اطراف تبریز کجا بریم؟

مینا بهزادی‌منش
یکشنبه، ۲۴ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۱۸:۰۵
اطراف تبریز کجا بریم؟

دیدنیهای اطراف تبریز جاذبه‌های طبیعی و تاریخی و از برجسته‌ترین آثار ملی ایران هستند. گردشگران بسیاری در طول سال برای بازدید از این جاذبه‌ها به تبریز سفر می‌کنند.

تبریز یکی از تاریخی‌ترین شهرهای ایران است که در منطقه‌ای سردسیر میان کوه‌ها و جلگه‌های سرسبز قرار دارد. به‌دلیل موقعیت جغرافیایی برجسته تبریز، این شهر برای سال‌های بسیار پایتخت حکومت‌های مقتدر ایرانی بوده است و بسیاری از جاهای دیدنی تبریز در طول این سال‌ها به وجود آمده‌اند. دیدنیهای اطراف تبریز نیز تلفیقی از یادگارهای تاریخی و طبیعی از سال‌های دور هستند.

در سفر به تبریز می‌توانید زمانی را به بازدید از جاذبه‌های طبیعی و دیدنیهای تاریخی اطراف تبریز اختصاص دهید. بازدید از آثار تاریخی و باستانی در دل طبیعت زیبای اطراف این شهر لذت سفر شما را دوچندان خواهد کرد. در این مقاله ما دیدنیهای اطراف تبریز و فاصله هر یک تا این شهر را عنوان کرده‌ایم. اگر تمایل به سفر به استان آذربایجان شرقی و شهر تبریز دارید، با ما همراه شوید تا پاسخ پرسش «اطراف تبریز کجا بریم» را به دست آورید.

با دیدنیهای اطراف تبریز آشنا شوید:

دیدنیهای اطراف تبریز در بهار

دریاچه سد امند و درختان و طبیعت اطراف آن در بهار

منبع عکس: ویکی پدیا

با توجه به قرار گرفتن شهر تبریز در منطقه‌ای سردسیر، در فصل بهار هنوز بسیاری از نقاط اطراف این شهر به‌خصوص ارتفاعات کوه‌ها سرد هستند؛ اما بسیاری از مراتع و ییلاق‌های اطراف این شهر در این زمان زیباترین شکل خود را دارند. آثار تاریخی بسیاری نیز در طبیعت اطراف تبریز در این زمان از سال شرایطی مناسب برای بازدید دارند. در این قسمت به معرفی دیدنیهای اطراف تبریز در بهار می‌پردازیم، با این توضیح که گرچه ما فصل بهار را برای سر زدن به این جاذبه‌ها مناسب عنوان کرده‌ایم، شما با توجه به علاقه خود می‌توانید در هر چهار فصل سال از این جاذبه‌ها دیدن کنید.

گورستان تاریخی پینه شلوار

  • فاصله: ۱۰ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، ۲۰ دقیقه
  • آدرس: جنوب تبریز، روستای شادآباد مشایخ، قبرستان پینه شلوار (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی

نمایی از سنگ قبرهای قبرستان پینه شلوار تبریز

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

گورستان پینه شلوار در روستایی به همین نام در جنوب شرقی تبریز قرار دارد و بسیاری از ساکنان تبریز این مکان را قدیمی‌ترین قبرستان این شهر می‌دانند. روستای نزدیک این گورستان را به نام روستای «شاد آباد مشایخ» نیز می‌شناسند. قدمت این گورستان به دوره پیش از تاریخ می‌رسد و سنگ قبرهای آن شباهت بسیاری به سنگ‌های قبرستان خالد نبی گلستان دارند؛ البته هیچ کتیبه یا سند تاریخی معتبری از زمان دقیق ساخت این گورستان وجود ندارد و باستان شناسان قدمت این مکان را با توجه به مدارک محدود موجود تخمین می‌زنند. افسانه‌هایی از دفن بزرگان تاریخ و فرهنگ در این مکان، در میان ساکنان این منطقه دست به دست می‌چرخند.

بعضی از سنگ قبرهای گورستان پینه شلوار به سنگ‌های گورستان خالد نبی شباهت دارند

با بررسی باستان شناسان سه دوره مختلف از زمان ساخت سنگ قبرها در گورستان پینه شلوار شناسایی شده‌اند که هرکدام به اقوامی مختلف با فرهنگ متفاوت تعلق دارند. سنگ قبرهای مختلف در بخش‌های مختلف قبرستان پینه شلوار پراکنده هستند و در ساختن آن‌ها از سنگ خارای سخت استفاده شده است که قدمت آن‌ها را نشان می‌دهد. به دست آوردن اطلاعات بیشتر از این گورستان نیازمند پژوهش‌های بیشتر باستان شناسان است. بازدید از این گورستان تاریخی برای علاقه‌مندان به جاذبه‌های تاریخی می‌تواند بسیار لذت‌بخش باشد.

سد امند

  • فاصله: ۲۰ کیلومتری شمال غربی تبریز، ۲۵ دقیقه
  • آدرس: جاده تبریز-شبستر، جاده سد امند (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی و تاریخی

نمایی از دریاچه سد امند و آلاچیق نزدیک ساحل

منبع عکس: سایت استانداری آذربایجان

تفرجگاه گردشگری سد امند در نزدیکی روستایی به همین نام و شمال غربی شهر تبریز قرار دارد. اطراف این سد مناظر زیبا و طبیعی به چشم می‌خورند و امکانات مناسبی در این منطقه برای استفاده عموم تعبیه کرده‌اند. دهکده سلامت و تفرجگاه گردشگری این مجموعه سبب جذب گردشگران و ساکنان تبریز می‌شوند. در اطراف این مجموعه ویلاهای اقامتی، هتل پنج ستاره، آلاچیق‌ و امکانات تفریحی وجود دارند.

دهکده سنتی عشایر در مجموعه سد امند غذاهای سنتی و بومی استان آذربایجان شرقی را به گردشگران ارائه می‌دهد. تفریح‌های آبی سد امند نیز شامل اسکی روی آب، جت اسکی و قایقرانی می‌شوند. از دیگر امکانات تفریحی و ورزشی این مجموعه می‌توان به باشگاه سوارکاری، زمین گلف و زمین فوتبال چمن اشاره کرد. وجود سد امند در این منطقه باعث رونق کشاورزی و باغداری در روستاها و زمین‌های اطراف سد می‌شود.

دریاچه سد امند زیستگاه درنای روسی است و ماهی کپور را در این دریاچه پرورش می‌دهند. این منطقه از خوش آب و هواترین ییلاق‌های اطراف تبریز است که مورد توجه ساکنان تبریز و عموم گردشگران قرار می‌گیرد. در سفر به تبریز حتما برای بازدید از مجموعه سد امند برنامه‌ریزی کنید.

منطقه حفاظت شده سهند

  • فاصله: ۶۵ کیلومتری جنوب تبریز، یک ساعت و ۳۰ دقیقه
  • آدرس: کمربندی سردرود، جاده سهند، جاده روستای کندوان، منطقه حفاظت شده سهند (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

چرای دام عشایر در منطقه حفاظت شده سهند در نزدیکی قله سهند

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما، عکاس نامشخص

منطقه حفاظت شده سهند در کوهستان‌های مرتفع سهند در آذربایجان شرقی قرار دارد و وسعت آن به حدود ۶۰ هزار هکتار می‌رسد. منطقه حفاظت شده سهند در میان شهرهای مراغه، بناب، عجب شیر، تبریز و اسکو واقع شده است و ارتفاع نقاط مختلف آن از ۱۵۰۰ تا ۳۴۰۰ متر از سطح دریا تغییر می‌کند. در این منطقه گسترده هفت رودخانه دائمی به نام‌های «قلعه چای»، «چوان چای»، «لیقوان»، «زینجناب»، «کندوان»، «گنبر چای» و «ملا حیدر چای» جریان دارند که سبب پوشش گیاهی متنوع و سرسبز آن می‌شوند.

