شکر یکی از رایجترین مواد غذایی در رژیم روزانه انسانها محسوب میشود و ردپای آن را میتوان در طیف گستردهای از خوراکیها، از شیرینی و شکلات گرفته تا نوشابه، آبمیوه و بسیاری از غذاهای فرآوریشده پیدا کرد. مصرف جهانی شکر نیز در سالهای اخیر روندی صعودی داشته است. (Stars Insider)
بر اساس آمار ارائهشده در منبع این فهرست، انسانها در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸۰٫۷۴۲ میلیون تن شکر مصرف کردند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۱۱ حدود ۱۵ درصد افزایش نشان میدهد. البته میزان مصرف شکر در کشورهای مختلف تفاوت چشمگیری دارد و عواملی مانند الگوی غذایی، دسترسی به محصولات فرآوریشده و مصرف نوشیدنیهای شیرین روی آن تأثیر میگذارند.
در ادامه با ۱۰ کشوری آشنا میشویم که در این فهرست بیشترین مصرف سرانه شکر را دارند.
۱۰. کانادا؛ شکر در رژیم روزانه کاناداییها
کانادا در رتبه دهم فهرست بزرگترین مصرفکنندگان شکر جهان قرار دارد. دادههای ارائهشده نشان میدهند که نزدیک به دو سوم مردم این کشور بیشتر از میزان توصیهشده شکر مصرف میکنند.
مصرف بالای شکر نگرانیهای زیادی برای کارشناسان سلامت عمومی ایجاد کرده است. پژوهشها مصرف بیش از حد شکر را با افزایش خطر ابتلا به مشکلات مزمن مختلف، از جمله دیابت و بیماریهای قلبیعروقی، مرتبط میدانند.
۹. فنلاند؛ سهم قابلتوجه نوشیدنیهای شیرین
فنلاند شاید در نگاه اول یکی از کشورهایی نباشد که آن را با مصرف بالای شکر به یاد بیاوریم، اما این کشور در رتبه نهم فهرست قرار گرفته است.
حدود یکپنجم شکر مصرفی مردم فنلاند از نوشیدنیهای شیرین تأمین میشود. میانگین مصرف روزانه شکر در این کشور حدود ۹۱٫۵ گرم اعلام شده است؛ مقداری که فاصله قابلتوجهی با میزان توصیهشده برای مصرف شکر افزوده دارد.
با وجود این میزان مصرف، نزدیک به ۶۰ درصد مردم فنلاند از اعمال مالیات بیشتر بر محصولات شیرین حمایت میکنند؛ اقدامی که میتواند مصرف این محصولات را کاهش دهد.
۸. مکزیک؛ کشوری با مصرف بالای نوشابه
مکزیک یکی از شناختهشدهترین نمونههای مصرف بالای نوشیدنیهای شیرین در جهان به شمار میرود و در این فهرست جایگاه هشتم را به خود اختصاص داده است.
این کشور حتی بهدلیل مصرف بالای محصولات کوکاکولا، لقب «کشور کوکاکولا» را گرفته است. نوشیدنیهای گازدار سهم بزرگی از شکر مصرفی مردم مکزیک را تشکیل میدهند و این کشور یکی از بالاترین نرخهای مصرف نوشابه به ازای هر نفر را در جهان دارد.
بر اساس آمار این فهرست، هر فرد در مکزیک بهطور میانگین روزانه حدود ۹۲٫۵ گرم شکر مصرف میکند.
۷. بریتانیا؛ بیش از ۹۳ گرم شکر در روز
بریتانیا در رتبه هفتم بزرگترین مصرفکنندگان شکر جهان قرار دارد. هر فرد در این کشور بهطور میانگین روزانه حدود ۹۳٫۲ گرم شکر مصرف میکند.
بخش قابلتوجهی از شکر مصرفی مردم بریتانیا از خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین وارد رژیم غذایی میشود. همین موضوع باعث شده است کاهش مصرف شکر افزوده به یکی از محورهای مهم سیاستهای سلامت عمومی در این کشور تبدیل شود.
