قهوه‌خورترین کشورهای جهان را بشناسید؛ صدرنشین فهرست همه را غافلگیر می‌کند

قهوه در بسیاری از کشورهای جهان فقط نوشیدنی‌ای برای شروع صبح نیست؛ مردم آن را در محل کار، دورهمی‌های دوستانه و دیدارهای خانوادگی هم می‌نوشند. با این حال، وقتی میزان مصرف را به ازای جمعیت هر کشور محاسبه کنیم، نتیجه شاید کمی غافلگیرکننده باشد. (World Atlas)

برخلاف تصور رایج، آمریکا در صدر فهرست قرار ندارد. کشورهای شمال اروپا بیشترین مصرف سرانه قهوه را در جهان ثبت می‌کنند و فنلاند فاصله محسوسی با بسیاری از کشورهای دیگر دارد. نروژ، سوئد و ایسلند نیز در میان کشورهای پیشرو قرار گرفته‌اند و کانادا تنها کشور خارج از اروپا در جمع ۱۰ کشور نخست محسوب می‌شود.

البته روش محاسبه می‌تواند رتبه کشورها را تغییر دهد. برخی آمارها مقدار قهوه مصرف‌شده را به ازای هر نفر در سال بررسی می‌کنند و برخی دیگر تعداد فنجان‌های روزانه را معیار قرار می‌دهند. به همین دلیل، کشورهایی مانند لوکزامبورگ در فهرست‌های مختلف جایگاه‌های متفاوتی دارند.

فنلاند در سنجش سنتی مصرف سرانه، قهوه‌خورترین کشور جهان محسوب می‌شود. مردم این کشور سالانه حدود ۱۲ تا ۱۳ کیلوگرم قهوه برای هر نفر مصرف می‌کنند؛ رقمی که با تفکیک کودکان، تقریبا به چهار فنجان در روز برای هر نفر می‌رسد.

مصرف قهوه در میان بزرگسالان بیشتر است و بسیاری از مردم در طول روز چندین فنجان قهوه می‌نوشند. قهوه حتی در فرهنگ کاری فنلاند نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و استراحت‌های کوتاه برای نوشیدن قهوه در بسیاری از محیط‌های کاری رواج دارد.

مهمان‌نوازی فنلاندی‌ها نیز معمولا با قهوه همراه می‌شود. وقتی مهمانی وارد خانه‌ای می‌شود، میزبان اغلب قهوه را با نان، شیرینی یا کیک سرو می‌کند.

فنلاندی‌ها به‌طور سنتی قهوه‌های با رست روشن را ترجیح می‌دهند، اما در سال‌های اخیر قهوه تخصصی و دانه‌های تک‌خاستگاه نیز در شهرهایی مانند هلسینکی و تامپره محبوب‌تر شده‌اند.

نروژ با مصرف حدود ۱۰ کیلوگرم قهوه برای هر نفر در سال، یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان این نوشیدنی در جهان محسوب می‌شود. حدود ۸۰ درصد مردم نروژ قهوه می‌نوشند و بخش قابل توجهی از آن‌ها روزانه چند فنجان مصرف می‌کنند.

قهوه در نروژ ابتدا در اوایل قرن هجدهم میان طبقات مرفه محبوب شد و سپس به تدریج در میان عموم مردم گسترش پیدا کرد. امروزه قهوه سیاه بخش ثابتی از صبحانه بسیاری از نروژی‌ها است و مردم معمولا بعد از وعده شام نیز قهوه می‌نوشند.

دعوت دوستان برای نوشیدن قهوه و خوردن کیک نیز بخشی از فرهنگ اجتماعی این کشور محسوب می‌شود. آب‌وهوای سرد و زمستان‌های طولانی نیز باعث شده است نوشیدنی‌های گرم جایگاه ویژه‌ای در زندگی روزمره مردم نروژ پیدا کنند.

سوئد حدود ۱۰ کیلوگرم قهوه برای هر نفر در سال مصرف می‌کند و فرهنگ قهوه در این کشور فراتر از نوشیدن یک فنجان در طول روز می‌رود.

مفهوم معروف fika یکی از مهم‌ترین بخش‌های فرهنگ اجتماعی سوئد است. فیکا زمانی برای توقف کار، نوشیدن قهوه و معاشرت با دیگران محسوب می‌شود. مردم معمولا قهوه را در کنار شیرینی‌هایی مانند رول دارچینی می‌نوشند و این رسم هم در محیط‌های کاری و هم در دیدارهای دوستانه رواج دارد.

استکهلم و گوتنبرگ نیز در سال‌های اخیر به مراکز مهم قهوه تخصصی تبدیل شده‌اند. قهوه فیلتری همچنان نوشیدنی روزمره بسیاری از سوئدی‌ها است، اما اسپرسو و روش‌های دم‌آوری دستی نیز طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند.

