در شهر نونن هلند، مسیری یککیلومتری ساخته شده است که مرز میان هنر، طراحی شهری و فناوری را کمرنگ میکند. مسیر دوچرخهای «ونگوگ–روزگارد» با الهام از آثار وینسنت ونگوگ طراحی شده است و نقشهای چرخان آن پس از تاریک شدن هوا میدرخشند. این پروژه از رنگهای ویژهای استفاده میکند که در طول روز نور خورشید را جذب میکنند و شبها آن را به شکل نور درخشان روی سطح مسیر بازتاب میدهند. (Colossal)
الهام از شب پرستاره ونگوگ
طراحی مسیر به آثار وینسنت ونگوگ، نقاش مشهور هلندی، ارجاع دارد؛ بهویژه الگوهای چرخان و پرپیچوتابی که در برخی از شناختهشدهترین نقاشیهای او دیده میشوند.
این انتخاب اتفاقی نیست. ونگوگ بین سالهای ۱۸۸۳ تا ۱۸۸۵ در نونن زندگی میکرد و بخشی از آثار خود را در همین منطقه خلق کرد. طراحان پروژه تلاش کردند ارتباط تاریخی این نقاش با شهر را به بخشی از فضای عمومی آن تبدیل کنند.
الگوهای نورانی مسیر، در طول شب روی زمین ظاهر میشوند و فضایی متفاوت برای دوچرخهسواری ایجاد میکنند؛ گویی بخشی از زبان بصری نقاشیهای ونگوگ از بوم جدا شده و به محیط شهری راه پیدا کرده است.
مسیری که خودش در شب روشن میشود
یکی از ویژگیهای اصلی مسیر، استفاده از رنگ ویژهای است که در طول روز انرژی نور خورشید را جذب میکند. پس از تاریک شدن هوا، این مواد نور ذخیرهشده را بهتدریج آزاد میکنند و بخشهایی از طرح مسیر را روشن نگه میدارند.
در کنار این رنگ درخشان، چراغهای الایدی تعبیهشده در مسیر نیز به نورپردازی آن کمک میکنند. انرژی این چراغها از یک سامانه خورشیدی نزدیک مسیر تأمین میشود.
به این ترتیب، مسیر برای ایجاد جلوه شبانه خود تنها به چراغهای شهری معمول وابسته نیست و بخشی از فناوری آن از انرژی خورشید استفاده میکند.
هنر در دل یک مسیر شهری
استودیو روزگارد، طراح این پروژه، یک آزمایشگاه طراحی اجتماعی است که پروژههای خود را در نقطه تلاقی انسان، هنر، فضای عمومی و فناوری توسعه میدهد.
مسیر ونگوگ–روزگارد نیز نمونهای از همین رویکرد است. هدف تنها ساخت یک مسیر دوچرخه برای جابهجایی نیست؛ طراحی آن تلاش میکند تجربه حرکت در فضای شهری را تغییر دهد و عنصری هنری را وارد زندگی روزمره مردم کند.
این استودیو پیشتر روی ایدههایی مانند بزرگراههای هوشمند نیز کار کرده بود؛ پروژههایی که در آنها فناوری برای ایجاد زیرساختهای تعاملیتر و کارآمدتر به کار گرفته میشود.
پیوند ونگوگ با نونن
نونن برای این پروژه اهمیت ویژهای دارد، زیرا ونگوگ در بخشی از زندگی حرفهای خود در این شهر زندگی میکرد. او بین سالهای ۱۸۸۳ تا ۱۸۸۵ در نونن اقامت داشت و بسیاری از مناظر، مردم و زندگی روزمره این منطقه را موضوع نقاشیهایش قرار داد.
مسیر دوچرخهای جدید تلاش میکند این پیوند تاریخی را نه در قالب یک موزه یا نمایشگاه، بلکه در فضای باز و در مسیر رفتوآمد روزانه مردم بازآفرینی کند.
در طول روز، الگوهای مسیر بخشی از طراحی کف آن به نظر میرسند؛ اما با فرارسیدن شب، نور و تاریکی شکل دیگری به همان طرح میدهند. نتیجه، فضایی است که هم کاربردی است و هم به یک اثر هنری در مقیاس شهری شباهت دارد.
این پروژه نشان میدهد زیرساختهای شهری لزوما مجبور نیستند صرفا کاربردی و بیهویت باشند. یک مسیر ساده دوچرخه میتواند همزمان بخشی از تاریخ فرهنگی یک شهر، اثری هنری و بستری برای استفاده از فناوریهای نوین باشد.