بیش از ۳۰۰ دوربین تلهای که طی یک سال در مناطق حفاظتشده غرب تانزانیا نصب شده بودند، بیش از ۱۵۰ هزار تصویر از حیاتوحش ثبت کردند؛ تصاویری که نهتنها حضور گونههای کمیاب را تایید کرد، بلکه برای نخستین بار در این کشور یک گربه وحشی با الگوی پوشش بسیار نادر نیز به ثبت رسید. (PetaPixel)
این پروژه در دو منطقه حفاظتشده لوگانزو-تونگوه و اوگالا انجام شد؛ مناطقی بکر که هنوز بخش بزرگی از حیاتوحش آنها بهخوبی مطالعه نشده است. تصاویر ثبتشده نشان میدهد این زیستگاهها میزبان طیف گستردهای از پستانداران بزرگ و کوچک هستند؛ از شیر، پلنگ و فیل گرفته تا گونههای شبگرد و کمتر دیدهشده.
گربه وحشی نادری که برای نخستین بار در تانزانیا دیده شد
مهمترین کشف این پروژه، ثبت «سروالین مورف» بود؛ نوعی سروال با خالهای ریز و ککومکمانند که برخلاف سروالهای معمولی، لکههای درشت سیاه ندارد.
سروال یکی از گربهسانان شاخص آفریقا بهشمار میرود؛ حیوانی با گوشهای بزرگ، پاهای بلند و توانایی شکار چشمگیر که نسبت به اندازه بدن، بلندترین پا را در میان گربهسانان دارد. پژوهشگران معتقدند الگوی متفاوت پوشش سروالین مورف احتمالا استتار بهتری در میان پوشش گیاهی ایجاد میکند.
پیش از این، ثبت تاییدشده این الگوی پوشش تنها در چند کشور آفریقایی گزارش شده بود و تصاویر جدید، نخستین شواهد قطعی حضور آن در تانزانیا محسوب میشود.
بیش از ۱۵۰ هزار تصویر از حیوانات پنهان
دوربینهای تلهای در طول یک سال فعالیت، مجموعهای چشمگیر از حیوانات را ثبت کردند؛ از جمله:
- شیرهای آفریقایی
- پلنگها و تولههایشان
- فیلهای آفریقایی
- سگهای وحشی آفریقایی
- سروالها
- گرگهای خاکی
- روباههای گوشخفاشی
- بوشبیبیها
- خرگوشهای جهنده
- گورکنهای عسلخوار
- بوفالوهای آفریقایی
در میان تصاویر، لحظههای کمنظیری مانند بازی تولهشیرها، حرکت تولههای سگ وحشی در دل شب و همراهی مادر فیل با نوزادش نیز ثبت شده است؛ صحنههایی که مشاهده آنها در طبیعت برای انسان بسیار دشوار است.
گونههایی که کمتر کسی آنها را میبیند
یکی از ارزشمندترین دستاوردهای این پروژه، ثبت گونههایی بود که مشاهده مستقیم آنها حتی برای پژوهشگران نیز بسیار دشوار است.
در میان تصاویر، بوشبیبیهای تیرهرنگ، ژنتهای ملانیستیک و گرگهای خاکی دیده میشوند؛ گونههایی که حضورشان در این بخش از غرب تانزانیا یا بسیار کمثبت شده بود یا برای نخستین بار تایید شد.
پژوهشگران میگویند بسیاری از حیوانات این منطقه به حضور انسان عادت ندارند و بهشدت محتاط هستند؛ به همین دلیل، دوربینهای تلهای که ماهها بدون ایجاد مزاحمت در طبیعت باقی میمانند، میتوانند رفتار طبیعی آنها را ثبت کنند.
چرا دوربینهای تلهای اینقدر مهم هستند؟
برخلاف حضور میدانی پژوهشگران، این دوربینها شبانهروز فعال میمانند و بدون ترساندن حیوانات، هر حرکت را ثبت میکنند.
همین ویژگی باعث شده است بسیاری از گونههایی که شاید سالها از دید انسان پنهان بمانند، مقابل لنز این دوربینها ظاهر شوند.
علاوه بر ثبت گونههای نادر، این تصاویر اطلاعات ارزشمندی درباره پراکندگی جانوران، زمان فعالیت آنها و وضعیت جمعیتشان در اختیار متخصصان قرار میدهد؛ دادههایی که برای برنامهریزی حفاظت از حیاتوحش اهمیت زیادی دارند.
هشدار درباره آینده شکارچیان بزرگ آفریقا
با وجود ثبت تصاویر امیدوارکننده، نتایج این بررسی نگرانیهایی را نیز آشکار کرده است. پژوهشگران میگویند جمعیت شیرهای مناطق اوگالا و لوگانزو-تونگوه هنوز بسیار کمتر از ظرفیتی است که این زیستگاهها میتوانند پشتیبانی کنند.
تلههای شکار گوشت شکار، برخورد با خودروها و گسترش سکونتگاههای انسانی از مهمترین تهدیدهایی هستند که این شکارچیان بزرگ را تحت فشار قرار دادهاند.
هنوز چیزهای زیادی برای کشف باقی مانده است
نتایج این پروژه نشان میدهد حتی در عصر ماهوارهها و فناوریهای پیشرفته، هنوز بخشهای وسیعی از طبیعت آفریقا رازهای کشفنشده فراوانی در دل خود دارند.
ثبت گونههایی که حضورشان پیشتر ناشناخته بود، یادآوری میکند بسیاری از زیستگاههای بکر این قاره هنوز به اندازه کافی مطالعه نشدهاند و هر دوربین تلهای میتواند دریچهای تازه به دنیای پنهان حیاتوحش باز کند.