شاهکارهای معماری سنگی هند در مجموعه تاریخی هامپی

شاهکارهای معماری سنگی هند در مجموعه تاریخی هامپی

زینب موحدی
| جمعه, ۲۹ فروردین ۹۹ ساعت ۱۰:۰۰

هامپی در طول عمر خود بارها مورد حمله‌ی مهاجمان قرار گرفت و تخریب شد. اما جذابیت‌های آن هنوز پابرجا است. این مجموعه‌ی تاریخی یکی از ۳۷ سایت میراث جهانی یونسکو در هند است.

حدود ۳۵۰ کیلومتری شهر صنعتی بنگلور، سرزمین هیپی مسلک هامپی (Hampi) قرار دارد. روستاهای توسعه نیافته‌ای که در مسیر ویرانه‌های هامپی قرار دارند باور این ادعا را مشکل می‌کنند که زمانی این مکان یکی از مرفه‌ترین شهرهای جهان بوده است. سفر به هامپی حکم وارد شدن به یک کتاب سه بعدی تاریخ را دارد. این شهر شهرت خود را مدیون معابد و بناهای تاریخی است که طی دوران امپراتوری «ویجایاناگارا» ساخته شده‌اند. این خاندان هندو در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم در این منطقه حاکم بودند. در همین دوران است که برخی از شگفت‌انگیزترین بناهای سنگی معماری جهان حفاری شدند. این ویرانه‌های تاریخی به نام «مجموعه‌ی تاریخی هامپی» (Group of Monuments at Hampi) شناخته می‌شوند و به‌عنوان یکی از ۳۷ سایت میراث جهانی یونسکو در هند به ثبت رسیده‌اند.

هامپی در تاریخ چند صد ساله‌ی خود بارها مورد حمله‌ی نیروهای مختلف قرار گرفت و در نتیجه‌ی این حمله‌ها، بسیاری از معابد نابود شدند و جواهرات گران‌بهای آن به یغما برده شدند. اما با وجود آن هم این ویرانه‌ها همچنان هوش از سر بازدیدکنندگان می‌ربایند. بیشتر شاهکارهای امپراتوری ویجایاناگارا در هامپی متمرکز شده است، اما نشانه‌های این امپراتوری را در نقاط مختلف جنوب هند می‌توان مشاهده کرد. این مقاله از کجارو نگاهی دقیق‌تر انداخته به مهم‌ترین  جاهای دیدنی هامپی و تلاش شده است تا فهرستی اجمالی از کارهایی که باید در این شهر انجام داد را گردآوری کند. اگر قصد خرید تور هند و بازدید از جاهای دیدنی هند را دارید، می‌توانید آنچه در ادامه می‌آید را به‌عنوان نقطه‌ی شروعی برای سفر به هامپی تلقی کنید.

جاهای دیدنی هامپی

به‌طور معمول، بازدید از همه‌ی بخش‌های مجموعه‌ی تاریخی هامپی سه روز طول می‌کشد. جاهای دیدنی زیادی در این منطقه وجود دارد که حتما باید از آن‌ها بازدید کرد؛ به همین منظور، رزرو یک تور (حداقل) یک روزه به‌همراه راهنما بسیار ضروری می‌کند.

هامپی؛ هند

دوچرخه‌سواری در میان ویرانه‌های تاریخی

بهترین راه برای بازدید از هامپی، دوچرخه‌سواری است. به‌جای دوچرخه، می‌توانید اسکوتر یا موتور هم کرایه کنید. مزیت دوچرخه نسبت به سایر روش‌های حمل‌ونقلی آن است که به این ترتیب می‌توانید تمام گوشه و کنارها شهر را بدون نگرانی از پیدا کردن جای پارک بگردید.