۶. بلژیک؛ فقط شکلات مقصر نیست
وقتی صحبت از بلژیک میشود، شکلات یکی از نخستین چیزهایی است که به ذهن میرسد. صنعت شکلات این کشور شهرت جهانی دارد و محصولات شیرین بخشی از مصرف شکر مردم بلژیک را تشکیل میدهند.
بااینحال، شکلات تنها عامل مصرف بالای شکر در این کشور نیست. هر شهروند بلژیکی بهطور میانگین روزانه حدود ۹۵ گرم شکر مصرف میکند و نوشیدنیهای شیرین نیز سهم قابلتوجهی در این میان دارند.
بر اساس پژوهشهای اشارهشده در منبع، حدود یکپنجم مردم بلژیک دستکم روزی یک نوشیدنی شیرین مصرف میکنند.
۵. استرالیا؛ شکر پنهان در غذاهای فرآوریشده
استرالیا در جایگاه پنجم فهرست قرار دارد. میانگین مصرف روزانه شکر در این کشور به حدود ۹۵٫۶ گرم برای هر نفر میرسد.
یکی از مشکلات اصلی، شکر پنهانی است که در بسیاری از محصولات فرآوریشده وجود دارد. ممکن است مصرفکننده هنگام خوردن یک غذای آماده یا نوشیدنی، مقدار شکر موجود در آن را بهدرستی در نظر نگیرد؛ اما مجموع این مقادیر در طول روز میتواند بسیار زیاد شود.
بر اساس دادههای این فهرست، حدود ۸۱ درصد شکر افزوده مصرفی در استرالیا به نوشیدنیهای شیرین و غذاهای فرآوریشده مربوط میشود.
۴. ایرلند؛ فاصله چشمگیر میان گروههای درآمدی
ایرلند در رتبه چهارم قرار دارد و میانگین مصرف روزانه شکر در آن به حدود ۹۶٫۷ گرم برای هر نفر میرسد.
نوشیدنیهای شیرین نقش مهمی در این الگو دارند. مردم ایرلند سالانه بیش از ۴۱۱ میلیون لیتر نوشیدنی شیرین خریداری میکنند؛ رقمی که اهمیت این محصولات در رژیم غذایی کشور را نشان میدهد.
اما نکته قابلتوجه فقط میزان مصرف نیست. پژوهشها از تفاوت چشمگیر میان گروههای اقتصادی مختلف خبر میدهند. افراد کمدرآمد حدود سه برابر بیشتر از افراد پردرآمد شکر مصرف میکنند؛ موضوعی که نشان میدهد الگوی مصرف مواد غذایی فقط به انتخابهای فردی مربوط نمیشود و شرایط اقتصادی نیز روی آن اثر میگذارد.
۳. هلند؛ شکرهایی که حتی متوجه مصرفشان نمیشویم
هلند در جایگاه سوم فهرست قرار دارد و مردم آن بهطور میانگین روزانه حدود ۱۰۲٫۵ گرم شکر مصرف میکنند.
یکی از نکات جالب درباره الگوی غذایی هلندیها، استفاده از موادی است که برای افزایش طعم غذا به کار میروند و ممکن است حاوی شکر افزوده باشند. حدود سهچهارم مردم از چنین موادی هنگام آشپزی استفاده میکنند.
مشکل اینجا است که بسیاری از مصرفکنندگان میزان واقعی شکر دریافتی خود را کمتر از مقدار واقعی تخمین میزنند. برخی مطالعات نشان دادهاند که مردم هلند تصور میکنند تقریبا نیمی از مقدار واقعی شکر روزانه خود را مصرف میکنند.
این اختلاف میان تصور افراد و میزان واقعی مصرف میتواند کنترل رژیم غذایی را دشوارتر کند و در کنار عوامل دیگر، به افزایش مشکلاتی مانند دیابت نوع ۲ کمک کند.
۲. آلمان؛ بیش از ۱۰۰ گرم شکر در روز
آلمان در رتبه دوم فهرست قرار دارد. هر فرد در این کشور بهطور میانگین روزانه حدود ۱۰۲٫۹ گرم شکر مصرف میکند.
شیرینی و محصولات قنادی بخش مهمی از این میزان را تشکیل میدهند. طبق دادههای ارائهشده در منبع، حدود ۳۶ درصد شکر مصرفی آلمانیها از محصولات قنادی تأمین میشود. نوشیدنیهایی مانند آبمیوه، نکتار و نوشابه نیز حدود ۳۸ درصد از مصرف شکر را به خود اختصاص میدهند.
