فروشگاههایی که به شاهکار معماری تبدیل شدند؛ از تهران تا میامی
Architizer
وقتی تقریبا هر چیزی را میتوان با چند کلیک سفارش داد و در کوتاهترین زمان مقابل در خانه تحویل گرفت، معماری به یکی از معدود دلایلی تبدیل شده است که میتواند مردم را همچنان به فروشگاههای فیزیکی بکشاند. (Architizer)
فروشگاههای امروزی دیگر فقط محلی برای چیدن کالا و عبور مشتریان از میان قفسهها نیستند. برخی از آنها معماری را به بخشی از تجربه خرید تبدیل کردهاند؛ از فروشگاهی در تهران که فضای داخلی خود را مانند یک قطعه موسیقی طراحی کرده است تا سالنی در لندن که صدا و آکوستیک را به عنصر اصلی معماری تبدیل میکند.
این ۸ پروژه در چهاردهمین دوره جوایز A+ شرکت Architizer مورد توجه هیئت داوران یا مخاطبان قرار گرفتهاند و هرکدام به شیوهای متفاوت نشان میدهند که یک فروشگاه چگونه میتواند به مقصدی برای تجربه کردن تبدیل شود، نه صرفا محلی برای خرید.
خانه گوشه؛ فیلیپین
طراح: Department of ARCHITECTURE، شهر سانخوان
خانه گوشه در اقلیم گرم و مرطوب مانیل، بهجای آنکه فروشگاه را در فضایی کاملا بسته و جدا از محیط بیرون قرار دهد، طبیعت را به بخشی از تجربه حضور در ساختمان تبدیل میکند. آتریوم روباز، لوورهای قابل تنظیم و سازه فولادی سبک باعث میشوند بنا با شرایط آبوهوایی اطراف خود ارتباط داشته باشد.
یکی از ویژگیهای شاخص پروژه، مسیر رمپی به طول حدود ۵۰۰ متر است که از میان رستورانها، فضاهای نمایشگاهی و محلهای گردهمایی عبور میکند. در اینجا مسیر رسیدن به فروشگاه خود به بخشی از تجربه تبدیل شده است و بازدیدکننده میتواند آزادانه در ساختمان حرکت کند، مکث داشته باشد و مسیر مورد علاقهاش را انتخاب کند.
اپل میامی ورلدسنتر؛ آمریکا
طراح: Gensler، میامی
اپل میامی ورلدسنتر بیشتر از آنکه بخواهد با ارتفاع یا فرم معماری خود جلب توجه کند، تلاش میکند در فضای سبز اطراف حل شود. پاویونی کمارتفاع در میان یک باغ عمومی قرار گرفته است و مسیرهای سایهدار و پوشش گیاهی بومی، ورود به ساختمان را به تجربهای طبیعی تبدیل میکنند.
نمای شیشهای گسترده نیز مرز میان فضای داخلی و میدان بیرونی را کمرنگ کرده است. در داخل ساختمان، چوب لایهای، گچ دستساز و ترازو با پایه زیستی جایگزین بخشی از مصالح صیقلی و یکنواخت رایج در فروشگاههای مدرن شدهاند تا فضایی آرام و ملموس شکل بگیرد.
گالری چاقوی توجیرو؛ ژاپن
طراح: L/O (KATATA YOSHISHITO DESIGN)، توکیو
فروشگاه چاقو شاید در نگاه اول جایی نباشد که مشتری بخواهد زمان زیادی در آن بگذراند؛ اما گالری چاقوی توجیرو در توکیو تلاش میکند خرید را به آشنایی با فرهنگ چاقوسازی ژاپن تبدیل کند.
بازدیدکنندگان میتوانند فرایند کار صنعتگران را ببینند و با رابطه میان چاقو و سنگ تیزکننده آشنا شوند. طراحی داخلی نیز از فضای کارخانه و کارگاه الهام گرفته است و با استفاده از شبکههای فلزی و صفحات سیمانی با الیاف چوب، بر ماهیت دستی و صنعتی این هنر تأکید میکند.
در این فروشگاه، انتخاب یک ابزار بهانهای برای آشنایی با فلسفه ساخت، نگهداری و استفاده از چاقوهای ژاپنی است.
سالن SALT؛ بریتانیا
طراح: Unknown Works، لندن
اگر یک آرایشگاه را بر اساس صدا طراحی کنیم، نتیجه چه خواهد بود؟ سالن SALT در منطقه بورو لندن دقیقا بر پایه همین پرسش شکل گرفته است.
هر طبقه فضای صوتی متفاوتی دارد که با بلندگوهای سفارشی، مبلمان جاذب صدا و مصالحی با ویژگیهای آکوستیکی مشخص ایجاد شده است. ساختمان حتی بعد از پایان ساعت کاری نیز فعال میماند و اتاق شنیداری آن برای اجرای برنامههای موسیقی و برگزاری گفتوگوها مورد استفاده قرار میگیرد.
