به نقل از سیبیاس نیوز، باستانشناسان در جریان کاوشهای زیر یک هتل در قلب پاریس، دیواری حدود ۲۰ متر طول کشف کردهاند که میتواند اطلاعات تازهای درباره خاستگاه این شهر در دوران باستان ارائه دهد. این سازه که به دوره گالو-رومی نسبت داده شده است، در جزیره سیته و در فاصلهای کوتاه از کلیسای نوتردام قرار دارد.
وزارت فرهنگ فرانسه این کشف را «پیشرفتی مهم» توصیف کرده است؛ زیرا احتمال میرود دیوار بخشی از استحکامات شهر باستانی لوتتیا، نام پاریس در دوران باستان، باشد. بااینحال، پژوهشگران برای تعیین دقیق کارکرد و قدمت آن همچنان به بررسیهای بیشتر نیاز دارند.
دیواری از دوران پیش از شکلگیری پاریس امروزی
این دیوار از سنگ و چوب ساخته شده است و باستانشناسان آن را به قوم پاریسیها نسبت میدهند؛ مردمی از اقوام گال که در عصر آهن در اطراف رود سن زندگی میکردند.
جزیره سیته سالها بهعنوان مرکز لوتتیا شناخته میشد و بعدها نیز به یکی از مهمترین بخشهای پاریس تبدیل شد. بااینحال، در سالهای اخیر برخی پژوهشهای باستانشناسی احتمال دیگری را مطرح کردهاند: اینکه مرکز اولیه سکونت پاریسیها در نانتر، در غرب پاریس امروزی، قرار داشته است. کشف دیوار تازه میتواند شواهد مهمی برای ارزیابی دوباره این دو نظریه فراهم کند.
ارتباط احتمالی دیوار با نبرد لوتتیا
یکی از جالبترین ویژگیهای این سازه، آثار سوختگی روی بخشهایی از آن است. پژوهشگران احتمال میدهند این آثار با روایتی که ژولیوس سزار درباره نبرد لوتتیا ارائه کرده، ارتباط داشته باشد.
سزار در کتاب «جنگ گالیکها» نوشته است که گالها پیش از رویارویی با نیروهای رومی، شهر خود را به آتش کشیدند. آزمایشهای کربنسنجی روی بقایای سوخته دیوار نشان دادهاند که این مواد احتمالا به بازه ۱۰ تا ۲۰۰ پیش از میلاد تعلق دارند؛ دورهای که سال ۵۲ پیش از میلاد، یعنی زمان نبرد لوتتیا را نیز دربرمیگیرد.
البته این همزمانی بهتنهایی نمیتواند ارتباط دیوار با نبرد را ثابت کند و پژوهشگران همچنان باید شواهد بیشتری به دست آورند.
لوتتیا در نوشتههای ژولیوس سزار
نام لوتتیا نخستینبار در کتاب هفتم «جنگ گالیکها» ژولیوس سزار دیده میشود. او این شهر را سکونتی در جزیرهای در رود سن توصیف کرده است؛ توصیفی که بهدلیل جزئیات محدود، طی قرنها زمینه شکلگیری دیدگاههای مختلف درباره محل دقیق آن را فراهم کرده است.
جزیره سیته بعدها به مرکز سکونت رومی لوتتیا تبدیل شد و همین موضوع باعث شده است بسیاری از پژوهشگران آن را هسته اولیه پاریس بدانند. اکنون دیوار کشفشده میتواند سرنخ تازهای برای بررسی این فرضیه در اختیار باستانشناسان قرار دهد.
نوتردام هنوز رازهای باستانی دارد
کشف جدید در منطقهای رخ داده که پیشتر نیز آثار تاریخی مهمی در آن به دست آمده است. جزیره سیته و بهویژه محدوده کلیسای نوتردام، در سالهای اخیر چندین بار باستانشناسان را با یافتههای تازه شگفتزده کردهاند.
در جریان کاوشهای اطراف نوتردام، آثاری از دورههای مختلف تاریخی کشف شده است؛ از جمله سکهای متعلق به قرن چهارم میلادی و کتیبههایی ناشناخته. در سال ۲۰۲۲ نیز باستانشناسان چندین مقبره و یک تابوت سنگی را در نزدیکی کلیسا پیدا کردند که احتمالا به قرن چهاردهم میلادی تعلق داشتند.
اکنون دیوار باستانی زیر هتل نیز به این مجموعه یافتهها اضافه شده است و میتواند به درک بهتر چگونگی شکلگیری یکی از مهمترین شهرهای اروپا کمک کند.
آیا محل تولد پاریس باستان پیدا شده است؟
وزارت فرهنگ فرانسه تأکید کرده است که برای تعیین کارکرد و تاریخ دقیق دیوار هنوز باید با احتیاط پیش رفت؛ اما همزمانی قدمت سازه، محل کشف و آثار سوختگی روی آن، مجموعهای از شواهد قابلتوجه را در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
اگر بررسیهای آینده ارتباط این دیوار با لوتتیا و رویدادهای قرن اول پیش از میلاد را تأیید کند، این کشف میتواند نقش مهمی در بازسازی تاریخ نخستین سالهای پاریس داشته باشد. در غیر این صورت نیز، سازه تازه کشفشده اطلاعات ارزشمندی درباره حضور اقوام گال و شکلگیری سکونتگاههای باستانی در اطراف رود سن ارائه خواهد کرد.