کاکل‌پری هیمالیا برای شنیده‌شدن در محیط‌های پرسر‌وصدا، صداهایی با فرکانس بالاتر و مدت کوتاه‌تر تولید می‌کند.
به نقل از بی‌بی‌سی، دو پژوهش انجام‌شده از سوی محققان هندی نشان می‌دهد افزایش فعالیت‌های انسانی در هیمالیا فقط زیستگاه مونال هیمالیا را تحت فشار قرار نداده، بلکه شیوه ارتباط این پرنده را نیز تغییر داده است. مونال یا همان کاکل‌پری، در مناطق پرسر‌وصدا، صداهایی با فرکانس بالاتر و مدت کوتاه‌تر تولید می‌کند تا صدایش میان هیاهوی خودروها و گردشگران شنیده شود.
مونال هیمالیا از قرقاول‌های بومی جنگل‌های هیمالیا است و به‌دلیل پرهای درخشان نرها، یکی از چشمگیرترین پرندگان این منطقه به شمار می‌رود. این پرنده همچنین اهمیت فرهنگی زیادی دارد؛ مونال پرنده ایالتی اوتاراخند هند و پرنده ملی نپال است.
پژوهشگران دانشگاه Hemvati Nandan Bahuguna Garhwal در دو مطالعه جداگانه طی پنج سال، تأثیر تغییرات محیطی و فعالیت‌های انسانی بر این پرنده را بررسی کردند.
مونال برای غلبه بر سروصدای انسان صدایش را تغییر می‌دهد
یکی از این مطالعات به رفتار صوتی مونال در محیط‌های شلوغ اختصاص داشت. پژوهشگران این بررسی را در دو دره در محدوده پناهگاه گوزن مشک کدارنات در ایالت اوتاراخند انجام دادند؛ چوپتا که مقصدی گردشگری با رفت‌وآمد زیاد خودروها و گردشگران است و مادماهِشوَر که محیطی بسیار آرام‌تر دارد.
محققان از آوریل ۲۰۲۳ به‌مدت یک سال، بیش از ۷۰۰ صدای مونال را در این دو منطقه با میکروفون و دستگاه‌های ضبط غیرفعال ثبت کردند. سپس فرکانس صدا، مدت تماس صوتی و میزان سروصدای محیط را با یکدیگر مقایسه کردند.
نتایج نشان داد مونال‌هایی که در محیط‌های پرسر‌وصدا زندگی می‌کنند، صداهایی با فرکانس اوج بالاتر تولید می‌کنند. این تفاوت آنقدر ظریف است که ممکن است گوش انسان آن را تشخیص ندهد، اما دستگاه‌های ضبط صوت آن را ثبت کرده‌اند.
پرندگان در منطقه شلوغ چوپتا همچنین تماس‌های صوتی کوتاه‌تری نسبت به مونال‌های دره آرام مادمَاهِشوَر داشتند. پژوهشگران احتمال می‌دهند این تغییر به پرنده کمک می‌کند صدایش را در برابر صداهای کم‌فرکانس ناشی از تردد خودروها و حضور گردشگران بهتر به گوش دیگر پرندگان برساند.
راجیو لوچان، پژوهشگر اصلی هر دو مطالعه، تأکید می‌کند این یافته به معنای ایجاد یک تغییر دائمی یا تکاملی در فرکانس صدای مونال نیست. به گفته او، نتایج بیشتر نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری رفتاری پرنده در واکنش به شرایط صوتی متفاوت محیط است.
تغییر صدا می‌تواند برای ارتباط پرندگان مهم باشد
صدا یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی پرندگان است و تغییر در آن می‌تواند بر رفتارهای مختلف، از جمله ارتباط میان جفت‌ها و رقابت میان نرها، اثر بگذارد.
البته پژوهشگران هنوز نمی‌توانند با قطعیت بگویند تغییر صدای مونال چه پیامدهای بلندمدتی برای این گونه دارد. لوچان نیز این پژوهش را مطالعه‌ای مقدماتی می‌داند و می‌گوید برای بررسی دقیق‌تر این موضوع به مطالعات گسترده‌تری نیاز است.