ایسلند با مصرف حدود ۹ کیلوگرم قهوه برای هر نفر در سال، جایگاه بالایی در فهرست قهوه‌خورترین کشورهای جهان دارد.

با وجود جمعیت کم، ایسلند فرهنگ کافه‌ای پررونقی دارد و ریکیاویک به‌ویژه در سال‌های اخیر به یکی از شهرهای شناخته‌شده برای قهوه تخصصی تبدیل شده است. کافه‌ها و رُسترهای مستقل بخش مهمی از بازار قهوه این کشور را در اختیار دارند.

قهوه در ایسلند فقط به ساعات صبح محدود نمی‌شود. مردم در طول روز هنگام دیدارهای دوستانه، جلسات کاری و گفت‌وگوهای روزمره نیز سراغ این نوشیدنی می‌روند.

هلند با مصرف حدود ۸ کیلوگرم قهوه برای هر نفر در سال، یکی از کشورهای مهم بازار قهوه اروپا محسوب می‌شود؛ اما اهمیت این کشور فقط به مصرف بالا محدود نمی‌شود.

هلندی‌ها در قرن هفدهم نقش مهمی در گسترش کشت قهوه در خارج از سرزمین اصلی اروپا داشتند. در سال ۱۶۱۶، Pieter van den Broecke چند درخت زنده قهوه را از موکا در یمن به هلند منتقل کرد. بعدها هلندی‌ها کشت قهوه را در مستعمرات خود، از جمله جاوه و سورینام، توسعه دادند و این مناطق به منابع مهم قهوه برای بازار اروپا تبدیل شدند.

امروزه Koffietijd یا «زمان قهوه» همچنان بخشی از زندگی روزمره مردم هلند محسوب می‌شود و در بسیاری از خانه‌ها و محیط‌های کاری، قهوه جایگاه ثابتی دارد.

دانمارکی‌ها سالانه حدود ۸ تا ۹ کیلوگرم قهوه برای هر نفر مصرف می‌کنند. قهوه در این کشور در وعده‌های غذایی، مهمانی‌ها و دیدارهای دوستانه حضور پررنگی دارد و معمولا با کیک و شیرینی سرو می‌شود.

فرهنگ قهوه دانمارک ارتباط نزدیکی با مفهوم hygge دارد؛ سبکی از زندگی که بر آرامش، صمیمیت و لذت بردن از لحظه‌های ساده در کنار دیگران تأکید می‌کند.

کپنهاگ نیز یکی از مراکز مهم قهوه تخصصی در اروپا محسوب می‌شود و رُسترهای این شهر در سال‌های اخیر شهرت بین‌المللی پیدا کرده‌اند.

سوئیس سالانه حدود ۸ کیلوگرم قهوه برای هر نفر مصرف می‌کند. این کشور همچنین یکی از مهم‌ترین نام‌ها در تاریخ قهوه مدرن را در خود جای داده است.

شرکت نستله در اواخر دهه ۱۹۷۰ سیستم Nespresso را توسعه داد و در سال ۱۹۸۶ آن را به بازار عرضه کرد. این فناوری بعدها شیوه نوشیدن قهوه در خانه را در بسیاری از کشورها تغییر داد.

Caffè crema نیز یکی از نوشیدنی‌های شناخته‌شده سوئیس محسوب می‌شود که در بخش ایتالیایی‌زبان کشور شکل گرفت و بعدها در مناطق دیگر سوئیس و کشورهای همسایه محبوب شد.

بلژیک سالانه حدود ۷ کیلوگرم قهوه برای هر نفر مصرف می‌کند. فرهنگ قهوه در این کشور پیوند نزدیکی با شیرینی و شکلات دارد و بسیاری از کافه‌ها قهوه را همراه با یک شیرینی یا تکه‌ای شکلات سرو می‌کنند.

وافل‌های معروف بلژیکی نیز معمولا در کنار قهوه قرار می‌گیرند و کافه‌ها در شهرهای مختلف کشور بخش مهمی از زندگی اجتماعی مردم را شکل می‌دهند.

بلژیک همچنین سابقه‌ای طولانی در صنعت قهوه دارد و شرکت‌های قدیمی تولید و رُست قهوه همچنان در بازار این کشور فعالیت می‌کنند.

لوکزامبورگ یکی از جالب‌ترین نمونه‌ها در آمار مصرف قهوه به شمار می‌رود، زیرا نتیجه به‌شدت به روش محاسبه بستگی دارد.