به این ترتیب، مراجعه به سالن صرفا برای کوتاه کردن مو نیست؛ بلکه معماری و صدا، تجربهای چندحسی برای مخاطب ایجاد میکنند.
مونوس جورجتاون؛ آمریکا
طراح: Leckie Studio Architecture + Design، واشنگتن
مونوس جورجتاون در یک واحد تجاری باریک و تاریخی، بدون استفاده از عناصر نمایشی و پرزرقوبرق، تجربهای متفاوت از خرید ایجاد کرده است.
ردیفی از طاقهای گچی، مسیر حرکت در فروشگاه را شکل میدهند و ترکیب گچ، فلز و آینه اجازه میدهد نور و بافت نقش اصلی را بر عهده بگیرند. آینهها نیز فضای کوچک فروشگاه را بزرگتر از اندازه واقعی آن نشان میدهند.
در اینجا کالاها برای جلب توجه با یکدیگر رقابت نمیکنند. معماری فضایی ایجاد کرده است که مشتری میتواند در آن مکث کند، با دقت بیشتری به محصولات نگاه کند و با ریتمی آرامتر پیش برود.
گالری سازهای موسیقی موسوی؛ ایران
طراح: استودیو معماری Neda Mirani، تهران
برگزیده ویژه چهاردهمین دوره A+Awards
یکی از پروژههای این فهرست در تهران قرار دارد؛ گالری سازهای موسیقی موسوی که تلاش کرده است پیش از شنیدهشدن نخستین نت، مفهوم موسیقی را در معماری خود به نمایش بگذارد.
در طراحی داخلی این فروشگاه، ریتم، حرکت و خطوط موازی ساز سنتور به عناصر اصلی تبدیل شدهاند. پارتیشنهای باریک و نیمهشفاف، مجموعهای از فضاهای نمایشگاهی را شکل میدهند که سازها در بخشی از مسیر دیده و در بخش دیگر پنهان میشوند.
فرمهای قوسی نیز به زبان معماری محله بهارستان تهران اشاره دارند. تغییر تدریجی فاصله، ارتفاع و نور در بخشهای مختلف فروشگاه، نوعی ریتم بصری ایجاد میکند؛ گویی بازدیدکننده درون یک قطعه موسیقی حرکت میکند.
فروشگاه لوکالی؛ روسیه
طراح: DA bureau، مسکو
برگزیده ویژه چهاردهمین دوره A+Awards
فروشگاه لوکالی تجربه خرید را به یک جستوجوی کوچک برای پیدا کردن اشیای متفاوت تبدیل کرده است. طراحی آن از فضای فروشگاههای اشیای گمشده در دوران شوروی الهام گرفته و قفسههای مستقل را در فضای تاریخی ساختمان پراکنده کرده است.
چیدمان فروشگاه بهتدریج از مجموعهای متنوع از لوازم و اشیای خانگی به فضایی آرامتر برای منسوجات میرسد. رنگهای گرم و مبلمان الهامگرفته از دهه ۱۹۷۰ نیز حالوهوای نوستالژیک پروژه را کامل میکنند.
بیمن ترسانه؛ ترکیه
طراح: Beymen Group، استانبول
برگزیده ویژه چهاردهمین دوره A+Awards
ساختمانی که امروز میزبان فروشگاه بیمن ترسانه است، حدود ۶ قرن بخشی از کشتیسازیهای عثمانی در ساحل شاخ طلایی استانبول بود. معماری پروژه تلاش کرده است این گذشته تاریخی را زیر انبوهی از عناصر تجاری پنهان نکند.
توالی فضاهای گالریمانند تاریخی حفظ شده است و یک سیستم داخلی انعطافپذیر امکان تغییر مجموعههای فروشگاه را فراهم میکند، بدون آنکه معماری اصلی ساختمان از بین برود.
در این پروژه، کالا تنها بخشی از تجربه است. فضای تاریخی ساختمان نیز به اندازه محصولات اهمیت دارد و قدمزدن در فروشگاه را به تجربهای مستقل تبدیل میکند.
وقتی معماری، دلیل رفتن به فروشگاه میشود
وجه مشترک این پروژهها در یک نکته خلاصه میشود: آنها تلاش نکردهاند صرفا فروشگاههایی زیباتر بسازند؛ بلکه تعریف متفاوتی از حضور فیزیکی مشتری ارائه کردهاند.
در جهانی که خرید آنلاین بخش بزرگی از نیازهای روزمره را پوشش میدهد، معماری میتواند دلیل تازهای برای مراجعه حضوری ایجاد کند. فروشگاهی که امکان تماشا، کشف، شنیدن، لمس کردن و مکث کردن را فراهم میکند، دیگر فقط محل خرید کالا نیست و خودش به بخشی از محصول و تجربه تبدیل میشود.