درختا سرسبز  در منطقه ارسباران در مجاورت کوه

عکاس: هادی سیفی

انواع درخت‌ها و گیاهان مختلف نیز در منطقه حفاظت شده سهند به چشم می‌خورند و از مهم‌ترین گونه‌های گیاهی در این منطقه می‌توان به قوچ، میش، خرس قهوه‌ای، پلنگ و گربه وحشی اشاره کرد. پرندگان مختلفی نیز مانند عقاب طلایی، کرکس، سارگپه، کبک و بلدرچین در این منطقه زندگی می‌کنند. منطقه حفاظت شده سهند از زیباترین مناطق جنگلی در نزدیکی تبریز است و برای اتراق در طبیعت اطراف تبریز یکی از بهترین گزینه‌ها است. 

قلعه هلاکوخان

  • فاصله: ۷۵ کیلومتری جنوب غربی تبریز، یک ساعت و ۱۵ دقیقه
  • آدرس: کمربندی سردرود، جاده ایلخچی، جاده خورخورا، قلعه هلاکوخان (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی

قلعه هلاکوخان از نمای دور بالای کوه

منبع عکس: سایت دورنا تریپ، عکاس نامشخص

قلعه هلاکوخان نیز از آثار برجسته باستانی در نزدیکی شهر تبریز است که به دوره حکومت ساسانیان تا سده‌های میانه پس از اسلام تعلق دارد. این قلعه باستانی در نزدیکی روستای آق گنبد و در ارتفاع کوه قرار دارد. شکل معماری و استحکام این بنا به قلعه بابک شبیه است. قلعه هلاکوخان در منطقه‌ای موسوم به جزیره اسلامی قرار دارد که منطقه‌ای گردشگری در نزدیکی شهر تبریز است و از هفت روستا تشکیل می‌شود.

موقعیت مکانی قلعه هلاکوخان، دسترسی به آن را در گذشته بسیار سخت می‌کرد و به همین دلیل محلی امن برای اقامت جنگجویان و حاکمان بود. در حال حاضر نیز سه طرف این قلعه پرتگاه‌های خطرناک قرار گرفته‌اند. در مسیر رسیدن به قلعه هلاکوخان آب انبارهای قدیمی قرار دارند که در زمان بارش باران پر از آب می‌شوند. وجود این آب انبارها در گذشته باعث ذخیره بالای آب در این قلعه می‌شد. برای رسیدن به قلعه هلاکوخان باید به روستای آق گنبد بروید و از مسیر خاکی سمت راست در ورودی روستا، مسیر صعود به قله و قلعه هلاکوخان را پیش بگیرید. مسیر خاکی داخل روستا نیز به این قلعه دسترسی دارد؛ اما ماشین رو نیست. بهترین زمان برای بازدید از قلعه هلاکوخان فصل بهار است که مسیر حرکت از گل‌های شقایق پر می‌شود.

روستای چراغیل

  • فاصله: ۸۰ کیلومتری جنوب غربی تبریز، یک ساعت و ۲۵ دقیقه
  • آدرس: کمربندی سردرود، جاده ایلخچی، آذرشهر، جاده مجارشین، روستای چراغیل (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

خانه های کوهستانی و پلکانی روستای چراغیل

منبع عکس: ایسنا، عکاس نامشخص

روستای چراغیل در نزدیکی آذرشهر قرار دارد و طبیعت اطراف این روستا از زیباترین ییلاق‌های اطراف تبریز است. این روستا درون دره‌ای شیب‌دار قرار گرفته و در فصل‌های مختلف سال برای تفریح و گردش مناسب است. رودخانه فصلی آذرشهر از این روستا می‌گذرد و به طبیعت اطراف سرسبزی می‌بخشد.

روستای چراغیل جاذبه‌های تاریخی نیز دارد که معروف‌ترین آن‌ها مسجد سنگی این روستا است. این مسجد را با حفاری سنگ‌های کوه ساخته‌اند و آثار به جا مانده در این مسجد ساخت آن را با ابزار دستی و به‌شکل سنتی نشان می‌دهد. از تاریخ دقیق ساخت این مسجد اطلاعی در دست نیست؛ اما ساکنان روستای چراغیل عمر این مسجد را بیش از ۵۰۰ سال عنوان می‌کنند. نورگیرها و در ورودی مسجد را نیز با کندن سنگ‌های کوه ساخته‌اند. ارتفاع سقف این مسجد در حدود دو متر و ۲۰ سانتی‌متر است و دو ستون سنگی بزرگ با قطر یک و نیم متر ساختمان بنای مسجد را نگه داشته‌اند.

طبیعت اطراف روستای چراغیل در فصل بهار زیباترین شکل خود را دارد. برای بازدید از این روستا و لذت بردن از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی آن باید به‌سمت آذرشهر و سپس روستای چراغیل بروید. اطراف این روستا مکان‌های مناسب برای اتراق کردن وجود دارند.

منطقه حفاظت شده میشوداغ 

  • فاصله: ۸۰ کیلومتری شمال غربی تبریز، یک ساعت و ۱۵ دقیقه
  • آدرس: جاده مرند، روستای صوفیان، جاده صوفیان-شبستر، جاده شبستر-دریان، منطقه حفاظت شده میشوداغ (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

نمایی از دشت سرسبز و کوه میشوداغ

منبع عکس: سیری در ایران

منطقه حفاظت شده میشوداغ در دامنه کوه‌هایی به همین نام قرار دارد که در گستره وسیعی از شرق تا غرب و درحد فاصل دشت مرند و جلگه شبستر واقع شده‌اند. رودخانه‌های دائمی که در دشت‌های اطراف این منطقه جریان دارند از دامنه‌های شمالی کوهستان میشوداغ سرچشمه می‌گیرند. متاسفانه در طول سال‌های اخیر آسیب‌های بسیاری به منطقه حفاظت شده میشوداغ وارد شده است که تاثیر قابل توجهی در از بین رفتن گونه‌های مختلف جانوری داشته‌اند.

قرار گرفتن منطقه میشوداغ میان مناطق حفاظت شده دیگر مانند «مرکان»، «یکانات» و «پناهگاه حیات وحش کیامکی» در شمال و شمال غرب و دریاچه ارومیه در جنوب آن، تنوع زیستی و اهمیت این منطقه را دوچندان می‌کند.

در اطراف منطقه حفاظت شده میشوداغ، مناطق شکار ممنوعی مانند «مرکان»، «یکانات»، «کیامکی» و دریاچه ارومیه قرار دارند که اهمیت زیستگاه میشوداغ را دوچندان می‌کنند

از میان گونه‌های مختلف جانوری در منطقه حفاظت شده میشوداغ می‌توان به انواع مارهای شنی، انواع لاک پشت، قورباغه، خفاش، گرگ، روباه و سمور اشاره کرد. پرندگان متنوعی نیز در این منطقه زندگی می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان انواع کبک، سارگپه، چکاوک، دم جنبانک، عقاب و بالابان را نام برد.

پوشش گیاهی منطقه حفاظت شده میشوداغ نیز بسیار منحصربه‌فرد است. بیش از ۳۸۵ گونه گیاه شناخته شده در این محدوده به چشم می‌خورند که ارزش و اهمیت این منطقه را دوچندان کرده‌اند. بازدید از این منطقه و طبیعت زیبا و انبوه آن می‌تواند اوقات خوشی را برای شما به ارمغان بیاورد؛ اما به خاطر داشته باشید که حفاظت از میراث و گنجینه طبیعی مناطق حفاظت شده برای حفظ زندگی بر کره زمین، ضروری است.

رصدخانه مراغه

  • فاصله: ۱۳۵ کیلومتری جنوب تبریز، دو ساعت و پنج دقیقه
  • آدرس: کمربندی مراغه، بلوار ولی عصر، خیابان رصدخانه (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

رصدخانه مراغه و زمین های اطراف آن از نمای بالا

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

رصدخانه مراغه را با عنوان نخستین رصدخانه جهان و قدیمی‌ترین پایگاه علمی جهان اسلام می‌شناسند. این رصدخانه در قرن هفتم هجری قمری به دست خواجه نصیر الدین توسی و در زمان حکومت ایلخانیان ساخته شد. در زمان حکومت هلاکو خان این ساختمان از مهم‌ترین مراکز تجمع دانشمندان جهان اسلام بود و پژوهش‌های علمی گسترده در آن انجام می‌شد. از مهم‌ترین شخصیت‌های علمی فعال در این رصدخانه می‌توان به «قطب الدین فخرالدین مراغی»، «محی الدین مغربی» و «قطب الدین شیرازی» اشاره کرد.

