هنرمند دانمارکی با زباله‌ها غول می‌سازد؛ آیا هنر می‌تواند اقتصاد یک شهر را نجات دهد؟
شهری با حدود ۵ هزار نفر جمعیت، پس از میزبانی از مجسمه‌های غول‌پیکر شاهد افزایش چشمگیر بازدیدکنندگان بوده است؛ اما آیا این رونق ماندگار می‌شود؟
به نقل از نیویورک تایمز، شهر کوچک تاپر لیک در ایالت نیویورک زمانی به کارخانه‌های چوب‌بری و صنایع وابسته به جنگل شهرت داشت؛ اما پس از تعطیلی کارخانه‌ها و از دست رفتن فرصت‌های شغلی، گردشگری به امید اصلی آن برای رونق اقتصادی تبدیل شد. حالا مجسمه‌های غول‌پیکر هنرمندی دانمارکی به نام توماس دامبو، بازدیدکنندگان بسیاری را به این شهر کشانده‌اند.
ماه گذشته، دامبو نخستین مجسمه دائمی خود در ایالت نیویورک را در مرکز علمی و طبیعت‌گردی وایلد سنتر رونمایی کرد. این اثر ۱۱ متری با نام «پاتریک سپلینگ» ترولی چوبی را نشان می‌دهد که نهال یک درخت افرا را به سوی آسمان گرفته است. نام مجسمه به افتخار پاتریک دوهرتی، مجسمه‌ساز آمریکایی، انتخاب شد که سال‌ها با شاخه‌های درختان آثار هنری می‌ساخت.
این مجسمه پس از نمایشگاه موقت «ترول‌ها: انسان‌ها را نجات دهید» به مجموعه آثار دائمی وایلد سنتر اضافه شد. نمایشگاه یادشده شامل شش ترول بزرگ است که با داستان و ظاهر خیال‌انگیز خود، انسان‌ها را به بازشناسی طبیعت و حفاظت از آن دعوت می‌کنند.
هنرمندی که با مواد دورریختنی غول می‌سازد
دامبو در اسکاندیناوی بزرگ شد و از کودکی به ترول‌های افسانه‌های محلی علاقه داشت. او هنگام تحصیل در مدرسه طراحی کولدینگ دانمارک، در انباری با حجم زیادی از تخته‌سه‌لاهای دورریختنی روبه‌رو شد. همین تجربه ایده ساخت مجسمه‌هایی از مواد بازیافتی و بازگرداندن آن‌ها به جنگل را در ذهنش شکل داد.
او نخستین ترول‌های خود را در سال ۲۰۱۴ در دانمارک ساخت و از آن زمان نزدیک به ۲۰۰ مجسمه در نقاط مختلف جهان نصب کرده است. دامبو خود را «هنرمند زباله» می‌نامد و معتقد است استفاده خلاقانه از مواد دورریختنی می‌تواند جایگزینی برای تولید و مصرف بی‌رویه منابع باشد.
نمایشگاه‌های سیار او در شهرهای مختلف، علاوه بر معرفی آثارش، به جذب گردشگر نیز کمک کرده‌اند. برای نمونه، نمایشگاه «مطالعه میدانی» در اشویل ایالت کارولینای شمالی، از نوامبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ بیش از ۶ میلیون دلار هزینه مستقیم گردشگران ایجاد کرد؛ رقمی که هیئت گردشگری محلی گزارش داده است.
آیا ترول‌ها می‌توانند اقتصاد شهر را نجات دهند؟
تاپر لیک حدود ۵ هزار نفر جمعیت دارد و سال‌ها از تعطیلی کارخانه‌های چوب‌بری، بسته‌شدن پیست اسکی و شکست طرح‌های توسعه اقتصادی آسیب دیده است. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، این شهر به لطف صنایع چوب رونق داشت؛ اما با تعطیلی کارخانه‌ها، مشاغل زیادی از بین رفتند و پایه درآمدی شهر کوچک‌تر شد.
اکنون مسئولان محلی برای توسعه اقتصادی بیش از هر چیز بر گردشگری و تفریحات فضای باز تکیه می‌کنند. وایلد سنتر نیز نقش مهمی در این تغییر داشته است. پس از افتتاح مسیر مرتفع طبیعت‌گردی این مجموعه در سال ۲۰۱۵، شمار بازدیدکنندگان آن به بیش از ۱۵۰ هزار نفر در سال رسید؛ حدود سه برابر گذشته.
نمایشگاه ترول‌ها این روند را تقویت کرده است. مسئولان وایلد سنتر پیش‌بینی می‌کنند شمار بازدیدکنندگان پس از این نمایشگاه به رکوردی تازه برسد. طبق نظرسنجی‌های پس از بازدید، حدود ۷۵ درصد بازدیدکنندگان تابستانی پیش از این به منطقه آدیراندک سفر نکرده بودند.
با وجود این استقبال، هنوز مشخص نیست افزایش گردشگران تا چه اندازه به رونق پایدار اقتصادی منجر شود. تجربه تاپر لیک نشان می‌دهد هنر می‌تواند توجه تازه‌ای به یک شهر جلب کند؛ اما ماندگاری این اثر به توانایی کسب‌وکارها و مسئولان محلی در تبدیل بازدیدهای کوتاه‌مدت به فرصت‌های اقتصادی بلندمدت بستگی دارد.