خطرناکترین نقاط رادیواکتیو جهان؛ جاهایی که نباید از آنها بازدید کرد!
به نقل از thecollector؛ از نیمه دوم قرن بیستم، قدرتهای جهانی برای ساخت سلاحهای هستهای و نیروگاهها با یکدیگر رقابت کردند. در نتیجه اشتباهات اجتنابناپذیر، ردپایی مرگبار از رادیواکتیویته در زمین باقی مانده است. از فجایع هستهای فاجعهبار گرفته تا دفع بیملاحظه پسماندها، خطرناکترین مکانهای رادیواکتیو جهان نشان میدهند که تلاش بشر برای مهار انرژی هستهای چه تاثیر بلندمدتی بر محیطزیست داشته است.
۱. منطقه ممنوعه چرنوبیل
بدترین حادثه هستهای تاریخ در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ رخ داد، زمانی که راکتوری در نیروگاه هستهای چرنوبیل در جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین منفجر شد. مقادیر عظیمی از مواد رادیواکتیو به جو پرتاب شد و بخشهای وسیعی از شرق اروپا، بلاروس، روسیه و اوکراین را آلوده کرد.
انرژی معادل حدود صد بمب هیروشیما پس از انفجار راکتور شماره ۴ آزاد شد. در نتیجه، کل جوامع از جمله شهر پریپیات بهطور دائمی تخلیه شدند. اتحاد جماهیر شوروی منطقهای ممنوعه پیرامون نیروگاه ایجاد کرد.
بخش عمده رادیواکتیویته موجود در این منطقه به ایزوتوپهای ناپایدار سزیم-۱۳۷ و استرانسیم-۹۰ مربوط میشود که هر دو نیمهعمر بیش از ۳۰ سال دارند. به دلیل ماهیت این مواد، آنها هنوز هم در خاک و آب منطقه باقی ماندهاند و تهدیدی جدی برای سلامت انسانها محسوب میشوند. میزان مواد رادیواکتیو درون راکتور آسیبدیده هنوز آنقدر بالاست که جامعه بینالمللی مجبور شد صدها میلیون دلار برای ساخت پوشش ایمنی جدید جهت جایگزینی سازه فرسوده شوروی جمعآوری کند.
۲. منطقه ردیابی رادیواکتیو فوکوشیما
نیروگاه هستهای فوکوشیما دایایچی در شرق ژاپن در مارس ۲۰۱۱ به مرکز توجه جهانی تبدیل شد. یک زلزله بیسابقه باعث سونامی شد که به ذوب سه راکتور هستهای انجامید.
در حالی که تکنسینهای هستهای ژاپنی برای کنترل وضعیت تلاش میکردند، سه راکتور آسیبدیده مقادیر زیادی ید، سزیم و استرانسیم رادیواکتیو به جو و منطقه اطراف منتشر کردند.
پس از این حادثه، دولت ژاپن دستور تخلیه گستردهای صادر کرد که صدها هزار نفر را تحت تاثیر قرار داد. با وجود تلاشهای گسترده پاکسازی، بخش بزرگی از منطقه اطراف نیروگاه همچنان بهشدت آلوده است و آلودگی آبهای خنککننده نیز ادامه دارد. تصمیم اخیر برای رهاسازی این آبهای رادیواکتیو در اقیانوس آرام بحثبرانگیز شده است. این منطقه پس از چرنوبیل، یکی از آلودهترین نقاط زمین از نظر شدت و گستره آلودگی محسوب میشود.
۳. سایت پسماند هستهای دریاچه کاراچای
این مکان رادیواکتیو نتیجه یک حادثه هستهای یا آزمایش سلاح اتمی نیست، بلکه حاصل سالها بیتوجهی در برنامه محرمانه تسلیحات هستهای شوروی است. دریاچه کاراچای در کوههای اورال روسیه یکی از آلودهترین مکانهای جهان است.
این دریاچه بهعنوان محل دفع روباز پسماندهای رادیواکتیو تاسیسات مایاک استفاده میشد؛ جایی که پلوتونیوم درجه تسلیحاتی تولید میکرد. تا اواخر دهه ۱۹۵۰، این دریاچه مقادیر عظیمی از سزیم-۱۳۷ و استرانسیم-۹۰ را در خود جذب کرده بود؛ بهطوریکه سطح آلودگی آن با کل منطقه چرنوبیل قابل مقایسه بود.
وضعیت زمانی بدتر شد که در ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۷ انفجاری در تاسیسات نزدیک رخ داد. نقص در سیستم خنککننده مخزن پسماند باعث انفجاری معادل ۷۰ تن TNT شد و مواد رادیواکتیو گستردهای را در منطقه پخش کرد.