ساخت رصدخانه مراغه نزدیک به ۱۵ سال طول کشید و در این مدت به دستور هلاکو خان نوه چنگیز خان مغول و پادشاه وقت، کتاب‌های علمی و ابزار محاسباتی نجوم در این مکان جمع آوری شدند. کتابخانه رصدخانه مراغه بیش از ۴۰۰ هزار کتاب خطی را در خود جای داده بود که تا این زمان نظیر ندارد. تا زمان سلطنت محمد خدابنده، رصدخانه مراغه به فعالیت خود ادامه داد و پس از آن به‌دلیل بی توجهی حاکمان رو به زوال رفت.

نمای داخل رصدخانه مراغه با دیواره های سفید و بلوک های سنگی

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما، عکاس نامشخص

ساختمان رصدخانه مراغه شامل برج مرکزی استوانه‌ای شکل، کتابخانه و اتاقی دیگر قرار می‌شود. داخل برج اصلی یک راهرو با ۶ اتاق تعبیه کرده‌اند که در ساخت آن‌ها از سنگ‌های تراش خورده، قلوه سنگ و ملات گچ استفاده شده است. این ساختمان الگوی دانشمندان جهان برای ساخت رصدخانه‌های دیگر در سایر نقاط جهان بود و به دستور امپراطور چین، دانشمندان چینی رصدخانه‌ای از روی رصدخانه مراغه ساختند. سازمان یونسکو سال ۲۰۰۹ را به‌عنوان سال رصدخانه مراغه نام‌گذاری کرد. بازدید از این بنای تاریخی می‌تواند بسیار جذاب باشد.

کلیسای هوانس

  • فاصله: ۱۳۵ کیلومتری جنوب تبریز، دو ساعت و ۱۰ دقیقه
  • آدرس: مراغه، خیابان امام خمینی، خیابان دربند کلیسا، کلیسای هوانس (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی

نمای ظاهری از کلیسای هوانس از کنار این کلیسا

منبع عکس: سایت intoday، عکاس نامشخص

کلیسای هوانس یکی از کلیساهای تاریخی در آذربایجان شرقی و نزدیکی تبریز است که در شهر مراغه قرار دارد. این کلیسا در سال ۱۸۴۰ میلادی به دست سردار سامسون خان و با طراحی یک معمار روسی در محل کلیسایی متروک و به جا مانده از قرن‌های پنجم و ششم میلادی ساخته شد. نزدیک به ۱۰۰ سال پس از ساخت کلیسای هوانس زلزله‌ای شدید در این منطقه بخش‌های بسیاری از این ساختمان را از بین برد.

کلیسی هوانس پلانی مستطیل شکل در جهت شرقی-غربی دارد و نام آن را از یکی از حواریون مسیح گرفته‌اند. این کلیسا تنها کلیسای باقی مانده در شهر مراغه به شمار می‌رود و با توجه به مدارک موجود، اوج شکوفایی آن در زمان حکومت ایلخانیان بوده است. گرچه در گذشته کلیسای هوانس پایگاهی برای ارامنه کاتولیک بود، امروزه از آن استفاده چندانی نمی‌شود.

کلیسای هوانس مقدس سه بخش مختلف دارد که شامل محل اسکان اسقف اعظم، مدرسه و مکانی برای افروختن شمع می‌شوند. سردر ورودی این بنا گنبدی هرمی دارد که ناقوس کلیسا را نیز در آن نصب کرده‌اند. بخش‌های داخل کلیسا هرکدام گنبد جداگانه دارند. ارتفاع برج و گنبد ناقوسخانه از سایر گنبدها بیشتر است. دو سمت این برج دو ردیف پله مجزا برای دسترسی به بالای آن وجود دارند. نمای این ساختمان آجری است و داخل گنبدها تزیینات زیبایی به چشم می‌خورند. محراب کلیسا در شرق ساختمان قرار گرفته است و گنبد هشت ضلعی آن کوتاه‌ترین ساق را دارد. دیوارهای داخل این کلیسا را با قاب بندی‌های زیبا تزئین کرده‌اند. اگر به بازدید از دیدنیهای تاریخی علاقه دارید، تماشای این کلیسای خالی از لطف نیست.

گنبد سرخ مراغه

  • فاصله: ۱۴۰ کیلومتری جنوب تبریز، دو ساعت و ۱۰ دقیقه
  • آدرس: مراغه، خیابان آقا لار، خیابان ارجمندی، پارک گنبد سرخ (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

نمای بیرونی از گنبد سرخ مراغه و درخت نزدیک آن

منبع عکس: باشگاه خبرنگاران جوان، عکاس نامشخص

گنبد سرخ مراغه یکی از بناهای تاریخی اطراف تبریز است که در شهر مراغه قرار گرفته است و قدمت آن به سال ۵۴۲ هجری می‌رسد. بانی این بنا «عبدالعزیز بی محمود» و سازنده آن معمار «بنی بکر محمد» هستند که نام آن‌ها را در کتیبه‌های موجود در ضلع شمالی و غربی این اثر تاریخی نقر کرده‌اند. گنبد سرخ مراغه یکی از پنج آرامگاه معروف در شهر مراغه به شمار می‌رود و شباهت بسیاری به گنبد علویان در شهر همدان دارد.

نمایی از داخل بنای گنبد سرخ مراغه

منبع عکس: سایت iranmonument، عکاس نامشخص

گنبد سرخ مراغه را پیشگام معماری نوین در گنبدها و بناهای آذربایجان می‌دانند و بعضی مورخان به‌دلیل ویژگی‌های خاص این معماری از آن با عنوان معماری آذری یاد می‌کنند. در ساخت این گنبد از آجر و کاشی استفاده کرده‌اند و ساختمان پایین آن مربع شکل است. بنای اصلی از یک سردابه و اتاق تشکیل می‌شود و زیر اتاق اصلی سکویی سنگی قرار دارد. در تزئین گنبد از کاشی‌های فیروزه‌ای و آجرهای سرخ رنگ استفاده کرده‌اند، اما این تزیینات بخشی از خود بنا هستند و پس از ساخت اضافه نشده‌اند. در کتیبه‌های گرداگرد گنبد، آیات قرآن و اطلاعاتی در خصوص ساخت این بنا به چشم می‌خورند. بازدید از این بنا در سفر به اطراف تبریز خالی از لطف نیست.

معبد مهر ورجوی

  • فاصله: ۱۵۰ کیلومتری جنوب تبریز، دو ساعت و ۳۰ دقیقه
  • آدرس: مراغه، جاده دانشکده پرستاری و مامایی، جاده باغ ورجوی، جاده روستای چایباغی، جاده معبد مهر (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

نمایی از داخل معبد مهر ورجوی با نورگیرهای میان سنگ

منبع عکس: ایرنا، عکاس نامشخص

معبد مهر بنایی حجاری شده در دل زمین است که در زمان‌های بسیار دور عبادتگاه مردمان ایران باستان بود. قدمت این بنا به دوره پادشاهی اشکانیان می‌رسد و بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین بنا در زمان خود بوده است. این معبد در مجموعه‌ای باستانی و زیر قبرستانی کهن قرار دارد که نام آن‌ها را در فهرست آثار ملی ایران ثبت کرده‌اند.

بخش‌هایی از معبد مهر زیر خاک مدفون است و دسترسی به آن در حال حاضر وجود ندارد. در اطراف گورستان و معبد مهر، اصطبل و چله خانه‌ای در محوطه تاریخی به چشم می‌خورند. این معبد یکی از کامل‌ترین نمونه‌های معبد در ایران باستان به شمار می‌رود و سالیان دراز از این معبد برای نیایش استفاده شده است. بر دیوارهای معبد مهر آیات قرآن حک شده‌ که بر طبق نظر کارشناسان این حجاری‌ها در زمان حکومت ایلخانیان به این بنا اضافه شده است. کاربری این معبد در دوره‌های پس از ورود اسلام به خانقاه تغییر کرد.

