آیا زیاد خوابیدن در طول روز نشانه‌ای از ابتلا به زوال عقل است؟

چرت زدن در طول روز می‌تواند خستگی را کاهش دهد و به بهبود تمرکز و حافظه کمک کند؛ اما به نقل از ایندیپندنت، پژوهشی تازه نشان می‌دهد افزایش دفعات چرت زدن در سالمندی ممکن است با مشکلات سلامت مغز ارتباط داشته باشد. پژوهشگران در مطالعه‌ای ۱۰ساله روی نزدیک به هزار سالمند آمریکایی، ارتباط میان چرت روزانه و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل را بررسی کردند.

نتایج این پژوهش نشان داد سالمندانی که هر روز یا بیشتر روزها چرت می‌زدند، در مقایسه با دیگران ۴۸ درصد بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند. همچنین چرت‌های ناخواسته و چرت‌هایی با مدت ۳۰ دقیقه یا کمتر با افزایش حدود ۴۰ درصدی این خطر ارتباط داشتند.

پژوهشگران دانشکده بهداشت عمومی بلومبرگ دانشگاه جانز هاپکینز معتقدند رابطه میان چرت زدن و زوال عقل ممکن است دوطرفه باشد. از یک سو، چرت‌های مکرر می‌توانند با افزایش خطر زوال عقل ارتباط داشته باشند و از سوی دیگر، تغییرات و آسیب در بخش‌هایی از مغز که بیداری را تنظیم می‌کنند، ممکن است فرد را به خوابیدن در طول روز سوق دهند. چنین تغییراتی در بیماری آلزایمر نیز دیده می‌شوند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که نتایج این مطالعه فقط وجود ارتباط میان چرت روزانه و زوال عقل را نشان می‌دهد و نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که چرت زدن باعث ابتلا به این بیماری می‌شود. به گفته آدام اسپایرا، نویسنده ارشد پژوهش، چرت‌های مکرر ممکن است بیشتر نشانه‌ای از تغییرات مغزی باشند تا عامل ایجادکننده آن‌ها.

این مطالعه از داده‌های یک پیمایش ملی درباره سلامت و سالمندی در آمریکا استفاده کرد. پژوهشگران امیدوارند مطالعات طولانی‌تر و دقیق‌تر بتوانند نقش کیفیت خواب و عادت‌های خواب روزانه را در این ارتباط روشن کنند.

حدود یک‌سوم آمریکایی‌ها هر روز چرت می‌زنند و این عادت میان مردان رایج‌تر از زنان است. پژوهش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که چرت کوتاه می‌تواند خستگی را کاهش دهد، عملکرد شغلی را بهبود ببخشد و به تقویت حافظه و بهتر شدن خلق‌وخو کمک کند.

بااین‌حال، پژوهش‌های مربوط به ارتباط خواب روزانه و زوال عقل نتایج یکسانی نداشته‌اند. مطالعه‌ای دیگر در آوریل ۲۰۲۶ نیز نشان داد چرت‌های طولانی‌تر و مکرر در سالمندان با افزایش خطر مرگ و وجود بیماری‌های زمینه‌ای ارتباط دارند. در مجموع، تغییر محسوس در الگوی خواب روزانه سالمندان می‌تواند دلیلی برای توجه بیشتر به وضعیت سلامت آن‌ها باشد؛ هرچند به‌تنهایی نشانه قطعی ابتلا به زوال عقل نیست.