مصرف بالای شکر در آلمان باعث شده است دولت و نهادهای سلامت این کشور برای کاهش مصرف محصولات شیرین راهکارهای مختلفی را دنبال کنند. بااینحال، تغییر عادتهای غذایی جمعیتی که شیرینی و محصولات پختهشده بخش مهمی از فرهنگ غذایی آن را تشکیل میدهند، کار سادهای نیست.
۱. آمریکا؛ صدرنشین مصرف شکر در جهان
آمریکا با اختلاف قابلتوجه نسبت به سایر کشورهای این فهرست در رتبه نخست قرار دارد. میانگین مصرف روزانه شکر در این کشور به حدود ۱۲۶٫۴ گرم برای هر نفر میرسد؛ یعنی حدود ۲۴ گرم بیشتر از میانگین مصرف در آلمان.
غذاهای فرآوریشده سهم بزرگی از رژیم غذایی آمریکاییها را تشکیل میدهند و بسیاری از این محصولات مقدار زیادی شکر افزوده دارند. نوشیدنیهای شیرین، دسرها، میانوعدههای بستهبندیشده و انواع خوراکیهای آماده، شکر بیشتری وارد رژیم غذایی روزانه میکنند.
میانوعدهخوری نیز نقش مهمی دارد. بر اساس دادههای این فهرست، حدود یکسوم شکر مصرفی آمریکاییها به خوردن میانوعدهها مربوط میشود.
مصرف شکر در آمریکا طی چند دهه گذشته افزایش چشمگیری پیدا کرده و همزمان، نرخ بسیاری از بیماریهای مزمن مرتبط با سبک زندگی نیز بالا رفته است. البته نمیتوان افزایش این بیماریها را فقط به شکر نسبت داد؛ عوامل مختلفی مانند کمتحرکی، کالری دریافتی، الگوی کلی رژیم غذایی و عوامل ژنتیکی نیز نقش دارند.
چرا شکر اینقدر راحت وارد رژیم غذایی ما میشود؟
شکر فقط همان چیزی نیست که با قاشق داخل چای یا قهوه میریزیم. بسیاری از محصولات غذایی که روزانه مصرف میکنیم، از نوشیدنیها گرفته تا انواع سس، غلات صبحانه، شیرینیها و غذاهای فرآوریشده، میتوانند حاوی شکر افزوده باشند.
قیمت نسبتا پایین شکر، تولید گسترده محصولات فرآوریشده و تجارت جهانی مواد غذایی دسترسی مردم به خوراکیهای شیرین را آسانتر کردهاند. در نتیجه، مصرفکننده ممکن است بدون آنکه متوجه باشد، در طول روز مقدار زیادی شکر دریافت کند.
از سوی دیگر، مصرف شکر میتواند سیستم پاداش مغز را فعال کند. خوردن مواد شیرین با آزاد شدن دوپامین همراه میشود و احساس لذت ایجاد میکند. همین سازوکار یکی از دلایلی است که پژوهشگران درباره تمایل بیشتر افراد به مصرف دوباره خوراکیهای شیرین مطالعه میکنند.
فهرستی که یک نکته مهم را نشان میدهد
نگاهی به این ۱۰ کشور نشان میدهد که مصرف بالای شکر فقط به علاقه مردم به شیرینی و شکلات مربوط نمیشود. نوشابهها و سایر نوشیدنیهای شیرین، غذاهای فرآوریشده، میانوعدههای بستهبندیشده و حتی محصولاتی که شکر آنها در نگاه اول مشخص نیست، میتوانند سهم زیادی در افزایش مصرف روزانه داشته باشند.
از سوی دیگر، اعداد این فهرست را باید با توجه به روش جمعآوری دادهها و تفاوت تعریف «مصرف شکر» در منابع مختلف تفسیر کرد. به همین دلیل، این رتبهبندی را بهتر است تصویری کلی از الگوی مصرف شکر در کشورهای مختلف بدانیم، نه معیاری قطعی برای مقایسه سلامت رژیم غذایی مردم این کشورها.