طول فضای داخل معبد مهر از ورودی تا انتهای آن در حدود ۳۸ متر است و در قسمت چپ ورودی، فضایی با سطح مقطع مربع در دل صخره‌ها کنده‌اند. داخل بنای معبد چهار اتاق گنبد دار به چشم می‌خورند که در سقف آن‌ها نورگیرهایی تعبیه کرده‌اند. این معبد باستانی در نزدیکی شهر مراغه قرار دارد و از مهم‌ترین دیدنیهای اطراف تبریز به شمار می‌رود.

پل لیلان

  • فاصله: ۱۶۵ کیلومتری جنوب تبریز، دو ساعت و ۳۰ دقیقه
  • آدرس: میاندوآب، اتوبان ستارخان، جاده محمود آباد، پل لیلان (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

پل تاریخی لیلان از نمای دور و رودخانه زیر آن

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

پل تاریخی لیلان بر رودخانه فصلی «لیلان چای» در یک کیلومتری جنوب شهر لیلان قرار دارد. قدمت این پل تاریخی به دوره حکومت ایلخانیان می‌رسد و در گذشته مسیر عبور از تخت سلیمان به مراغه بوده است. امروزه این پل مسیر ارتباطی به روستاهای «فتح الله کندی» و «محسن آباد» و شهر لیلان است. رودخانه لیلان چای در این منطقه اهمیت بالایی دارد و حاصلخیزی این منطقه به‌دلیل وجود این رودخانه است.

معماری پل لیلان به‌شکل سایر بناهای به جا مانده از دوره ایلخانی شباهت دارد و با وجود اینکه هیچ کتیبه یا مدرکی از زمان ساخت این سازه در دست نیست، از روی همین شباهت زمان ساخت این پل را در زمان ایلخانیان تخمین می‌زنند. پل لیلان سه دهانه دارد که هم اندازه هستند. در شرق این پل سد موج شکن مثلثی و در غرب آن سه پشت‌بند نیم دایره‌ای به چشم می‌خورد. در ساخت این پل از آجر و سنگ‌های تراش خورده استفاده کرده‌اند. در حال حاضر در ۱۰۰ متری غرب پل لیلان پلی جدید برای حفاظت از این اثر تاریخی احداث کرده‌اند.

دیدنیهای اطراف تبریز در تابستان

با توجه به گرمای هوا در فصل تابستان ما در این بخش به معرفی آثار تاریخی و طبیعی قرار گرفته در نقاط سردسیرتر پرداخته‌ایم تا اگر برای فرار از گرمای تابستان به‌دنبال گزینه‌ای مناسب می‌گردید، به‌راحتی مقصد خود را پیدا کنید.

کوه های رنگی آلاداغ

  • فاصله: ۲۵ کیلومتری شمال شرقی تبریز، ۳۰ دقیقه
  • آدرس: ۲۵ کیلومتری شمال  شرقی تبریز، جاده تبریز-اهر وخواجه (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

نمایی از کوه های رنگارنگ آلاداغ لار تبریز با رنگ های قرمز و آبی

منبع عکس: سایت iranwatching، عکاس نامشخص

کوه های آلاداغ لار مجموعه‌ای از کوه‌ها و تپه‌های رنگی هستند که در فاصله کوتاهی از شهر تبریز قرار دارند. در این کوه‌ها طیف وسیعی از رنگ‌های زرد، نارنجی، قرمز و سفید گرفته تا سبز و آبی دیده می‌شوند. در فصل‌های گرم سال با انعکاس خورشید بر این کوه‌ها می‌توانید از زیباترین مناظر عکاسی کنید. دراطراف کوه‌های آلاداغ لار روستاهای مختلفی قرار دارند که طبیعت آن‌ها نیز از زیباترین  مناظر آذربایجان شرقی است.

کوه های رنگی آلاداغ لار تبریز از نمای دور

عکاس و منبع عکس: معصومه فریبرزی از خبرگزاری مهر

نمونه‌های کوه های آلاداغ لار در جهان محدود هستند و به همین دلیل این منطقه را می‌توان از مهم‌ترین مناطق مورد توجه زمین شناسان در جهان دانست. حوضچه‌های مملو از رسوب آهن در طول فرآیند بالا آمدن کوه‌ها، تاثیر قابل توجهی بر رنگ بندی قرمز در بخش‌های مختلف این کوه‌ها داشته‌اند. سایر رنگ‌ها نیز از ترکیب مواد مختلف معدنی در کوه‌های آلاداغ لار به وجود آمده‌اند. از عمر این کوه‌ها در حدود ۱۵ میلیون سال می‌گذرد. اطراف کوه‌های آلاداغ لار امکانات رفاهی وجود ندارد و برای بازدید از این منطقه نیمی از روز کافی است.

روستا و دره لیقوان

  • فاصله: ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، یک ساعت
  • آدرس: جاده تبریز-زنجان، جاده لیقوان، روستای لیقوان، دره لیقوان (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی و تاریخی

نمایی از خانه های پلکانی روستای لیقوان

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما، عکاس نامشخص

روستای لیقوان در جنوب شرقی تبریز و در دامنه کوه‌های سهند قرار دارد. در بخش شرقی این روستا دره‌ای خوش آب و هوا به نام دره لیقوان وجود دارد. رودخانه لیقوان در این دره منبع تامین آب شرب روستاهای اطراف است. این منطقه را با محصول اصلی آن یعنی پنیر لیقوان می‌شناسند، اما جاذبه‌های اطراف این دره و روستا نیز از زیباترین دیدنیهای اطراف تبریز هستند.

رودخانه و دره سرسبز لیقوان

منبع عکس: مجله اینترنتی پامپا، عکاس نامشخص

مردم محلی این روستا را با نام‌های روستای «لوان» یا «لیوان» می‌شناسند و گردشگران لقب «دره بهشت» را به این منطقه داده‌اند. آب و هوای خوب کوهستانی در دره لیقوان و جریان رودها و چشمه‌های آبگرم در این منطقه، گردشگران بسیاری را برای لذت از طبیعت زیبای آن جذب می‌کنند. دره لیقوان از بهترین مناطق برای اتراق عشایر در استان آذربایجان شرقی نیز هست.

عمارت سنگی روستای لیقوان از نمای کنار

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

معماری خانه‌های روستای لیقوان به‌صورت پلکانی است و زمین‌های کشاورزی در اطراف روستا پراکنده هستند. در این روستا به غیر از جاذبه‌های طبیعی دیدنیهای تاریخی برجسته‌ای نیز وجود دارند که از بین آن‌ها می‌توان قبرستان تاریخی روستا، عمارت سنگی لیقوان و پل حاج سالار لیقوان را نام برد. بازدید از این روستا می‌تواند بسیار خاطره انگیز باشد.

دره سعید آباد

  • فاصله: ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، ۴۵ دقیقه
  • آدرس: جنوب شرقی تبریز، جاده هریس، روستای سعید آباد، دره سعید آباد (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

رودخانه خروشان و طبیعت سرسبز در دره سعید آباد

منبع عکس: سیری در ایران، عکاس نامشخص

دره سعید آباد از معروف‌ترین ییلاق‌های استان آذربایجان شرقی در اطراف تبریز است. رودخانه «سید آوا چای» در این دره سبب سرسبزی و گستردگی پوشش گیاهی می‌شود. کشتزارها و باغ‌های میوه در دره سعید آباد در فصل‌های بهار و تابستان پر از شکوفه و میوه می‌شوند. کوهستان سهند به این منطقه اشراف دارد و قله های پوشیده از برف آن در زمستان بر آب و هوای دره سعید آباد تاثیر می‌گذارند.

اگر علاقه‌مند به گذراندن یک روز در دل طبیعت زیبا در اطراف تبریز هستید، دره سعید آباد می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای شما باشد، اما در این منطقه آثار تاریخی برجسته‌ای نیز وجود دارند که در گشت و گذار خود می‌توانید به آن‌ها هم سری بزنید. پل قدیمی سعید آباد که آن را با نام «پل شیخ» نیز می‌شناسند از مهم‌ترین آثار تاریخی در این دره است که قدمت آن به دوره پادشاهی صفویان می‌رسد. نام این پل در فهرست آثار ملی ایران به چشم می‌خورد. در اطراف دره سعید آباد کاروان‌سراهای تاریخی مانند کاروان‌سراهای «حاج آبابا» و «قدمگاه» نیز وجود دارند که تماشای آن‌ها خالی از لطف نیست.

