۷ دفتر کاری خلاقانه که تعریف سنتی «محل کار» را کنار گذاشته‌اند

محیط کار فقط به میز، صندلی و اتاق جلسه محدود نمی‌شود. گاهی یک گفت‌وگوی کوتاه هنگام عبور از راهرو، برخوردی اتفاقی با همکار یا چند دقیقه استراحت در فضای باز می‌تواند به شکل‌گیری ایده‌ای تازه یا ایجاد ارتباطی جدید منجر شود. معماری می‌تواند چنین برخوردهایی را آسان‌تر کند و محیطی بسازد که تعامل اجتماعی به بخشی طبیعی از روز کاری تبدیل شود. (Architizer)

برندگان چهاردهمین دوره جوایز معماری آ+ (Architizer A+Awards) از همین ایده استفاده کرده‌اند. این پروژه‌ها با استفاده از باغ‌ها، تراس‌ها، حیاط‌ها، آتریوم‌ها، پله‌ها و فضاهای عمومی، محیط‌هایی ساخته‌اند که کارکنان را از پشت میز دور می‌کنند و فرصت بیشتری برای تعامل با یکدیگر و محیط اطراف در اختیارشان می‌گذارند.

۲۷۰ پارک اونیو (270 Park Avenue) در نیویورک، دفتر مرکزی جهانی جی‌پی مورگان چیس (JPMorganChase) را در خود جای داده و شرکت فاستر + شرکا (Foster + Partners) آن را طراحی کرده است. این ساختمان ۶۰ طبقه حدود ۲٫۵ میلیون فوت مربع، معادل بیش از ۲۳۲ هزار مترمربع، فضای کاری انعطاف‌پذیر و مشارکتی دارد و تلاش می‌کند مفهوم دفتر کار در یک آسمان‌خراش را از نو تعریف کند.

معماران فضاهای مشترک را در بخش‌های مختلف ساختمان قرار داده‌اند تا کارکنان در یک محیط کاری بسیار عمودی نیز فرصت تعامل داشته باشند. فضاهای کاری انعطاف‌پذیر امکان همکاری در شکل‌های مختلف را فراهم می‌کنند و فناوری‌های هوشمند نیز در کنار سامانه‌های پیشرفته محیطی به عملکرد ساختمان کمک می‌کنند.

۲۷۰ پارک اونیو همچنین به‌صورت تمام‌برقی فعالیت می‌کند و کیفیت بالای هوای داخل ساختمان از دیگر ویژگی‌های آن محسوب می‌شود. در این پروژه، سلامت و آسایش کارکنان در کنار ارتباط و همکاری قرار گرفته و یک برج اداری عظیم را به محیطی اجتماعی برای کار تبدیل کرده است.

این پروژه در بخش «ساختمان‌های اداری بلندمرتبه، ۱۶ طبقه و بیشتر» جایزه هیئت داوران چهاردهمین دوره جوایز آ+ را به دست آورد.

دفتر مرکزی و ساختمان تحقیق‌وتوسعه فرندتایمز (FriendTimes Suzhou Headquarters R&D Building) در پارک صنعتی سوژو چین قرار دارد و گروه معماری آرتس (ARTS GROUP) آن را طراحی کرده است. این پروژه تلاش می‌کند محیط کار را به فضایی زنده، پویا و سرگرم‌کننده تبدیل کند و در طراحی آن از فرهنگ و هنر محلی الهام گرفته است.

ایده اصلی ساختمان بر پایه چیزی شکل گرفته که معماران آن را «محور عمودی منظر» می‌نامند. این ایده از لایه‌های فضایی موجود در نقاشی‌های سنتی منظره چین الهام گرفته و برج را به مجموعه‌ای از فضاهای مختلف برای مکث، کشف و تعامل تبدیل کرده است.

در طبقات مختلف، سازه‌های عمومی استوانه‌ای قرار گرفته‌اند که فضاهایی مانند موزه بازی، محل نمایش آثار هنری و کتابخانه را در خود جای می‌دهند. به این ترتیب، فرهنگ و سرگرمی در میان فعالیت‌های روزمره کارکنان حضور پیدا می‌کند و محیط اداری از فضای معمول کار فاصله می‌گیرد.

در نمای غربی نیز سلول‌های اجتماعی بیرون‌زده، ظاهر متفاوتی به ساختمان داده‌اند و بر شخصیت زنده و اجتماعی آن تأکید می‌کنند. این پروژه جایزه انتخاب مردمی بخش ساختمان‌های اداری بلندمرتبه را دریافت کرد.