بااین‌حال، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد اثر حضور انسان در زیستگاه‌های طبیعی لزوما فقط به تغییر تعداد جانوران یا کاهش محدوده زندگی آن‌ها محدود نمی‌شود. حتی رفتارهای ارتباطی گونه‌ها نیز می‌تواند در واکنش به تغییر شرایط محیطی دستخوش تغییر شود.
زیستگاه مونال هم در حال کوچک شدن است
مطالعه دیگری که توسط همین گروه انجام شد، تأثیر تغییرات اقلیمی بر زیستگاه مونال را بررسی کرد. پژوهشگران با استفاده از مدل‌های اقلیمی و چند سناریوی انتشار گازهای گلخانه‌ای، تغییرات زیستگاه مناسب این پرنده را در مناطق هیمالیایی هند تا سال ۲۱۰۰ بررسی کردند.
مونال در طول سال میان مناطق کوهستانی پایین‌تر و نواحی مرتفع‌تر جابه‌جا می‌شود و بخشی از چرخه زندگی آن به مراتع آلپی بالاتر از خط رویش درختان وابسته است. این مراتع از مهم‌ترین زیستگاه‌های فصلی هیمالیا محسوب می‌شوند.
به گفته لوچان، با ذوب‌شدن برف‌ها و تغییر پوشش گیاهی، مونال‌ها به‌تدریج به ارتفاعات بالاتر می‌روند. هم‌زمان، گسترش فعالیت‌های انسانی و اشغال مراتع نیز فضای در دسترس آن‌ها را محدودتر کرده است.
مدل‌های اقلیمی نشان می‌دهند زیستگاه مناسب مونال در مناطق مورد بررسی احتمالا تا پایان قرن کوچک‌تر و پراکنده‌تر می‌شود. در چنین شرایطی، جمعیت پرندگان ممکن است در بخش‌های جدا از هم باقی بماند و ارتباط میان گروه‌ها و فرصت جفت‌گیری کاهش پیدا کند.
گردشگری، توسعه و فشار فزاینده بر هیمالیا
هیمالیا همواره مقصد گردشگران، کوهنوردان و پژوهشگران بوده است؛ اما توسعه سریع زیرساخت‌ها طی دهه گذشته دسترسی به مناطق بیشتری را ممکن کرده و شمار بازدیدکنندگان را افزایش داده است.
پژوهشگران مونال را گونه‌ای مناسب برای بررسی وضعیت اکوسیستم‌های هیمالیا می‌دانند، زیرا این پرنده به محدوده زیستگاهی نسبتا مشخصی وابسته است و در طول فصل‌های مختلف میان ارتفاعات متفاوت جابه‌جا می‌شود.
راجیو لوچان می‌گوید اگر این گونه در چنین چشم‌اندازی با مشکلات زیستگاهی و رفتاری روبه‌رو شده باشد، احتمال دارد فشارهای محیطی بر دیگر پرندگان منطقه نیز اثر گذاشته باشد.
تغییرات اقلیمی نیز فشار دیگری بر این اکوسیستم وارد می‌کند. پژوهشگران هشدار می‌دهند ترکیب تغییرات آب‌وهوایی، توسعه زیرساخت‌ها، گردشگری و افزایش حضور انسان می‌تواند زیستگاه‌های حساس هیمالیا را بیش از گذشته پراکنده و محدود کند.
دو مطالعه جدید هنوز نمی‌توانند پیامدهای بلندمدت این تغییرات را مشخص کنند، اما تصویری روشن از فشار فزاینده فعالیت‌های انسانی بر مونال ارائه می‌دهند؛ پرنده‌ای که برای ادامه زندگی در هیمالیا نه‌تنها با کاهش زیستگاه، بلکه با محیطی پرسر‌وصدا نیز روبه‌رو شده است.