آبشار گل آخور

  • فاصله: ۸۵ کیلومتری شمال غربی تبریز، یک ساعت و ۲۰ دقیقه
  • آدرس: جاده مرند، جاده ایری، جاده روستای استرغان، جاده گل آخور، آبشار گل آخور (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

نمایی از آبشار گل آخور در میان تخته سنگ ها

منبع عکس: خبرگزاری دانا، عکاس نامشخص

آبشار گل آخور از دیدنیهای طبیعی اطراف تبریز در ورزقان است. این آبشار را به نام روستای نزدیک آن نام‌گذاری کرده‌اند و به معنی «گل ریز» است. این آبشار در حدود ۱۲ متر ارتفاع دارد و از چشمه‌های بالا دست روستای گل آخور سرچشمه می‌گیرد. سنگ بستر سفید این آبشار سبب سفید دیده شدن این آبشار نیز می‌شود.

اطراف آبشار گل آخور را مناظری زیبا از طبیعت سرسبز پوشانده‌اند. چمنزارها و باغ‌های اطراف این آبشار در نزدیکی روستا، گردشگران بسیاری را به این منطقه جذب می‌کند. روستای گل آخور روستایی پلکانی است و از نقاط برجسته بومگردی در اطراف تبریز به شمار می‌رود. آب این آبشار و چشمه‌های اطراف آن آهکی است و فرسایش آب آن‌ها مناظری زیبا را به وجود آورده‌اند.

اطراف آبشار گل آخور غار طبیعی، امامزاده، آبشارهای دیگر و چشمه‌های پر آبی وجود دارند که در بازدید از این آبشار می‌توانید از این جاذبه‌ها نیز دیدن کنید. برای رسیدن به این آبشار می‌توانید در مسیر پلکانی روستا تردد کنید. این منطقه امکانات گردشگری مناسبی دارد و می‌توانید در اطراف آبشار اتراق کنید. مسیر رسیدن به روستای گل آخور نیز از زیباترین مناطر اطراف تبریز است.

قلعه جوشین

  • فاصله: ۱۰۰ کیلومتری شمال تبریز، یک ساعت و ۲۰ دقیقه
  • آدرس: جاده ورزقان-خاروانا، روستای جوشین، قلعه جوشین (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

نمایی از قلعه جوشین روی کوه

عکاس و منبع عکس: حسین نجاتی از خبرگزاری ایسنا

قلعه جوشین از دیدنیهای تاریخی اطراف تبریز است که در نزدیکی روستایی به همین نام و منطقه تاریخی دیزمار ارسباران قرار دارد. این قلعه در کوهستان‌های پر شیب و مرتفع و بالای قله‌ای بلند قرار دارد. قدمت این قلعه را از روی سفال‌های به دست آمده در آن، هزاره اول قبل از میلاد و سده های نخست اسلام تخمین می‌زنند. کارشناسان این بنا را یکی از قلعه‌های متعلق به بابک خرمدین و همراهان او می‌دانند.

اشیای به دست آمده از قلعه جوشین قدمت این بنا را مربوط به دوره پادشاهی هخامنشیان نشان می‌دهند

این قلعه در ارتفاعات کوه پیر سقا قرار دارد و از سه طرف شیب تندی دارد که نمی‌توان از آن‌ها بالا رفت. تنها مسیر صعود به این قلعه مسیری تنگ در کوهستان است که به‌سختی دو نفر در کنار هم می‌توانند از آن رد شوند. همین مطلب امنیت این قلعه را در گذشته بالا می‌برد. داخل قلعه جوشین اتاق‌هایی ساخته شده از سنگ و ملات گچ وجود دارند و حوضچه‌های ذخیره آب نیز در دامنه‌های اطراف این قلعه دیده می‌شوند. اشیا و سفال‌های کشف شده از این قلعه متعلق به دوران هخامنشیان تا سده ۶ پس از اسلام هستند.

در ورودی قلعه جوشین سنگ تراش خورده‌ای به چشم می‌خورد که در طول سال‌های دراز بر جا مانده است. دو برج دیده‌بانی نیز در دو طرف این قلعه باقی مانده‌اند. گودال‌های کوچکی نیز در گرداگرد قلعه جوشین به چشم می‌خورند که در گذشته محل افروختن مشعل بوده‌اند.

برای بازدید از این قلعه تاریخی باید به شهر ورزقان بروید و از این شهر در جهت شمال غربی به قلعه جوشین برسید. این قلعه در ارتفاع ۱۸۰۰ متری کوه و در مسیر روستای خاروانا قرار دارد. برای رسیدن به این قلعه به توانایی بدنی مناسب نیاز دارید. گرچه این مسیر برای کوهنوردان بسیار ساده و در دسترس است، افراد عادی باید توانایی نسبی و لباس و کفش مناسب داشته باشند.

روستای شیران

  • فاصله: ۱۰۵ کیلومتری شمال شرقی تبریز، یک ساعت و ۳۰ دقیقه
  • آدرس: جاده هریس. جاده مشکین شهر، جاده شیران، روستای شیران (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

خانه های روستای شیران از بالای تپه سرسبز

منبع عکس: ایرنا، عکاس نامشخص

روستای شیران از زیباترین جاذبه‌های طبیعی در نزدیکی تبریز به شمار می‌رود که اطراف آن را دیدنیهای طبیعی زیبایی پوشانده‌اند. در دره‌های اطراف روستای شیران رودهای بسیاری جریان دارند. در فصل بهار این منطقه زیبایی دوچندان دارد و آبشارهای پر آب در میان کوه‌ها و صخره‌ها خودنمایی می‌کنند. از زیباترین دیدنیهای اطراف روستای شیران می‌توان به آبشارهای «میس دی قالاسی»، «گوران دربندی» و «ساری بره» اشاره کرد.

کوه‌های اطراف روستای شیران پوشش انبوهی از گیاهان و جانوران دارند. دشت‌های مرتفع نزدیک این روستا نیز محل ییلاق عشایر هستند و گردشگران بسیاری در فصل‌های بهار و تابستان برای بازدید از این منطقه به اطراف تبریز سفر می‌کنند.

آبشار شیران میان صخره‌های کوه از نمای دور

منبع عکس: سایت گردشگری ایران، عکاس نامشخص

معروف‌ترین جاذبه طبیعی روستای شیران آبشار شیران است که در حاشیه شمالی این روستا قرار دارد. این آبشار در منطقه‌ای به ارتفاع ۲۲۰۰ متر از سطح دریا قرار گرفته است و بلندی آن به ۱۲ متر می‌رسد. حوضچه پایین این آبشار برای آبتنی در فصل‌های گرم مناسب است. برای رفتن به روستای شیران باید در مسیر جاده هریس-مشکین شهر، از کنار اداره برق هریس به مسیر فرعی روستای شیران بروید.

قلعه ضحاک

  • فاصله: ۱۵۰ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، دو ساعت و ۱۰ دقیقه
  • آدرس: جاده تبریز-زنجان، روستای علی آباد علیا، روستای عربلو، قلعه ضحاک (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

قلعه ضحاک در میان گل های زرد کوهستان از نمای پایین

منبع عکس: آناهیتا تور، عکاس نامشخص

قلعه ضحاک از آثار باستانی برجسته در اطراف شهر تبریز است که بر اساس شواهد موجود از هزاره دوم پیش از میلاد تا دوره پادشاهی تیموریان از آن استفاده می‌کردند. دوره حکومت اشکانیان زمان شکوه و عظمت این قلعه بوده است. با وجود قدمت بالای این بنا، هنوز بخش‌های بسیاری از این قلعه به جا مانده‌اند.

