شاهکار معماری در ایران؛ طاق‌های رنگارنگی که این خانه را به باغ پیوند داده‌اند

در دامنه‌های کوهسار، در اطراف تهران، خانه‌ای قرار دارد که انگار به‌جای ساخته شدن، به‌آرامی میان درختان باغ رشد کرده است. پروژه «خانه گلاره» که دفتر معماری «زاو» آن را طراحی کرده، نمونه‌ای متفاوت از معماری معاصر ایران است؛ خانه‌ای که به‌جای گسترش خطی، با مجموعه‌ای از طاق‌های منحنی در میان فضای خالی باغ امتداد پیدا می‌کند. (Design Boom)

این پروژه در سال ۲۰۲۵، ویلایی ۲۰۰ متری را که پیش‌تر برای تعطیلات آخر هفته ساخته شده بود، به خانه‌ای دائمی تبدیل کرد. مالکان با خرید سه قطعه باغ مجاور، امکان توسعه بنا را فراهم کردند؛ اما معماران به‌جای تخریب ساختار قدیمی یا حذف درختان، تصمیم گرفتند توسعه را با احترام به باغ پیش ببرند.

هسته اصلی خانه، همان حجم چهارگوش اولیه با رنگ گرم سفالی است؛ اما هرچه بنا در باغ پیش می‌رود، طاق‌های خمیده یکی پس از دیگری ظاهر می‌شوند و فضاهای تازه‌ای را شکل می‌دهند.

این طاق‌ها در میان بخش‌های بدون درخت قرار گرفته‌اند و دیوارهای گرد و سقف‌های قوسی آن‌ها مسیر حرکت خانه را با باغ هماهنگ کرده‌اند. در نمای بیرونی نیز تغییر تدریجی رنگ‌ها، از سفالی به صورتی و آبی روشن، روند گسترش بنا را به‌صورت بصری روایت می‌کند؛ گویی هر بخش جدید، فصل تازه‌ای از زندگی خانه را نشان می‌دهد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های پروژه، حفظ باغ میوه است. معماران فضاهای جدید را در میان شکاف‌های طبیعی باغ جای داده‌اند تا درختان دست‌نخورده باقی بمانند و فضای سبز به بخشی از تجربه زندگی در خانه تبدیل شود.

به همین دلیل، پنجره‌ها و دهانه‌های قوسی هر اتاق چشم‌اندازی متفاوت به باغ ایجاد می‌کنند و مسیرهای حرکتی نیز میان درختان شکل گرفته‌اند؛ رویکردی که باعث شده است مرز میان فضای داخلی و طبیعت کمرنگ شود.

در فضای داخلی، هندسه قوس‌ها نقش اصلی را ایفا می‌کند. سقف‌های منحنی نور را به‌سمت نورگیرهای باریک و پنجره‌های بلند هدایت می‌کنند و سایه‌روشن‌های متغیری در طول روز روی دیوارها شکل می‌گیرد.

هرچند فرم بنا پیچیده به نظر می‌رسد، اما ساخت آن بر پایه روش‌های سنتی بنایی و مهارت استادکاران محلی انجام شده است. همین ترکیب فناوری ساده با طراحی متفاوت، به خانه شخصیتی معاصر داده که است همچنان ریشه در شیوه‌های ساخت بومی ایران دارد.

خانه گلاره تنها یک توسعه ساختمانی نیست؛ بلکه داستان تغییر شیوه زندگی صاحبانش را نیز روایت می‌کند. ویلایی که زمانی مقصد تعطیلات آخر هفته بود، حالا با رشته‌ای از طاق‌های رنگارنگ به خانه‌ای دائمی تبدیل شده است؛ خانه‌ای که به‌جای تحمیل شدن به باغ، خود را با ریتم طبیعت هماهنگ کرده و معماری را به ادامه‌ای از منظره اطراف تبدیل کرده است.