشتر موارد سعی می‌شوند گردشگران با هواپیما به جزیره برده شوند. اگر با هواپیما عازم جزیره شوید،‌ می‌توانید از همان بندرعباس پرواز کنید،‌ ولی اگر قرعه کار به نام کشتی بیافتد باید مسافت ۱۸۰ کیلومتری را به سمت شرق طی کنید تا از اسلکه بندرلنگه به سمت جزیره ابوموسی بروید.

۳. از ابوموسی انتظار زیادی نداشته باشید. به‌خاطر شرایط خاصش دیدنی‌های مدرن زیادی ندارد، ‌تنها می‌توانید از سواحل کم‌نظیرش استفاده کنید. بخش قابل توجهی از سواحل این جزیره در اختیار نیروهای نظامی است و بازدید گردشگر از این سواحل ممنوع است.

۴. با توجه به نظامی بودن بیشتر مناطق جزیره و وجود پست‌های نگهبانی متعدد، در حین عکاسی دقت کافی به خرج بدهد تا از هیچ مکان نظامی عکاسی نکنید، وگرنه ممکن است برای شما مشکل پیش بیاید.

۵. اگر قسمت به جزیره ابوموسی رفتید، حتما سری به مغازه سوپر مارکت آقا جلال بزنید. فردی با اصالت یزدی که به گفته بسیاری از جزیره‌نشین‌ها، ‌قدیمی‌تر فرد زنده در جزیره است. به گفته خود آقا جلال در زمان‌های بسیار دور و حدود ۴۵ سال پیش به این جزیره تبعید می‌شود. حتی الان که فرد آزادی است،‌ ترجیح می‌دهد در این جزیره زندگی کند. در مغازه او می‌توانید از لوکس‌ترین بستنی‌های خارجی تا تازه‌ترین شیرینی های یزدی را بخرید.

۶. به تازگی در جزیره ابوموسی یک دکل موبایل با قابلیت اینترنت 4G نصب کرده‌اند. به جرات می‌توان گفت این دکل مخابراتی یکی از با کیفیت‌ترین مکالمات صوتی و پرسرعت‌ترین اینترنت همراه را به گردشگران ارائه می‌دهد.

منبع isna wikipedia
برچسب‌ها جزیره خلیج فارس

جستجوی تور مسافرتی

دیدگاه  

    تورهای برگزیده