پردیس میدفیلد لینکدین در مانتین ویو کالیفرنیا را استودیوز آرکیتکچر (STUDIOS Architecture) طراحی کرده است. این پروژه مجموعه‌ای از ساختمان‌های جدید و قدیمی را در پردیسی با مساحت حدود یک میلیون فوت مربع، معادل بیش از ۹۲ هزار مترمربع، گرد هم آورده و ارتباط با فضای باز را به یکی از عناصر اصلی طراحی تبدیل کرده است.

تراس‌ها و حیاط‌های مختلف در سراسر مجموعه، مکان‌هایی برای فاصله گرفتن از میز کار فراهم می‌کنند. مسیرهای پیاده نیز کارکنان را میان ساختمان‌ها جابه‌جا می‌کنند و حرکت در محوطه را به بخشی از تجربه روزانه کار تبدیل کرده‌اند.

یکی از شاخص‌ترین عناصر پروژه، یک راه‌پله روشن و تمام‌قد است که به‌عنوان مسیری اجتماعی در ساختمان عمل می‌کند و به تراسی پوشیده از فضای سبز می‌رسد. کارکنان می‌توانند از این فضا برای صرف ناهار یا برگزاری جلسات غیررسمی استفاده کنند.

در طبقه همکف نیز یک پاویون با سازه فولادی و چوب لایه‌ای به شکل خانه‌ای روی درخت طراحی شده است. این فضا یک کافه و محلی برای رویدادهای اجتماعی دارد و می‌تواند هم برای فعالیت‌های روزمره و هم برای گردهمایی‌های بزرگ‌تر مورد استفاده قرار گیرد. پردیس میدفیلد لینکدین برنده جایزه هیئت داوران در بخش ساختمان‌های اداری میان‌مرتبه شد.

پروژه اداری فورث وارد (Fourth Ward Office Project) در آتلانتا و در مجاورت مسیر شهری بلت‌لاین قرار دارد. شرکت معماری اولسون کاندیگ (Olson Kundig) این مجموعه ۱٫۱ میلیون فوت مربعی، معادل بیش از ۱۰۲ هزار مترمربع، را طراحی کرده است.

این پروژه تلاش می‌کند محیط اداری را از زندگی عمومی شهر جدا نکند. دو برج در دو سوی مجموعه قرار گرفته‌اند و فضایی باز میان آن‌ها شکل گرفته است. در این بخش، مسیر موسوم به «پله‌های آپالاچی» اختلاف ارتفاع زمین را به یک مسیر پیاده تبدیل می‌کند که از میان فضای سبز عبور می‌کند.

در مرکز مجموعه، یک مسیر عریض نقش میدان شهری را نیز بر عهده دارد. کارکنان دفاتر، بازدیدکنندگان و مشتریان فروشگاه‌های همکف در این فضا با یکدیگر روبه‌رو می‌شوند و همین رفت‌وآمد، بخشی از زندگی اجتماعی مجموعه را شکل می‌دهد.

فضاهای سبز پلکانی نیز در طول مسیر مکان‌هایی برای مکث ایجاد کرده‌اند. ارتباط پروژه با بلت‌لاین و پارک اولد فورث وارد، آن را به شبکه‌ای بزرگ‌تر از فضاهای عمومی شهری متصل می‌کند. این پروژه در بخش ساختمان‌های اداری میان‌مرتبه جایزه انتخاب مردمی جوایز آ+ را دریافت کرد.

دفتر مرکزی یاماتو در توکیو از دو ساختمان تشکیل شده است که یک خیابان شهری آن‌ها را از یکدیگر جدا می‌کند. شرکت نیکن سکی (NIKKEN SEKKEI) این دو ساختمان را به‌عنوان یک محیط کاری یکپارچه طراحی کرده و فضای بالای خیابان را به یکی از مهم‌ترین عناصر ارتباطی پروژه تبدیل کرده است.

این بخش یک آتریوم مرکزی ایجاد می‌کند و اختلاف ارتفاع طبقات، دیدهای مورب میان دو ساختمان به وجود می‌آورد. کارکنان در بخش‌های مختلف می‌توانند یکدیگر را ببینند و ارتباط بصری میان فضاهای کاری حفظ می‌شود.

در داخل ساختمان نیز سکوهای چوبی پلکانی، محیط‌های متفاوتی برای کار و تعامل غیررسمی ایجاد کرده‌اند. سیستم کاری آزاد به کارکنان اجازه می‌دهد محل کار خود را در طول روز تغییر دهند و متناسب با نوع فعالیتشان فضای مناسب را انتخاب کنند.

