سفرهای فوتبالی؛ چرا هواداران برای تماشای فوتبال به آن سوی دنیا میروند؟
به نقل از nationalgeographic؛ پیش از به صدا درآمدن سوت آغاز بازی، همهچیز در فضا حس میشود؛ صدای طبلها، لرزش زمین و انرژی جمعیتی که با تمام وجود در فوتبال زندگی میکند. این همان تجربهای است که فوتبال در نقاط مختلف جهان ارائه میدهد و باعث شده «سفرهای فوتبالی» به یکی از روندهای روبهرشد گردشگری ورزشی تبدیل شود؛ روندی که با نزدیک شدن به جام جهانی ۲۰۲۶ و پیشبینی حضور بیش از ۵ میلیون هوادار بینالمللی در آمریکا، کانادا و مکزیک، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
در سالهای اخیر، گردشگری ورزشی رشد قابلتوجهی داشته و بر اساس گزارشهای صنعت گردشگری، این حوزه سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد را تجربه میکند؛ در این میان فوتبال سهم اصلی را به خود اختصاص داده است. در همین بستر، پدیدهای با عنوان ground-hopping یا «سفر فوتبالی» میان هواداران گسترش یافته است؛ سفری که در آن افراد تلاش میکنند در یک بازه زمانی کوتاه، چندین مسابقه و ورزشگاه را در کشورهای مختلف تجربه کنند.
کریستوفر هیلند، نویسنده حوزه ورزش، که تجربه سفرهای متعدد فوتبالی در کشورهای مختلف را دارد، میگوید یکی از دلایل اصلی این روند، خستگی بخشی از هواداران از تجاریسازی فوتبال مدرن در اروپا است. به گفته او، همین موضوع باعث شده سفرهای فوتبالی به گزینهای جذاب تبدیل شود؛ بهویژه در اروپا که در برخی موارد، تماشای بازیهای بوندسلیگا با میانگین بلیت زیر ۳۰ یورو و هزینه سفر ریلی پایینتر، تجربهای مقرونبهصرفهتر نسبت به برخی مسابقات داخلی دیگر لیگها محسوب میشود.
آنچه این نوع سفر را جذابتر میکند، تفاوت فرهنگی فوتبال در نقاط مختلف جهان است. در حالی که فوتبال در بخشهایی از اروپا به سمت تجربهای کنترلشدهتر، استانداردتر و تجاریتر حرکت کرده، در بسیاری از مناطق دیگر جهان هنوز حالوهوای مردمیتر، پرهیجانتر و غیرقابلپیشبینی خود را حفظ کرده است. همین تضاد فرهنگی یکی از مهمترین عوامل رشد سفرهای فوتبالی به شمار میرود.
فوتبال فقط یک بازی نیست، بلکه تجربهای فرهنگی و اجتماعی است که در هر کشور شکل متفاوتی به خود میگیرد
به گفته هیلند، سفر فوتبالی تنها تماشای یک مسابقه نیست، بلکه تجربهای فرهنگی است که شامل حضور در خیابانهای اطراف ورزشگاه، غذاهای محلی، موسیقی هواداران و فضای اجتماعی روز مسابقه میشود. در برخی شهرهای فوتبالی، این رویدادها میتوانند تا ۳۰ درصد از درآمد هفتگی رستورانها و کسبوکارهای اطراف ورزشگاه را به خود اختصاص دهند.
در سطح جهانی نیز فوتبال یکی از مهمترین محرکهای سفر محسوب میشود. فیفا اعلام کرده است که تنها فینال جام جهانی ۲۰۱۸ بیش از ۱٫۱ میلیارد بیننده تلویزیونی داشته و این رقم در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر به حدود ۱٫۵ میلیارد نفر رسیده است؛ آماری که نشان میدهد فوتبال در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ با موج گستردهتری از توجه و سفرهای بینالمللی روبهرو خواهد شد.
با نزدیک شدن به این تورنمنت، کارشناسان گردشگری پیشبینی میکنند علاقه به سفرهای ترکیبی فوتبالی افزایش پیدا کند؛ سفرهایی که در آن هواداران پیش از آغاز مسابقات، به کشورهای مختلف سفر میکنند تا فوتبال باشگاهی را در بستر فرهنگی واقعی آن تجربه کنند.
در نهایت، همانطور که هیلند نیز اشاره میکند، جذابیت اصلی این سفرها در تنوع و غیرقابلپیشبینی بودن آنهاست؛ جایی که فوتبال فقط یک بازی نیست، بلکه تجربهای فرهنگی و اجتماعی است که در هر کشور شکل متفاوتی به خود میگیرد و همین موضوع باعث شده سفرهای فوتبالی به یکی از ترندهای روبهرشد گردشگری در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل شوند.