این آتشسوزی ستونی از گردوغبار رادیواکتیو را به جو فرستاد و آلودگی گستردهای در منطقهای به نام «ردیابی رادیواکتیو اورال شرقی» ایجاد کرد. در دهه ۱۹۶۰، خشکسالی شدید باعث خشک شدن سطح دریاچه شد و بادها گردوغبار رادیواکتیو را در منطقه پخش کردند. دریاچه کاراچای بعدها با بتن پر شد، اما منطقه اطراف همچنان بهشدت آلوده است.
۴. سایت آزمایش هستهای سمیپالاتینسک
این سایت که با نام «پلیگون» نیز شناخته میشود، بین سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۸۹ توسط اتحاد جماهیر شوروی بهعنوان محل اصلی آزمایش سلاحهای اتمی استفاده میشد.
در این منطقه واقع در استپهای قزاقستان، ۴۵۶ انفجار هستهای زیرزمینی و سطحی انجام شد. این آزمایشها بخش وسیعی از منطقه را آلوده کرد و اثرات رادیواکتیو آن به جوامع محلی رسید.
ساکنان روستاهای اطراف افزایش نرخ سرطان، نقصهای مادرزادی و بیماریهای مرتبط با تشعشع را گزارش کردهاند. با وجود تلاشهای پاکسازی، هنوز بخشهایی از این سایت بهشدت آلوده باقی مانده است.
۵. سایت هستهای هانفورد
سایت هستهای هانفورد در ایالت واشنگتن آمریکا یکی از مهمترین مراکز پروژه منهتن و بعدها یکی از مراکز اصلی تولید تسلیحات در دوران جنگ سرد بود.
در هانفورد راکتورهایی قرار داشت که پلوتونیوم لازم برای بمبهای اتمی هیروشیما و ناگاساکی را تولید میکردند. طی چهار دهه فعالیت، حجم عظیمی از پسماندهای رادیواکتیو تولید شد که بخش زیادی از آن بهدرستی ذخیره نشد.
امروزه هانفورد یکی از آلودهترین مکانهای آمریکا و جهان محسوب میشود. نشت مخازن پسماند باعث آلودگی خاک و آبهای زیرزمینی شده است. عملیات پاکسازی همچنان ادامه دارد اما بسیار کند و پرهزینه است.
۶. مرکز پردازش هستهای سلافیلد
سلافیلد در ساحل کامبریا در انگلستان از دهه ۱۹۴۰ مرکز فعالیتهای هستهای بوده است. این مکان نقش مهمی در توسعه برنامه تسلیحات هستهای بریتانیا داشت.
این مرکز همچنین برای بازفرآوری سوخت هستهای و دفع پسماندهای رادیواکتیو استفاده میشد، اما طی دههها، چندین حادثه و نشت باعث انتشار مواد رادیواکتیو در محیط اطراف شد.
در نتیجه، دریای ایرلند بهشدت آلوده شد و بهعنوان یکی از رادیواکتیوترین دریاهای جهان شناخته میشود. با وجود تلاشهای پاکسازی، سلافیلد همچنان یکی از بزرگترین محلهای نگهداری پسماند هستهای جهان است.
۷. حادثه رادیواکتیو گویانیا
یکی از غیرمنتظرهترین حوادث هستهای در سال ۱۹۸۷ در ایالت گویاس برزیل رخ داد. این حادثه زمانی آغاز شد که یک دستگاه رادیوتراپی از بیمارستانی متروکه سرقت و باز شد. منبع آلودگی کپسولی حاوی ۹۳ گرم سزیم-۱۳۷ بود که توسط دو مرد برای فروش ضایعات فلزی باز شد.
هنگام باز کردن دستگاه، پودر آبی درخشان مشاهده شد. این ماده میان خانوادهها پخش شد و حتی به فروش رسید. نخستین هشدار زمانی داده شد که یک کودک پس از تماس با این پودر جان خود را از دست داد.
برای پاکسازی منطقه، خانههای آلوده تخریب و خاک سطحی جمعآوری و دفن شد. وسایل شخصی افراد نیز نابود شدند. این حادثه بحثهای گستردهای درباره نظارت بر مواد هستهای در برزیل ایجاد کرد.
۸. مرکز معدنی اورانیوم مایلیسو
در شهر کوچک مایلیسو در قرقیزستان، بخش زیادی از آلودگی رادیواکتیو ناشی از استخراج اورانیوم خام در دوران شوروی است.
پسماندهای استخراج اورانیوم بهدرستی ذخیره نشدند و در فضای باز رها شدند. با گذشت زمان، این زبالهها فرسایش یافتند و مواد رادیواکتیو را وارد رودخانهها و مناطق اطراف کردند.
علاوه بر این، منطقه مستعد زمینلغزش و زلزله است که باعث گسترش بیشتر آلودگی در محیط شده است.