شرکت توسعه املاک ریکسبیگن و آژانس خلاقیت بیبیدیاو نوردیکس در سوئد سه خانه بسیار کوچک طراحی کردهاند تا بحران مسکن جوانان را نه در قالب آمار و نمودار، بلکه به شکلی ملموس نشان دهند. کوچکترین نمونه تنها ۱٫۹ مترمربع مساحت دارد؛ فضایی که حتی برای تصور یک آپارتمان معمولی نیز بسیار کوچک به نظر میرسد. (Dezeen)
مساحت این سه خانه بر اساس «شاخص مترمربع ریکسبیگن» تعیین شده است. این شاخص با درنظرگرفتن عواملی مانند درآمد، قیمت ملک و شرایط دریافت وام مسکن محاسبه میکند که یک جوان تا چه اندازه توان خرید خانه دارد. برای انجام این محاسبات نیز از دادههای اداره آمار سوئد و بانک دیجیتال آوانزا استفاده شده است.
یک خانه ۱٫۹ متری برای استکهلم
طراحان برای نشان دادن تفاوت وضعیت مسکن در نقاط مختلف سوئد، سه شهر استکهلم، گوتنبرگ و اومئو را بررسی کردند. این سه شهر در بخشهای مختلف کشور قرار دارند و جوانان در هر سه شهر با نیاز بالا به مسکن و دشواری در پیدا کردن خانهای متناسب با توان مالی خود روبهرو هستند.
محاسبات نشان داد یک فرد ۲۵ ساله با درآمد و پسانداز متوسط در استکهلم تنها توان خرید خانهای به مساحت ۱٫۹ مترمربع را دارد. این رقم در گوتنبرگ به ۳٫۱ مترمربع و در اومئو به ۴٫۵ مترمربع میرسد.
ریکسبیگن و بیبیدیاو نوردیکس قصد داشتند این اعداد صرفا در قالب آمار باقی نمانند. آنها بهجای نمایش نمودارها، سه خانه واقعی با همین ابعاد ساختند تا بازدیدکنندگان بتوانند محدودیت فضایی ناشی از بحران مسکن را مستقیما تجربه کنند.
سه خانه با سه چهره متفاوت سوئدی
با وجود ابعاد بسیار کوچک، طراحان تلاش کردند خانهها ظاهری شبیه ساختمانهای معمولی سوئد داشته باشند. هدف این بود که تضاد میان معماری آشنا و ابعاد غیرعادی خانهها، وضعیت موجود را بیش از پیش به چشم بیاورد.
خانه مربوط به استکهلم از معماری ساختمانهای اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم الهام گرفته است. نمای اندودشده به رنگ زرد موسوم به «زرد استکهلم»، کفپوش طرح جناغی، پنجرههای چندبخشی و قاببندیهای سقف از ویژگیهای آن هستند.
خانه دوم که برای گوتنبرگ طراحی شده است، به معماری کارکردگرایانه دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ شباهت دارد. خطوط ساده، رنگهای پاستلی روشن، کفپوش مشمعی و بالکن فلزی موجدار، ویژگیهای اصلی این نمونه را شکل میدهند.
خانه سوم که وضعیت اومئو را نمایش میدهد، ظاهری امروزیتر دارد. نمای آجری و مصالح ساده و کاربردی، این ساختمان را به نمونهای از مسکن معاصر سوئد تبدیل کرده است.
وقتی آمار بحران مسکن به فضای واقعی تبدیل میشود
آنتون بولین، مدیر هنری بیبیدیاو نوردیکس، میگوید ایده اصلی پروژه این بوده است که بحران مسکن جوانان از یک مفهوم آماری و انتزاعی به چیزی قابل مشاهده و تجربهکردن تبدیل شود. به گفته او، مردم دائما آمار مربوط به قیمت مسکن و توان خرید جوانان را میبینند، اما اعداد بهتنهایی نمیتوانند ابعاد واقعی مشکل را نشان دهند.
طراحان به همین دلیل خانهها را با جزئیات آشنای معماری سوئدی ساختند؛ جزئیاتی که در یک مقیاس عادی کاملا طبیعی به نظر میرسند، اما وقتی در خانهای ۱٫۹ یا ۳٫۱ مترمربعی قرار میگیرند، تضاد چشمگیری ایجاد میکنند.
این پروژه همچنین میخواهد نشان دهد که بحران مسکن تنها مسئله شهرهای بزرگ نیست. انتخاب استکهلم، گوتنبرگ و اومئو به طراحان اجازه داده است وضعیت جوانان را در نقاط مختلف سوئد بررسی کنند و تصویری گستردهتر از دشواری دسترسی به مسکن ارائه دهند.
خانهای کوچک برای مسئلهای بزرگ
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی پروژه، حدود یک نفر از هر پنج جوان در سوئد همچنان با والدین خود زندگی میکند. سازندگان این مجموعه امیدوارند خانههای چندمتری توجه عمومی بیشتری به مسئله مسکن جلب کنند و گفتوگو درباره دسترسی جوانان به خانههای مقرونبهصرفه را افزایش دهند.
این پروژه همچنین پیش از انتخابات عمومی سوئد در سپتامبر ۲۰۲۶ راهاندازی شده است. ریکسبیگن امیدوار است نتیجه این ابتکار، توجه بیشتر به مسئله مسکن و بررسی اصلاحات موردنیاز برای افزایش دسترسی جوانان به خانه باشد.
سه خانه کوچک سوئدی در ظاهر پروژهای معماری هستند، اما هدف اصلی آنها نمایش یک مسئله اقتصادی و اجتماعی است؛ اینکه وقتی قیمت خانه از توان خرید فاصله میگیرد، این فاصله در نهایت میتواند خودش را در ابعادی به کوچکی ۱٫۹ مترمربع نشان دهد.