قلعه ضحاک بالای کوه از نمای دور

عکاس و منبع عکس: مسعود سپهری نیا از خبرگزاری صدا و سیما

اشیای به دست آمده از بخش‌های مختلف این بنا قدمت این قلعه را آشکار می‌کنند و کتیبه موجود در آن از رونق این بنا در دوره اشکانی خبر می‌دهد. از بخش‌های مختلف قلعه بابک می‌توان به آب‌انبار، سالن شورا، مخازن سنگ، حمام و آسیاب اشاره کرد. اتاق‌های این قلعه به‌صورت حفره‌هایی در زمین و کوه و بدون سقف هستند. در تزیینات این بنا گچبری‌های رنگی و نقوش هندسی به‌شکل انسان و گل و گیاه به چشم می‌خورند. برای رسیدن به قلعه ضحاک باید از مسیر پرپیچ‌وخم کوهستانی بالا بروید.

قلعه پشتاب

  • فاصله: ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تبریز، دو ساعت و ۴۰ دقیقه
  • آدرس: اهر، جاده هوراند، قلعه پشتاب (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی

تخته سنگ های عجیب اطراف قلعه پشتاب بر بلندی کوه

منبع عکس: سایت جاذبه‌ها، عکاس نامشخص

قلعه پشتاب اهر از آثار تاریخی اطراف تبریز است که در گذشته کارکرد نظامی داشته است. این قلعه در نزدیکی روستایی به همین نام و بالای کوهی صخره‌ای قرار دارد. این قلعه در گذشته با سایر قلعه‌های واقع شده در آذربایجان ارتباط داشته است و جنگجویان از طریق روشن کردن آتش و ایجاد شکل‌های مختلف با دود به یکدیگر علامت می‌دادند.

قلعه پشتاب به دوره حکومت اشکانیان تعلق دارد و در دوره‌ ساسانیان و پس از آن نیز از این قلعه استفاده شده است. دورتادور این قلعه را پرتگاه‌های خطرناک پوشانده‌اند و تنها راه ورود به این بنا از معبری پلکانی در شمال قلعه پشتاب با ۲۲۰ پله می‌گذرد. دیوارهای قلعه را از سنگ‌های لاشه‌ای، ساروج و آجر ساخته‌اند و بین آن‌ها از ملات گل رس استفاده کرده‌اند.

بیشترین آثار تاریخی به دست آمده از قلعه پشتاب به دوره‌های اشکانی و ساسانی تعلق دارند و در ظروف کشف شده از این قلعه کنده‌کاری‌های هندسی با تزیینات قرمز رنگ به چشم می‌خورند. در سفال‌های مربوط به میانه قرون اسلامی قلعه پشتاب، ظرف‌های ساده و لعاب‌دار ساخته شده از مواد کانی دیده می‌شوند.

پلکان ورودی قلعه پشتاب در کنار پرتگاه کوه

منبع عکس: سایت تیتر شهر، عکاس نامشخص

در قلعه پشتاب آب انبارهای متعددی در بخش شمالی قلعه وجود دارند. از بالای دژ چشم‌انداز زیبایی از طبیعت اطراف دیده می‌شود و پوشش گیاهی و جانوری این منطقه متنوع است. برای رسیدن به قلعه پشتاب باید از کوه قلعه بالا بروید. این مسیر برای کوهنوردان بسیار ساده است؛ اما ممکن است برای بعضی افراد کمی سخت باشد. مسیر دسترسی به قلعه پشتاب از زیباترین دیدنیهای طبیعی اطراف تبریز است و در طول مسیر دسترسی به آن آلاچیق‌هایی برای استراحت افراد تعبیه کرده‌اند. برای رسیدن به پای کوه قلعه پشتاب باید در جاده کلیبر به‌سمت روستای هوراند پیش بروید. تابلوهای راهنما در این مسیر، راه قلعه پشتاب را به شما نشان می‌دهند.

قلعه بابک

  • فاصله: ۱۹۰ کیلومتری شمال شرقی تبریز، سه ساعت و ۱۵ دقیقه
  • آدرس: سه کیلومتری جنوب غربی کلیبر (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی

نمایی از بالا از قلعه بابک روی کوه بلند

منبع عکس: باشگاه خبرنگاران جوان، عکاس نامشخص

قلعه بابک یکی از دیدنیهای باستانی اطراف تبریز است که مورخان قدمت آن را مربوط به دوره ساسانی و اشکانی می‌دانند. سفال‌ها و اشیای یافت شده در این قلعه قدمت این بنا را مشخص کرده‌اند. این قلعه را با نام‌های «دژ بابک» و «قلعه جمهور» نیز می‌شناسند. این قلعه بر فراز کوهی به ارتفاع ۲۷۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و اطراف آن را دره‌هایی به عمق ۴۰۰ تا ۵۰۰ متر پوشانده‌اند. نام قلعه بابک به‌دلیل سکونت بابک خرمدین و یاران او در این دژ به این اسم نام‌گذاری شده است. هیچ مدرکی برای استفاده حاکمان و جنگجویان پس از بابک خرمدین از این قلعه وجود ندارد.

چهار سمت قلعه بابک ستون‌های دیده‌بان استوانه‌ای شکل دیده می‌شوند. برای ورود به قلعه اصلی باید از یک ورودی باریک بگذرید. این ساختمان سه طبقه تالاری اصلی با هفت اتاق دارد. بخش‌های دیگر این دژ در شمال غربی آن قرار گرفته‌اند و در ساخت آن‌ها از ساروج غیر قابل نفوذ استفاده شده است. موقعیت ویژه این دژ در گذشته، راه را برای ورود دشمنان غیرممکن می‌کرد.

ورودی قلعه بابک در بلندی کوه

منبع عکس: سایت iranwatching، عکاس نامشخص

برای بازدید از قلعه بابک باید از کوه بالا بروید. زیبایی این کوهستان و چشم‌اندازهای آن به محیط اطراف لذت کوهنوردی در این مسیر را افزایش می‌دهند. در بهار و پاییز این مسیر پوشیده از مه می‌شود و در تابستان هوایی معتدل و خنک دارد.

برای رسیدن به این قلعه باید از تبریز به‌سمت اهر و کلیبر بروید. مسیر دسترسی به پای کوه قلعه بابک جاده‌ای پرپیچ‌وخم و خطرناک دارد؛ پس در رانندگی احتیاط کنید. سه مسیر جداگانه برای رسیدن به قلعه وجود دارند. مسیر نخست از هتل بابک آغاز می‌شود و پلکانی است. مسیر دوم از کمپ گردشگری «قلعه دره سی» به‌سمت بالای کوه می‌رود؛ پیمودن این مسیر سه ساعت طول می‌کشد. مسیر سوم از راهی فرعی، ۶ کیلومتر پس از قلعه بابک آغاز می‌شود و به کمپ عشایر می‌رسد؛ اما برای ورود به این مسیر نیاز به‌وسیله نقلیه دو دیفرانسیل دارید. با یک ساعت کوهنوردی در این جاده کوهستانی به قلعه بابک می‌رسید. بازدید از این قلعه باستانی با وجود سختی‌هایی که دارد خاطره‌ای مانا برای شما خواهد ساخت.

دیدنیهای اطراف تبریز در پاییز

برجسته‌ترین دیدنیهای اطراف تبریز در فصل پاییز روستاهای خوش آب و هوایی هستند که در این زمان از سال رنگارنگ می‌شوند. برای تماشای زیباترین مناظر طبیعی در اطراف تبریز می‌توانید در فصل پاییز به روستاهای اطراف این شهر بروید. ما در این بخش به معرفی این جاذبه‌ها می‌پردازیم.

روستای حیله ور

  • فاصله: ۵۰ کیلومتری جنوب تبریز، یک ساعت
  • آدرس: جنوب غربی تبریز، کمربندی سردرود، جاده روستای کندوان، نرسیده به روستای کندوان، روستای حیله ور (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی و تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

نمایی از خانه های حفره ای و سنگی روستای حیله ور در زمین

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

در استان آذربایجان شرقی و نزدیک تبریز روستاهای زیبا و خوش آب و هوایی وجود دارند که به‌جز دیدنیهای برجسته طبیعی، ویژگی‌های منحصربه‌فرد تاریخی در آن‌ها سبب ورود گردشگران به این روستاها می‌شود. روستای حیله ور یکی از این روستاها است که در نزدیکی روستای کندوان و در منطقه اسکو قرار دارد. از قدمت این روستا اطلاع دقیقی در دست نیست و کشف گورستانی در نزدیکی آن و همین طور سفال‌هایی در خانه‌های این روستا، قدمت اسلامی روستای حیله ور را مشخص می‌کند.