بازدید از موزه‌ی باستان‌شناسی

جاذبه‌های زیادی در هامپی وجود دارد که حتی در خیال هم نمی‌توان از همه‌ی آن‌ها در یک سفر یک روزه بازدید کرد. «موزه‌ی باستان‌شناسی هامپی» (Archaeological Museum) بهترین نقطه برای شروع این سفر است. این موزه نقشه‌ای سه‌بعدی از شهر را ارائه می‌دهد که به برنامه‌ریزی برای گردش در میان معابد هامپی کمک شایانی می‌کند. مجموعه‌ای نادر از سکه‌ها و مجسمه‌های کشف شده در حفاری‌های انجام گرفته در خرابه‌ها در این موزه به نمایش گذاشته است که قدمت آن‌ها به خاندان چالوکایا برمی‌گردد. این خاندان در قرون یازدهم الی سیزدهم در این منطقه حکومت می‌کردند.

معبد لوتوس در هامپی؛ هند

معبد لوتوس در هامپی

گشت‌وگذار در دربار سلطنتی هامپی

«دربار سلطنتی» (Royal Enclosure) مقر امپراتور سلسله‌ی «ویجایاناگارا» بود و طبیعتا، آثار تاریخی بسیار مهمی در آن وجود داشت. همه‌ی آثار در این محوطه در جنگ‌های گذشته نابود شده‌اند. اما هنوز هم معدود آثاری هستند که بتوان از آن‌ها بازدید کرد؛ تالار اجتماعات پادشاه، حمام ملکه، اصطبل‌ها و حمام هشت‌ضلعی که یکی از مهم‌ترین سازه‌های این محوطه هستند.

مهم‌ترین بنای تاریخی هامپی، «ماهاناوامی دیبا» (Mahanavami Dibba) است. دربار سلطنتی دیگر هامپی را «دربار زِنانا» (Zenana Enclosure) نیز می‌نامند. این دربار با دیوارهای بلندی احاطه شده است و مورخان هنوز درباره‌ی کاربرد این فضا در دوران امپراتوری ویجایاناگارا با هم اتفاق‌نظر ندارند. برخی معتقد هستند که اینجا یک حرم‌سرای دربار و محلی بود که زنان سلطنتی در آن زندگی می‌کردند و شاید علت نام‌گذاری آن به این اسم هم، همین باشد. کلمه‌ی «زنانا» در لغت به معنی «زن» است. برخی نیز ادعا می‌کنند اینجا، محلی نظامی بود. آن‌ها برای اثبات فرضیه‌ی خود به اصطبل فیل‌ها و اقامتگاه نگهبانان اشاره می‌کنند. قابل‌توجه‌ترین سازه در دربار زنانا، معبد «لوتوس محل» (Lotus Mahal Temple) است.

مجموعه تاریخی هامپی؛ هند

بازدید از مجموعه‌ی تاریخی هامپی سه روز طول می‌کشد

اعجاز در مجموعه معبدهای همکونتا

در بازار هامپی تپه‌ای وجود دارد که شمار معابد سنگی آن به‌قدری زیاد است که گویی تپه را با معبد، رنگ‌آمیزی کرده‌اند. قدمت این معبدها از قرن نهم تا چهاردهم متغیر است. در گذشته این منطقه با دیوارهای سنگی محصور بود که آثاری از آن را هنوز می‌توان در بعضی از نقاط مشاهده کرد. «مجموعه معابد همکونتا» (Hemkunta group of temples) از سبک متمایزی در مقایسه با سایر آثار تاریخی هامپی برخوردار است. این معابد را که به‌درستی باید بوم نقاشی سنگ‌ها نامید، یکی از بهترین مناظر عکاسی در هامپی است.

در ستایش تاریخ طولانی معبد ویروپاکشا

«معبد ویروپاکشا» (Virupaksha Temple) یکی از قدیمی‌ترین معبدهای سالم مانده‌ی هندوستان است. این بنای تاریخی شگفت‌انگیز که زمانی محل نیایش انسان‌ها بود، در قرن هفتم بنا و در دوران ویجایاناگارا بازسازی شد. یونسکو این پرستشگاه تاریخی را به رسمیت شناخته شده است. یکی از دلایل شهرت این محل، «فیل لاکشمی» (Lakshmi the Elephant) است که وقتی گردشگران به او سکه می‌دهند، آن‌ها را مورد مرحمت قرار می‌دهد و خرطوم نوازش به سر آن‌ها می‌کشد. «لاکشمی»، ایزدبانوی ثروتمند، شانس، قدرت، زیبایی، باروری و نیک‌بختی در مذهب هندو است.

