عجیب ولی واقعی؛ مصر رکورددار هرم‌های جهان نیست!

به نثل از science.howstuffworks؛ وقتی صحبت از هرم‌های باستانی می‌شود، بیشتر مردم بلافاصله مصر را به یاد می‌آورند؛ اما واقعیت چیز دیگری است. کشوری که بیشترین تعداد هرم‌های جهان را در خود جای داده، سودان است.

هرم‌های مصر، به‌ویژه مجموعه اهرام جیزه و قاهره، مشهورترین هرم‌های جهان به‌شمار می‌روند؛ بااین‌حال سودان امروزی تعداد بسیار بیشتری هرم باستانی دارد؛ سازه‌هایی که در امتداد رود نیل و به‌دست تمدنی کمتر شناخته‌شده ساخته شده‌اند.

سودان بین ۲۰۰ تا ۲۵۵ هرم شناخته‌شده دارد؛ هرم‌هایی که با نام «اهرام نوبی» یا «اهرام سودانی» شناخته می‌شوند. این هرم‌ها به‌دست پادشاهی کوش ساخته شدند؛ حکومتی که فرمانروایانش گاهی با عنوان «فرعون‌های سیاه» شناخته می‌شدند. این پادشاهی از حدود قرن هشتم پیش از میلاد تا قرن چهارم میلادی بر بخش‌هایی از رود نیل حکومت می‌کرد.

کوشی‌ها چند قرن پس از مصر باستان ساخت هرم را آغاز کردند. هرم‌های آن‌ها آرامگاه پادشاهان و ملکه‌ها بود و کارکردی مشابه هرم‌های مصری داشت.

تمدن کوش در سه مرکز اصلی شکل گرفت: کرمه، ناپاتا و بعدها شهر مروئه؛ شهری که به پایتخت هرم‌های سودان شهرت دارد. این شهر باستانی و گورستان‌های سلطنتی اطرافش حدود ۱۵۰ هرم را در خود جای داده‌اند.

مروئه که در بیابان شرقی سودان قرار دارد، یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های هرم‌های باستانی جهان محسوب می‌شود و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

هرم‌های نوبی از نظر ظاهری تفاوت زیادی با هرم‌های مصر دارند. آن‌ها کوچک‌تر هستند و بسیاری از هرم‌های کوشی حداکثر حدود ۳۰ متر ارتفاع دارند؛ در حالی‌ که هرم بزرگ خوفو در ابتدا حدود ۱۴۶ متر ارتفاع داشت.

این هرم‌ها همچنین شیب تندتری دارند و راس آن‌ها باریک‌تر است؛ به‌طوری که زاویه ساخت برخی از آن‌ها به حدود ۷۰ درجه می‌رسد؛ برخلاف هرم‌های پهن‌تر مصر.

مصر از نظر تعداد هرم‌ها در رتبه دوم قرار می‌گیرد و حدود ۱۳۸ هرم شناخته‌شده دارد؛ از جمله هرم بزرگ جیزه که برای فرعون خوفو ساخته شد.

هرم‌های مصر قدیمی‌تر از هرم‌های سودان هستند و از معروف‌ترین بناهای دنیای باستان به‌شمار می‌روند.

با وجود اینکه تعداد هرم‌های مصر کمتر از سودان است، اما این سازه‌ها بزرگ‌تر و سالم‌تر باقی مانده‌اند. هرم بزرگ جیزه یکی از عظیم‌ترین سازه‌های هرمی جهان محسوب می‌شود و قرن‌ها توجه جهان را به خود جلب کرده است.

قرار گرفتن این هرم‌ها در نزدیکی شهرهای بزرگی مانند قاهره نیز باعث شده دسترسی پژوهشگران و گردشگران به آن‌ها آسان‌تر باشد.

محوطه‌های باستانی مرتبط با هرم‌های سودان، نشانه‌هایی از تاثیر فرهنگ‌های مصری، رومی و آفریقایی منطقه ساحل را در خود دارند. برخی معابد این منطقه نیز بعدها ویژگی‌های هلنیستی و رومی پیدا کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تمدن‌های باستانی از طریق تجارت و تبادل فرهنگی ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشته‌اند.

آثار کشف‌شده در این مناطق نشان می‌دهد کوشی‌ها شبکه‌های تجاری گسترده‌ای با مدیترانه و خاورمیانه داشته‌اند.

هرم‌های مصر عمدتا در دوره پادشاهی کهن و میانه ساخته شدند؛ اما هرم‌های کوشی چند قرن بعد از آن شکل گرفتند. بااین‌حال کوشی‌ها نزدیک به هزار سال به ساخت هرم ادامه دادند.

هم در مصر و هم در پادشاهی کوش، هرم‌ها به‌عنوان آرامگاه فرمانروایان و اشراف استفاده می‌شدند. باستان‌شناسان درون آن‌ها اتاق‌های تدفین، اشیای ارزشمند و نشانه‌هایی از باورهای مربوط به زندگی پس از مرگ را کشف کرده‌اند.

کشورهایی مانند مکزیک، پرو و حتی چین نیز سازه‌هایی شبیه هرم دارند؛ اما این بناها از نظر طراحی و کاربری با هرم‌های آفریقایی متفاوت هستند. برخی از آن‌ها معبد، سکوی آیینی یا آرامگاه بوده‌اند.

از مصر باستان تا پادشاهی کوش، ساخت هرم‌ها نمادی از مهندسی پیشرفته، باورهای فرهنگی و تلاش برای جاودانه‌کردن فرمانروایان بوده است؛ سازه‌هایی که هنوز هم از ماندگارترین آثار تاریخ بشر به‌شمار می‌روند.