معماری خاص خانه‌های روستای حیله ور توجه گردشگران بسیاری را به خود جلب می‌کند. گرچه این روستا را به‌اندازه روستای کندوان نمی‌شناسند، از منظر تاریخی ارزش روستای حیله ور کمتر از روستای کندوان نیست. در مسیر دسترسی به روستای کندوان از اسکو می‌توانید حفره‌هایی متعدد در زمین ببینید که در گذشته خانه‌های روستاییان این منطقه بوده‌اند.

حفره های سنگی روستای حیله ور در زمین

منبع عکس: کجارو، عکاس نامشخص

در واقع خانه‌های روستای حیله ور مدفون زیر خاک هستند و در گذشته توسط مردم برای محفوظ ماندن از دید دشمنان در دل زمین کنده شده‌اند. خانه‌های این روستا در پایین‌ترین قسمت دامنه‌های کوه قرار دارند و به همین دلیل در طول زمان فرسایش یافته‌اند. به نظر کارشناسان در حدود ۲۰۰ خانه در این روستا وجود داشته که تاکنون تعداد کمی از آن‌ها کشف شده است و در معرض دید عموم قرار دارد.

خانه‌های این روستا اتاق، آشپزخانه و انباری دارند و ساختار آن‌ها باعث گرم شدن این خانه‌ها در زمستان و خنک ماندن در تابستان بوده است. در بعضی از این خانه‌ها نیز تنورهایی کشف کرده‌اند. برای بازدید از روستای حیله ور باید به‌سمت روستای کندوان بروید. این روستا در دو کیلومتری روستای کندوان قرار دارد و مناظر اطراف آن در فصل پاییز بسیار زیبا هستند.

کلیسای موجومبار

  • فاصله: ۵۰ کیلومتری شمال غربی تبریز، ۵۵ دقیقه
  • آدرس: شمال غربی تبریز، جاده سار، جاده موجومبار، کلیسای موجومبار (مشاهده روی نقشه)
  • تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

نمای بیرونی کلیسای موجومبار در روستای موجومبار

منبع عکس: سایت جاذبه‌ها، عکاس نامشخص

کلیسای موجومبار یا سنت هریپسیمه در ۳۰ کیلومتری جاده تبریز-مرند و در شهرستان شبستر واقع شده است. این کلیسای تاریخی درون دره‌ای سرسبز با طبیعت زیبا و در روستای موجومبار قرار دارد. خانه‌های این روستا به‌شکل پلکانی هستند و با خشت و سنگ ساخته شده‌اند. ساختمان کلیسای موجومبار در پایین دست این روستا قرار دارد. ساختمان این کلیسا بنایی بزرگ است که توجه گردشگران را به خود جلب می‌کند.

درباره قدمت کلیسای موجومبار اطلاع دقیقی در دست نیست. در مورد زمان ساخت این بنا از سده نهم تا سیزدهم میلادی فرضیه‌های مختلفی وجود دارند. بعضی از مورخان این کلیسا را مربوط به سده نهم و بعضی دیگر با مقایسه این کلیسا با نمونه‌های مشابه آن در زمان ایلخانیان، این بنا را متعلق به قرن سیزدهم و زمان حکومت ایلخانان مغول می‌دانند.

برای رسیدن به این کلیسا در مسیر تبریز به مرند و در فاصله ۳۰ کیلومتری از تبریز به مسیر فرعی آسفالت در جهت شمال وارد شوید. از این مسیر راهی خاکی منشعب می‌شود. این مسیر خاکی با گذشتن از دشت‌ها و تپه ماهورها به روستای تاریخی موجومبار می‌رسد. کلیسای موجومبار در این روستای تاریخی و زیبا خودنمایی و گردشگران بسیاری را به این منطقه جذب می‌کند. مناظر اطراف این روستا در پاییز بسیار زیبا می‌شوند.

روستای کندوان

  • فاصله: ۵۵ کیلومتری جنوب تبریز، یک ساعت
  • آدرس: کمربندی سردرود، جاده سهند، جاده روستای کندوان، روستای کندوان (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی و تاریخی، ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران

خانه های روستای پلکانی کندوان در دامنه کوه

منبع عکس: ایرنا، عکاس نامشخص

روستای کندوان نیز یکی دیگر از ییلاق‌های خوش آب و هوا در نزدیکی شهر تبریز است که روی دامنه‌های سرسبز کوه «سلطان داغی» قرار دارد. دلیل شهرت روستای کندوان به‌جز طبیعت زیبا، معماری خاص خانه‌های این روستا است. بعضی از مورخان زمان ساخت این خانه‌ها را مربوط به زمان حمله مغول‌ها به ایران و برخی دیگر نیز قدمت این روستا را مربوط به دوره‌های پیش از اسلام در ایران می‌دانند.

خانه‌های روستای کندوان را در دل صخره‌های کوه کنده‌اند و این خانه‌های حفره‌ای به‌شکل هرمی هستند. اطراف این روستا به‌دلیل قرار داشتن کوه‌های آتشفشانی از نظر زمین شناسی نیز اهمیت بالایی دارد. چشمه آب معدنی روستای کندوان آبی گوارا دارد و برای درمان بیماری‌های کلیوی مفید است. اطراف این روستا از بهترین مناطق برای سکونت عشایر به شمار می‌رود.

اقامتگاه بومگردی و سنگی روستای کندوان تبریز

منبع عکس: ایرنا، عکاس نامشخص

طبقات پایین‌تر روستا محل نگهداری از دام‌ها است و خانه‌های مسکونی در طبقه‌های بالاتر قرار دارند. آب و هوای خوب، معماری منحصربه‌فرد صخره‌ای و مناظر زیبای طبیعی در اطراف این روستا سبب بازدید گردشگران بسیاری در طول سال از این منطقه می‌شود. روستای گورمه در کشور ترکیه نمونه‌ای از روستاهای صخره‌ای شبیه به روستای کندوان است. این منطقه در فصل پاییز بسیار رنگارنگ و زیبا می‌شود.

دیدنیهای اطراف تبریز در زمستان

تبریز شهری سردسیر است که در محیطی کوهستانی قرار دارد. اگر از آن دسته افرادی هستید که سفر در روزهای برفی برای شما لذت دوچندان دارد، می‌توانید به بسیاری از جاذبه‌های معرفی شده در اطراف تبریز در فصل زمستان سری بزنید. دیدنیهای اطراف تبریز در فصل زمستان نیز زیبایی‌های منحصر به فردی دارند. در این قسمت به معرفی دیدنیهای اطراف تبریز در زمستان می‌پردازیم.

آبشار اسکندر

  • فاصله: ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، ۵۰ دقیقه
  • آدرس: جنوب شرقی تبریز، جاده هریس، جاده طویقون، جاده آلانق، روستای اسکندر، آبشار اسکندر (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

نمایی از پایین آبشار اسکندر و طبیعت اطراف آن

منبع عکس: سایت گشتوک، عکاس نامشخص

آبشار اسکندر از دیدنیهای طبیعی اطراف تبریز است که در دامنه‌های شمالی کوه سهند و در نزدیکی روستای طویقون قرار دارد. ارتفاع این آبشار به ۳۰ متر می‌رسد و مناظر اطراف آن از زیباترین مناظر طبیعی در آذربایجان شرقی هستند. این آبشار در فصل‌های سرد سال یخ می‌زند و علاقه‌مندان به یخ نوردی با ابزار مخصوص برای صعود از آبشار اسکندر به این منطقه سفر می‌کنند.

برای رسیدن به آبشار اسکندر می‌توانید در جاده تبریز به اهر وارد مسیر فرعی روستای طویقون شوید و تا روستای اسکندر ادامه مسیر دهید. راه پاکوب در مسیر دسترسی به آبشار، راهنمای مناسبی برای گردشگران است. در اطراف روستا و آبشار اسکندر غارهای طبیعی و مناطر زیبایی وجود دارند که می‌توانید ساعت‌هایی در آن اتراق کنید و از زیبایی‌های این منطقه لذت ببرید. برای تماشای آبشار یخی می‌توانید فصل زمستان را برای بازدید از آبشار اسکندر انتخاب کنید.

