مسابقه آوازی که جنگل را خالی میکند؛ میلیونها پرنده چرا قاچاق میشوند؟
به نقل از لایوساینس؛ میلیونها پرنده آوازخوان در اندونزی، هر سال برای فروش در بازار حیوانات خانگی یا حضور در مسابقات «آواز» از طبیعت شکار و قاچاق میشوند؛ روندی که برخی گونهها را تا آستانه انقراض پیش برده است.
فرهنگ نگهداری پرندگان در قفس، سابقهای چندصدساله در اندونزی دارد و مسابقات آواز نیز از دهه ۱۹۷۰ بهتدریج محبوب شدند. امروزه برندگان این رقابتها علاوه بر شهرت، جایزههایی مانند پول نقد، موتورسیکلت، خودرو و حتی مبالغی معادل چند سال حقوق دریافت میکنند. همین جوایز ارزشمند، تقاضا برای پرندگان خوشآواز را بهشدت افزایش داده است.
برآوردها نشان میدهد تنها در جزیره جاوه بین ۶۶ تا ۸۴ میلیون پرنده در قفس نگهداری میشوند و نزدیک به یکسوم خانوادهها دستکم یک پرنده دارند. بسیاری از خریداران معتقدند پرندگانی که از طبیعت شکار میشوند، آواز زیباتر و متنوعتری نسبت به پرندگان پرورشیافته در اسارت دارند؛ باوری که شکارچیان را به جنگلها میکشاند.
قاچاقچیان پرندگان را در شرایطی بسیار نامناسب جابهجا میکنند؛ آنها دهها پرنده را در جعبههای کوچک، لولههای پلاستیکی یا حتی بطری جا میدهند تا به بازارهای بزرگ برسند. دانشمندان میگویند بین ۳۰ تا ۸۰ درصد این پرندگان در مسیر حملونقل جان خود را از دست میدهند و پرندگان دیگر نیز معمولا تا پایان عمر در قفس زندگی میکنند.
به گفته پژوهشگران، این روند به شکلگیری بحرانی با عنوان «بحران پرندگان آوازخوان آسیا» منجر شده است. برخی گونهها در طبیعت منقرض شدهاند و بسیاری دیگر نیز بهدلیل شکار بیرویه و تخریب زیستگاه، با خطر جدی روبهرو هستند. گونههایی مانند سار بالی و زاغ سبز جاوه اکنون تنها با جمعیتهای بسیار اندکی در طبیعت زندگی میکنند.
کارشناسان هشدار میدهند حذف پرندگان آوازخوان فقط بهمعنای از دست رفتن چند گونه زیبا نیست. این پرندگان در گردهافشانی گیاهان، پراکندن بذرها و کنترل جمعیت حشرات نقش مهمی دارند و کاهش تعداد آنها میتواند تعادل اکوسیستم جنگلها را بر هم بزند؛ پدیدهای که دانشمندان از آن با عنوان «سندرم جنگل خالی» یاد میکنند؛ جنگلی که ظاهری سرسبز دارد، اما حیات جانوری آن بهشدت کاهش یافته است.
مرکز نجات و بازپروری «واک گاتاک» در استان کالیمانتان غربی اندونزی، تلاش میکند پرندگان توقیفشده از قاچاقچیان را درمان کند و دوباره به طبیعت بازگرداند. کارکنان این مرکز میگویند بسیاری از پرندگان هنگام ورود دچار سوءتغذیه، شکستگی، زخم یا آسیبهای ناشی از نگهداری طولانی در قفس هستند و بخش زیادی از آنها در هفتههای نخست تلف میشوند.
پس از دوره درمان و قرنطینه، کارشناسان پرندگانی را که توانایی زندگی در طبیعت را حفظ کردهاند، به مناطق حفاظتشده منتقل میکنند. آنها ابتدا چند روز پرندگان را در قفسهای بزرگ داخل جنگل نگه میدارند تا با محیط جدید سازگار شوند و سپس درِ قفس را باز میکنند تا هر زمان آماده بودند، پرواز کنند.
با وجود همه تلاشها، پژوهشگران معتقدند نجات چند صد یا حتی چند هزار پرنده، در برابر حجم گسترده شکار و قاچاق کافی نیست. آنها تأکید میکنند تنها راه کاهش این بحران، کم کردن تقاضا برای خرید پرندگان وحشی و تغییر نگاه جامعه به مسابقات آواز پرندگان است؛ در غیر این صورت، جنگلهای جنوب شرق آسیا هر سال ساکتتر از گذشته خواهند شد.