در طبقه همکف، یک کافه و مرکز تحویل بسته برای عموم نیز وجود دارد. سایه‌بان چوبی از خیابان به داخل ورودی امتداد پیدا می‌کند و فضای ورودی را گرم‌تر و دعوت‌کننده‌تر می‌سازد. به این ترتیب، دفتر مرکزی یاماتو فقط یک فضای اداری بسته نیست و ارتباط خود را با زندگی روزمره شهر حفظ می‌کند.

ایبیرا ورک (Ibira Work) در نزدیکی پارک ایبیراپوئرا در سائوپائولو برزیل قرار دارد و شرکت معماری اف‌جی‌ام‌اف (FGMF) آن را طراحی کرده است. این ساختمان از موقعیت شیب‌دار زمین استفاده می‌کند تا محیط کار را با فضای سبز اطراف پیوند دهد.

طبقه همکف در میان پوشش گیاهی قرار گرفته است و یک مسیر پیاده از روی فضای سبز عبور می‌کند و به ورودی مرکزی ساختمان می‌رسد. تراس‌های بزرگ در تمام طبقات به فضای اداری متصل شده‌اند و مکان‌هایی برای جلسه‌های غیررسمی یا استراحت در اختیار کارکنان قرار می‌دهند.

راه‌پله‌های باز، این فضاها را به یکدیگر متصل می‌کنند و در نهایت به بام می‌رسند؛ جایی که چشم‌اندازی رو به پارک وجود دارد. گلدان‌های آویزان، پرگولاها و صفحات فلزی سایه‌انداز نیز در ساختار باریک فولادی ساختمان قرار گرفته‌اند و علاوه بر ایجاد سایه، به خنک‌تر شدن فضای اطراف کمک می‌کنند.

در این پروژه، فضای سبز تنها عنصری تزئینی نیست؛ بلکه در مسیرهای حرکتی و فضاهای مشترک حضور دارد و کارکنان را به بیرون رفتن از محیط بسته دفتر و تعامل بیشتر با یکدیگر تشویق می‌کند. ایبیرا ورک برنده جایزه انتخاب مردمی در بخش ساختمان‌های اداری کم‌ارتفاع شد.

کی‌تونوکو (KItoNOKO) در منطقه صنعتی احیاشده‌ای در هیروشیما قرار دارد؛ محیطی که بیشتر با انبارها و کارخانه‌ها شناخته می‌شود. شرکت معماری یور (ure) این ساختمان را برای گروه نیکو هوم طراحی کرده و ایده اصلی آن، ایجاد محیطی شبیه خانه برای کارکنان، مشتریان و بازدیدکنندگان بوده است.

معماران ساختمان را نوعی «خانه برای همه» در نظر گرفته‌اند؛ فضایی که افراد بتوانند در آن کار کنند، بمانند و با یکدیگر تعامل داشته باشند. یکی از عناصر اصلی پروژه، مدول چوبی ۹۱۰ میلی‌متری است که از تناسبات خانه‌های سنتی ژاپنی الهام گرفته و ابعاد آشنایی در بخش‌های مختلف ساختمان ایجاد می‌کند.

یک آتریوم مرکزی، فضای اجتماعی و محور اصلی رفت‌وآمد در ساختمان است. چرخش ۴۵ درجه‌ای بنا نیز فضاهای سبز کوچکی در امتداد خیابان ایجاد کرده و ورودی را به سمت محیط شهری باز کرده است.

در فضای داخلی، قاب‌های چوبی نمایان و بیش از ۵ هزار نوار چوبی به ساختمان گرما و بافتی متفاوت داده‌اند. نتیجه، محیط کاری‌ای است که بیشتر از یک دفتر معمولی به یک فضای جمعی و خانگی شباهت دارد؛ جایی که معماری در مقیاس انسان طراحی شده و ارتباط میان افراد را در مرکز توجه قرار می‌دهد.

این هفت پروژه، با وجود تفاوت چشمگیر در مقیاس، موقعیت جغرافیایی و سبک معماری، یک ایده مشترک دارند: محیط کار می‌تواند بسیار بیشتر از مجموعه‌ای از میزها و اتاق‌ها باشد. باغ، تراس، آتریوم، کافه، پله و حتی مسیر عبور میان دو ساختمان می‌توانند فرصتی برای دیدار و گفت‌وگو ایجاد کنند. در این پروژه‌ها، معماری تلاش می‌کند تعامل انسانی را به بخشی طبیعی از روز کاری تبدیل کند؛ نه با افزودن فضاهای اجتماعی به ساختمان، بلکه با آمیختن کار و زندگی اجتماعی در ساختار خود بنا.