تالاب قوری گل

  • فاصله: ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی تبریز، یک ساعت
  • آدرس: جاده تبریز-زنجان، روستای اکین آباد، جاه تالاب قوری گل (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

تالاب قوری گل و سبزه زارهای اطراف آن در بهار

منبع عکس: همشهری آنلاین، عکاس نامشخص

تالاب قوری گل در نزدیکی شهر بستان آباد و در مجاورت روستای یوسف آباد قرار دارد. برف‌های کو‌هستان اطراف این تالاب با گرم شدن هوا آب می‌شوند و آب تالاب قوری گل را تامین می‌کنند. این تالاب به‌دلیل مهاجرت گونه‌های مختلف پرندگان به آن در فصل‌های سرد سال، اهمیت بین المللی دارد.

وسعت تالاب قوری گل در حدود ۲۰۰ هکتار است و دریاچه آن آب شیرین دارد که باعث تمایز این تالاب در مقایسه با سایر دریاچه‌های این منطقه می‌شود. اطراف تالاب قوری گل از بهترین مناطق گردشگری در استان آذربایجان شرقی است و در طول سال مسافران بسیاری در اطراف این تالاب برای لذت بردن از طبیعت اتراق می‌کنند.

پرندگان حاضر در تالاب قوری گل در زمستان

منبع عکس: گردشگری ۷۲۴، عکاس نامشخص

در حال حاضر تالاب قوری گل و مناطق اطراف آن، منطقه شکار ممنوع هستند. در طبیعت اطراف این تالاب گونه‌های مختلف جانوری مانند گرگ، روباه، سمور سنگی و موش مغان به چشم می‌خورند. پرندگانی مانند اردک سرسفید و اردک مرمری که در خطر انقراض قرار دارند، در این تالاب زندگی می‌کنند. انواع مار و مارمولک آبی نیز در اطراف تالاب قوری گل یافت می‌شوند. انواع قورباغه‌ها و ماهی تالاب و کپور نیز دوزیستان ساکن در این تالاب هستند. پوشش گیاهی اطراف تالاب قوری گل نیز تنوع بالایی دارد که از میان آن‌ها می‌توان گیاهانی مانند بومادران، شنگ، زنبق کوهی، شیرین بیان و آلاله آبزی را نام برد. در سفر به تبریز می‌توانید برای گذراندن یک روز در طبیعت تالاب قوری گل و اتراق در حوالی این منطقه برنامه‌ریزی کنید.

پیست اسکی پیام

  • فاصله: ۶۰ کیلومتری شمال غربی تبریز، ۵۵ دقیقه
  • آدرس: شمال غربی تبریز، جاده مرند، جاده میشوداغ (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی و تفریحی

رد چوب اسکی بر پیست پیام تبریز

منبع عکس: ایرنا، عکاس نامشخص

پیست اسکی پیام مهم‌ترین تفرجگاه زمستانی در نزدیکی تبریز است که ساکنان این شهر و گردشگران را برای لذت بردن از ورزش‌های زمستانی جذب می‌کند. این پیست در میان روستاهای کوهستانی و در ارتفاع رشته کوه میشوداغ قرار دارد. در فصل زمستان این منطقه به‌شدت برفگیر است و فضایی مناسب برای اسکی دارد.

تردد به پیست اسکی پیام از جاده اصلی تبریز به مرند به سهولت انجام می‌شود و حتی در زمان‌ بارش برف نیز این مسیر مسدود نمی‌شود. دسترسی آسان به این پیست توجه گردشگران بسیاری را به آن جلب می‌کند. در اطراف پیست پیام امکانات اقامتی و گردشگری مناسبی تعبیه کرده‌اند.

حضور اسکی بازان در پیست اسکی پیام در تبریز

منبع عکس: خبرگزاری مهر، عکاس نامشخص

مناطق اطراف پیست اسکی پیام از بهترین مسیرهای کوهنوردی به شمار می‌روند و علاقه‌مندان به این ورزش می‌توانند در فصل‌های بهار و تابستان به قله‌های این کوهستان صعود کنند. پیست اسکی پیام گرچه خیلی بزرگ نیست، شیب ملایم آن برای اسکی کردن افراد تازه کار و مبتدی بسیار مناسب است.

در پیست اسکی پیام سه تله اسکی بشقابی وجود دارند که در طول سالیان دراز مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند، البته با توجه به ظرفیت این پیست و استقبال علاقه‌مندان به این رشته ورزشی، امکانات بیش‌تری مورد نیاز است. برای اتراق خانواده‌ها در نزدیکی پیست پیام آلاچیق‌هایی ساخته‌اند که امکانات مناسبی پیرامون آن‌ها وجود دارند و در بهار و تابستان مورد استقبال خانواده‌ها قرار می‌گیرند. این مجموعه پارکینگ اختصاصی و رستوران نیز دارد.

آبشار آسیاب خرابه

  • فاصله: ۱۶۰ کیلومتری شمال غربی تبریز، دو ساعت و ۳۰ دقیقه
  • آدرس: جاده مرند، جاده هادی شهر، جاده سیه رود، جاده آبشار آسیاب خرابه (مشاهده روی نقشه)
  • طبیعی

آبشار یخ زده آسیاب خرابه از نمای دور

منبع عکس: جام جم، عکاس نامشخص

آبشار آسیاب خرابه از زیباترین جاذبه‌های اطراف تبریز است که درون دره‌ای زیبا و بین صخره‌ها قرار دارد. این آبشار در نزدیکی جلفا قرار گرفته است و در میان مردم آذربایجان با نام «خارابا دییرمان» شناخته می‌شود. قرار داشتن این آبشار در نزدیکی آسیابی قدیمی سبب معروف شدن این آبشار به این نام شده است.

آبشار آسیاب خرابه از چند آبشار مختلف تشکیل می‌شود که ارتفاع بلندترین آن‌ها در حدود ۱۵ متر است. منبع تامین آب این آبشارها، چشمه‌ای در کوه «کیامکی» در منطقه ارسباران است. در اطراف آبشار آسیاب خرابه و بخش‌های مختلف دره، آبشارهای مختلف دیگری جریان دارند و صدای آن‌ها در این منطقه پیچیده است.

در اثر یخ زدن آبشار آسیاب خرابه در سال‌های قبل، صخره‌های اطراف این منطقه ریزش کردند و به همین دلیل در بخش‌های مختلف تابلوی خطر ریزش به چشم می خورند؛ پس در بازدید از این منطقه مراقب باشید و از تردد و ایستادن طولانی زیر صخره‌ها خودداری کنید.

آبشار آسیاب خرابه در حاشیه رود ارس و نزدیکی روستای منجن قرار دارد. مسیر دسترسی به این آبشار از جاده هادی شهر می‌گذرد. در نزدیکی آبشار آسیاب خرابه پارکینگی وجود دارد که می‌توانید ماشین خود را در آن پارک کنید و پیاده از مسیر پلکانی و سنگ فرش به این آبشار زیبا برسید. مناظر اطراف این آبشار از زیباترین چشم‌اندازهای اطراف رود ارس هستند. اگر تحمل سرمای زمستانی این منطقه را دارید، در زمستان به دیدن آبشار آسیاب خرابه بروید تا از تماشای آبشار یخی غرق لذت شوید، اما به خاطر داشته باشید برای رسیدن به این آبشار یخی باید احتیاط کنید.

در این مقاله به معرفی دیدنیهای اطراف تبریز پرداختیم. اگر ساکن شهر تبریز هستید، قصد سفر به این شهر زیبا را دارید یا از دیدنیهای اطراف تبریز دیدن کرده‌اید، می‌توانید در ادامه ما و دیگر کاربران کجارو را در تجربه‌های گردشگری خود شریک کنید.

منبع عکس کاور: epersianhotel.com

برچسب‌ها تبریز دیدنی ها

دیدگاه  

    تبلیغات