انگشتری ۲ هزار ساله با تصویر یکی از عجایب هفتگانه جهان کشف شد

به نقل از هریتیج دیلی، باستان‌شناسان در جریان کاوش‌های زیر آب در بندر شرقی اسکندریه، انگشتری برنزی کشف کرده‌اند که تصویر فانوس دریایی مشهور این شهر روی آن حک شده است. این یافته در بقایای غرق‌شده محله سلطنتی اسکندریه به دست آمده و به گفته مقام‌های مصری، نخستین نمونه شناخته‌شده از تصویر حک‌شده فانوس دریایی روی یک انگشتر مُهری به شمار می‌رود.

این کشف حاصل همکاری مؤسسه اروپایی باستان‌شناسی زیر آب (IEASM) و شورای عالی آثار باستانی مصر است. کاوش‌های مشترک این گروه در بخش‌هایی از شهر باستانی اسکندریه انجام می‌شود که بر اثر تغییرات طبیعی و بالا آمدن سطح آب، امروزه زیر آب‌های مدیترانه قرار گرفته‌اند.

به گفته هشام اللیثی، دبیرکل شورای عالی آثار باستانی مصر، باستان‌شناسان انگشتر برنزی را در جزیره غرق‌شده آنتیرودوس پیدا کردند؛ جزیره‌ای که زمانی بخشی از بندر بزرگ اسکندریه یا «پورتوس مگنوس» بود.

روی سطح این انگشتر، تصویری حکاکی شده از فانوس دریایی اسکندریه دیده می‌شود. این تصویر شباهت زیادی به نقش‌هایی دارد که روی سکه‌های ضرب‌شده در اسکندریه در قرن دوم میلادی دیده می‌شوند.

فانوس دریایی اسکندریه که با نام فاروس نیز شناخته می‌شود، در دوره بطلمیوسی روی جزیره فاروس ساخته شد و یکی از عجایب هفتگانه جهان باستان بود. این سازه قرن‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بناهای بندر اسکندریه شناخته می‌شد، اما در نهایت بر اثر مجموعه‌ای از زمین‌لرزه‌ها آسیب دید و بخش‌های باقی‌مانده آن نیز از میان رفت.

شورای عالی آثار باستانی مصر، انگشتر تازه کشف‌شده را یافته‌ای استثنایی می‌داند؛ زیرا تاکنون نمونه شناخته‌شده دیگری از تصویر حک‌شده فانوس دریایی اسکندریه روی یک انگشتر مُهری به دست نیامده است.

جزیره آنتیرودوس در محدوده محله سلطنتی اسکندریه قرار داشت و مجموعه‌ای کاخ در آن ساخته شده بود. استرابون، جغرافی‌دان یونانی، که بین سال‌های ۲۹ تا ۲۵ پیش از میلاد از مصر دیدن کرد، در نوشته‌های خود به این مجموعه اشاره کرده است.

پژوهشگران احتمال می‌دهند کشف این انگشتر سرنخ تازه‌ای درباره ادامه فعالیت‌های اداری در مجموعه کاخ‌های آنتیرودوس ارائه کند. به اعتقاد آن‌ها، این مجموعه ممکن است دست‌کم تا قرن دوم میلادی همچنان کارکرد اداری داشته و بخشی از فعالیت‌های مرتبط با اداره فانوس دریایی نیز در آن انجام می‌شده باشد.

البته این برداشت هنوز در حد یک فرضیه پژوهشی قرار دارد و کشف انگشتر به‌تنهایی نمی‌تواند کارکرد دقیق مجموعه را اثبات کند.

فرانک گودیو، رئیس مؤسسه اروپایی باستان‌شناسی زیر آب و مدیر پروژه آنتیرودوس، اعلام کرده است که فصل کنونی کاوش‌ها بر چهار محوطه در بندر شرقی اسکندریه تمرکز دارد.

معبد ایزیس، کاخ و سکوی غربی آنتیرودوس، بقایای یک تابوت‌دان سنگی عظیم و تیمونیوم، از جمله این محوطه‌ها هستند. تیمونیوم مجموعه‌ای کاخ‌مانند بود که با مارک آنتونی، سیاستمدار و فرمانده رومی، ارتباط داشت.

باستان‌شناسان در جریان این کاوش‌ها مجموعه‌ای از سفال‌ها را نیز به دست آورده‌اند که حدود هشت قرن از تاریخ اسکندریه را پوشش می‌دهد. قدمت این آثار از قرن چهارم پیش از میلاد تا قرن چهارم میلادی می‌رسد.

این مجموعه شامل ظروف روزمره، ظروف پذیرایی، آمفورا و دیگر انواع ظروف سفالی، در کنار قطعاتی از ظروف شیشه‌ای باستانی است.

شریف فتحی، وزیر گردشگری و آثار باستانی مصر، اخیرا از محل کاوش‌ها بازدید کرده و بر اهمیت ثبت و مستندسازی بقایای باستانی مدفون در زیر آب‌های مدیترانه تأکید کرده است.

بر اساس اعلام وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر، بررسی‌های جاری می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره روند شکل‌گیری و تحول اسکندریه و نقش این شهر در دوره‌های بطلمیوسی و رومی ارائه کند.

با پایان فصل کنونی کاوش‌ها در بندر شرقی، تیم باستان‌شناسی قرار است تحقیقات زیر آب خود را در خلیج ابوقیر ادامه دهد؛ منطقه‌ای که بقایای دیگری از تاریخ باستانی اسکندریه را در زیر آب‌های خود حفظ کرده است.