قایق‌های پوستی روی رودخانه‌ی تونگابادرا؛ هند

قایق‌های پوستی روی رودخانه‌ی تونگابادرا

یکی دیگر از دلایل شهرت معبد ویروپاکشا، شکاف کوچکی است که در دیوار آن قرار دارد و وقتی که نور از آن عبور می‌کند، آنچه اتفاق می‌افتد چیزی شبیه به عملکرد اتاقک تاریک در عکاسی است. «گانش»، خدای اصلی این معبد است و می‌توان حضور او را در ادغام کلاسیک‌وار سبک‌های معماری ویجایاناگارا، «هویسالا» (Hoysala) و «چالوکیا» (Chalukya) حس کرد.

سواری با قایق‌های پوستی در تونگابادرا

تمامی مواردی که تا به اینجا به آن‌ها اشاره شد، در جنوب هامپی قرار دارند. رودخانه‌ای پر آب بین شمال و جنوب هامپی فاصله انداخته است. برای گذشتن از رودخانه‌ی «تونگابادرا» (Tungabhadra) باید سوار قایق‌های پوستی کوچکی شد که محلی‌ها درست می‌کنند. می‌توان به‌جای عبور از رودخانه، در امتداد ساحل آن قایق‌سواری کرد و زیبایی‌های معبدهای غارگونه‌ی واقع در دو طرف آن را ستود. غروب خورشید بهترین زمان برای این کار است. صخره‌های ناپایدار و معبدهای غاری هامپی در غروب آفتاب شکوه و جلوه‌ی دیگری دارند.

معبد ویتالا در هامپی؛ هند

ستون‌های موسیقایی ویتالا

سیاحت در مجموعه معابد ویجایا ویتالا

ارابه‌ی سنگی بی‌عیب‌ونقص و حکاکی‌شده‌ای که نماد هامپی در سطح بین‌المللی به شمار می‌آید، در میان «مجموعه معابد ویجایا ویتالا» (Vijaya Vittala Temple complex) قرار دارد. «معبد ویتالا» (Vittala Temple) را می‌توان چکیده‌ای کامل از معماری ویجایاناگارایی دانست. برای رسیدن به محوطه‌ی اصلی معابد باید از ایستگاه اصلی یک توک‌توک کرایه کنید و ۲۰ روپیه به آن بپردازید تا شما را به آنجا ببرد. راه دیگر آن است که یک و نیم کیلومتر در میان ویرانه‌های بازار ویتالا (Vittala Bazaar) پیاده راه بروید. به‌محض اینکه به دروازه رسیدید، چشم‌تان به زیبایی‌های ارابه روشن خواهد شد.

یک طرف آن معبدی وجود دارد که به خاطر ستون‌های موزیکال خود به شهرت رسیده است و در سمت دیگر، معبدی است که داستان‌های حکاکی شده روی دیوارهایش آن را معروف کرده‌اند. پس از گشت‌وگذار در میان معبد، حتما باید اسب‌های در حال چریدن در علفزارهای سمت دیگر تونگابادرا را هم دید. معبد کهن دیگری هم آنجا وجود دارد که مسافران زمانی که می‌خواهند از نسیم رودخانه لذت ببرند، برای در امان ماندن از آفتاب سوزان به سایه‌ی آن پناه می‌برند.