برخی داده‌های سنتی، مصرف سالانه قهوه در این کشور را حدود ۶ تا ۷ کیلوگرم برای هر نفر نشان می‌دهند، اما بعضی آمارهای جدیدتر ارقام بسیار بالاتری ثبت کرده‌اند.

دلیل اصلی این اختلاف، تعداد زیاد افرادی است که هر روز برای کار از فرانسه، آلمان و بلژیک وارد لوکزامبورگ می‌شوند. این افراد بخشی از قهوه خود را در محل کار می‌نوشند و مصرف آن در آمارهای ملی لوکزامبورگ قرار می‌گیرد، در حالی که جمعیت آن‌ها در محاسبه جمعیت کشور لحاظ نمی‌شود. به همین دلیل، آمار مصرف سرانه لوکزامبورگ را باید با احتیاط با سایر کشورها مقایسه کرد.

کانادا تنها کشور خارج از اروپا در میان ۱۰ کشور نخست این فهرست محسوب می‌شود و هر نفر در این کشور سالانه حدود ۶ تا ۷ کیلوگرم قهوه مصرف می‌کند.

قهوه یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های روزمره کانادایی‌ها است و Tim Hortons نقش بسیار پررنگی در فرهنگ قهوه این کشور دارد. در کنار زنجیره‌های بزرگ، شهرهایی مانند تورنتو، مونترال و ونکوور نیز در سال‌های اخیر شاهد رشد چشمگیر کافه‌ها و رُسترهای تخصصی بوده‌اند.

زمستان‌های طولانی کانادا نیز علاقه مردم به نوشیدنی‌های گرم را تقویت کرده است، هرچند قهوه‌های سرد و cold brew در سال‌های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده‌اند.

بر اساس معیار سنتی مصرف سرانه، این ۲۵ کشور بیشترین میزان قهوه را به‌ازای هر نفر مصرف می‌کنند:

این فهرست یک نکته جالب را نشان می‌دهد: شهرت آمریکا در صنعت جهانی قهوه لزوما به معنای مصرف سرانه بالاتر نیست. آمریکا با وجود حضور گسترده برندهای بزرگ و بازار قدرتمند قهوه تخصصی، در رتبه ۲۵ قرار دارد.

همه‌گیری کرونا بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ شیوه مصرف قهوه را در بسیاری از کشورها تغییر داد. با تعطیلی کافه‌ها و گسترش دورکاری، مردم بیشتر در خانه قهوه درست کردند و فروش دستگاه‌های اسپرسو، قهوه‌سازهای اتوماتیک و تجهیزات دم‌آوری دستی افزایش یافت.

پس از بازگشایی کافه‌ها، بسیاری از مردم دوباره به عادت‌های قبلی خود برگشتند، اما مصرف خانگی قهوه همچنان سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارد. هم‌زمان، قهوه سرد و cold brew نیز محبوبیت بیشتری پیدا کرده‌اند.

شیرهای گیاهی، به‌ویژه شیر جو دوسر، نیز در سال‌های اخیر به گزینه‌ای رایج در کافه‌ها تبدیل شده‌اند و حضور آن‌ها در بازار جهانی قهوه افزایش یافته است.

افزایش قیمت قهوه در سال‌های اخیر فقط به رشد تقاضا مربوط نمی‌شود. شرایط آب‌وهوایی در مناطق اصلی تولید قهوه نیز فشار زیادی به بازار وارد کرده است.

خشکسالی شدید در برزیل در سال ۲۰۲۴ و اختلالات آب‌وهوایی در ویتنام، تولید قهوه را تحت تأثیر قرار دادند و قیمت دانه‌های قهوه در بازار جهانی به رکوردهای تازه‌ای رسید. افزایش قیمت در بازار عمده‌فروشی نیز با فاصله زمانی به قیمت قهوه برای مصرف‌کنندگان منتقل شد.

تغییرات اقلیمی می‌تواند در دهه‌های آینده این مشکل را جدی‌تر کند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که مناطق مناسب برای کشت عربیکا ممکن است تا سال ۲۰۵۰ کاهش چشمگیری پیدا کنند. تولیدکنندگان نیز برای مقابله با این شرایط به سراغ گونه‌های مقاوم‌تر، روش‌های جدید کشت و مزارع واقع در ارتفاعات بالاتر رفته‌اند.

با وجود تمام این تغییرات، یک نکته روشن به نظر می‌رسد: در کشورهایی مانند فنلاند، نروژ و سوئد، قهوه مدت‌ها است از یک نوشیدنی معمولی فراتر رفته و به بخشی از فرهنگ و زندگی روزمره تبدیل شده است. شاید به همین دلیل باشد که شمال اروپا همچنان قلمرو اصلی قهوه‌خورهای جهان باقی مانده است.