مجموعه تاریخی هامپی؛ هند

مهم‌ترین بنای تاریخی هامپی، ماهاناوامی دیبا است

معبد میمون‌ها در شمال هامپی

برای رسیدن به معبد میمون‌ها یا «معبد هانومان» (Hanuman Temple) باید صدها پله را با پای پیاده بالا رفت. مردم زیادی با اهداف مختلف به این مکان می‌آیند. آن‌ها که مذهبی‌تر هستند نذرهای خود را تقدیم «لرد هانومان» کنند و دوستداران طبیعت، این معبد را به‌خاطر چشم‌اندازهای خیره‌کننده، غروب سحرانگیز و میمون‌های بازیگوش آن انتخاب می‌کنند.

شمار زیاد گردشگران در جزیره هیپی

عده‌ی زیادی، «گوا» را متفاوت‌ترین و هیپی‌ترین مکان در هند می‌دانند. اما واقعیت آن است که هامپی هم از این لحاظ فرق چندانی با گوا ندارد و حتی به آن لقب «گوای بدون ساحل» داده‌اند. کوله‌گردهای زیادی از نقاط مختلف جهان به هامپی می‌آیند و مفتون زندگی خارج از جریان معمول و با ریتم آهسته‌ی اهالی این سرزمین تاریخی می‌شوند.

معبد میمون‌ها در هامپی

«جزیره‌ی هیپی» (hippie island)، دهکده‌ای کوچک در شمال هامپی است که درختان و مزارع گسترده به زیبایی آن افزوده است. در سرتاسر این دهکده آلونک‌ها و کلبه‌هایی به سبک خانه‌های گوا به چشم می‌خورد و سبک زندگی این منطقه بسیار باب طبع کوله‌گردهایی است که ارزان سفر می‌کنند. هزینه‌ی یک روز زندگی شامل خرید و خوراک و اقامت در این منطقه کمتر از ۲۰۰ روپیه است و حتی می‌توان با این هزینه، شاهد برنامه‌های متنوع فرهنگی هم بود. بسیاری از اقامتگاه‌ها، شب‌ها موسیقی زنده اجرا می‌کنند.

شرکت در سرگرمی‌های ماجراجویانه‌ی هامپی

زمین‌های سنگی نامعمول هامپی الهام‌بخش هنرمندان برای حکاکی شاهکارهای هنری بود و همین ویژگی طبیعی، ایده‌بخش فعالیت‌ها و ورزش‌های ماجراجویانه‌ی متعددی نیز مانند سنگ‌نوردی، صخره‌نوردی و کوه‌پیمایی در جنوب هامپی است. علاوه بر این‌ها، آبگیر طبیعی در شمال هامپی وجود دارد که مردم از روی صخره به داخل آن شیرجه می‌زنند و شنا می‌کنند.

پناهگاه خرس‌های تنبل داروجی در هامپی؛ هند

پناهگاه خرس‌های تنبل داروجی

سافاری در پناهگاه خرس داروجی

هامپی، سرزمین تضادها است. زائران هندو و کوله‌گردهای هیپی، هر دو گروه، به یک اندازه به این مکان علاقه نشان می‌دهند. یک سوی آن را زمین‌هایی صخره‌ای و کاملا بی‌حاصل تشکیل داده و سوی دیگر آن پر است از جنگل‌های انبوه و سرسبز. این جنگلها به‌عنوان زیستگاه طبیعی خرس‌های تنبل هند تحت حفاظت قرار دارند. تورهای سافاری متعددی با خودروی شخصی در «پناهگاه خرس‌های تنبل داروجی» (Daroji Bear Sanctuary) در حال فعالیت هستند. همچنین‌، می‌توانید از بالای برج مراقبت این پناهگاه، ساعت‌ها با یک دوربین دو چشمی به اطراف خیره شد و شاهد زندگی خرس‌ها، طاووس‌ها، برهای کوهی و گونه‌های متنوع پرندگان بود.

اقامت در هامپی

ارابه سنگی در هامپی؛ هند

ارابه‌ی سنگی در هامپی

بهترین فصل برای سفر به هامپی، فصل باران‌های موسمی از ژوئیه تا سپتامبر است

خانواده‌ها معمولا ترجیح می‌دهند در مرکز هامپی اقامت کنند که فاصله‌ی زیادی با دربارهای سلطنتی و معابد مهم ندارد. هتل‌های خوبی با قیمت‌های متفاوت در این منطقه مشغول فعالیت هستند. مسافرخانه‌ی کلارک، مثال خوبی برای اقامتگاه‌های هامپی است. این مسافرخانه در جهت مخالف موزه‌ی باستان‌شناسی هامپی قرار دارد. این هتل سه‌ستاره دارای وای‌فای رایگان، یک استخر سرپوشیده، سالن بدن‌سازی و امکانات رفاهی دیگر است. کوله‌گردها و مسافرانی که با بودجه‌ی کمتر سفر می‌کنند هم اقامت در هاستل‌ها و خانه‌های جزیره‌ی هیپی را ترجیح می‌دهند.

مسیر رسیدن به هامپی

نزدیک‌ترین فرودگاه بین‌المللی به هامپی، ابتدا بنگلور و سپس، گوا است. این شهر کوچک حدود ۳۵۰ کیلومتر با بنگلور فاصله دارد که با خودرو تنها ۶ ساعت راه است. اما گزینه‌ی بهتر از آن، تهیه‌ی بلیط قطار یا اتوبوسی است که شبانه سفر می‌کنند.

برج نگهبانی در هامپی؛ هند

برچ نگهبانی در دربار سلطنتی

هزینه‌ی سفر به هامپی

هامپی به‌طرز شگفت‌انگیزی ارزان است! بازدید از بیشتر جاهای دیدنی مهم که حتما باید آن‌ها را بازدید کرد یا سرگرمی‌های جذاب این منطقه، رایگان است. تنها برای ورود به چند سایت محافظت شده مانند معبد ویتالا، دربار زنانا و موزه‌ی باستان‌شناسی باید بلیط تهیه کرد. برای بازدید از هرکدام از این سه سایت، تنها خریدن یک بلیط کفایت می‌کند. مدت اعتبار هر بلیط، ۲۴ ساعته است.

هزینه‌ی ورودی به پناهگاه حیات‌وحش داروجی کمی گران‌تر از سایرین است. غذاهای محلی، عالی هستند و قیمت کمی دارند. به فهرست هزینه‌های زیر که برای یک سفر سه روزه تهیه شده است، دقت کنید:

  • بلیط: ۴۰ روپیه برای هر نفر
  • بلیط پناهگاه حیات‌وحش: ۲۵۰ روپیه برای هر نفر
  • هتل سه ستاره به‌همراه اینترنت رایگان و صبحانه: ۲۵۰۰ الی ۳۵۰۰ روپیه
  • کرایه‌ی توک‌توک در معبد ویتالا: ۲۰ روپیه برای هر نفر
  • استفاده از خدمات راهنمای تور: ۱۰۰۰ روپیه برای رزرو یک تور شخصی یک روزه برای دیدن مناظر اطراف

مجموعه تاریخی هامپی؛ هند

آب‌وهوا در هامپی

هامپی در حالت کلی آب‌وهوایی گرم دارد و بارندگی کمی در آن اتفاق می‌افتد. چون یک سمت این منطقه را زمین‌هایی کاملا خشک و بی‌ثمر تشکیل داده است، گرمای خورشید در طول روز به‌شدت احساس می‌شود. بنابراین، بهترین زمان برای سفر به هامپی، فصل باران‌های موسمی است. در حقیقت، یکی از بهترین مکان‌هایی که در این فصل می‌توان در تور هند از آن بازدید کرد، هامپی است. بارندگی‌های سبکی که از ژوئیه تا سپتامبر ادامه دارد، از دمای هوا می‌کاهد و هوا را دلپذیر می‌کند. زمستان هم فرصت خوبی برای بازدید از مجموعه آثار تاریخی هامپی است. اما گرمای سوزان خورشید در بیشتر ساعات روز شما را اذیت خواهد کرد. عصرها و شب‌های زمستان، زمان بهتری برای گردشگری در شهر است.

برچسب‌ها هند

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تورهای برگزیده

    تورهای برگزیده

    تبلیغات