به نقل از هریتیج دیلی، در یکی از مهمترین اکتشافات باستانشناسی سالهای اخیر، باستانشناسان آلمان گنجینهای شامل ۹۳۴ سکه نقره رومی را در نزدیکی شهر وسلینگ در ایالت نوردراین-وستفالن کشف کردند. این مجموعه نهتنها بزرگترین گنجینه سکههای مربوط به دوران امپراتور هادریان در آلمان بهشمار میرود، بلکه پنجمین گنجینه بزرگ شناختهشده از این دوره در جهان نیز محسوب میشود.
این کشف از یک جستوجوی قانونی با فلزیاب آغاز شد؛ جایی که اولیور ریدل، فلزیابدار آماتور، پس از پیدا کردن ۱۵ سکه نقره رومی و دریافت سیگنالهای بیشتر، حفاری را متوقف کرد و موضوع را به مقامهای میراث فرهنگی اطلاع داد. همین اقدام باعث شد باستانشناسان بتوانند کل گنجینه را با روشهای علمی و بدون آسیب بازیابی کنند.
گنجینهای که نزدیک به دو هزار سال پنهان مانده بود
تیم باستانشناسی اداره میراث فرهنگی راینلند پس از کاوش محل، ۹۳۴ دینار نقرهای را با وزن مجموع ۳٫۱ کیلوگرم از زیر خاک بیرون آورد. بررسی سکهها نشان داد جدیدترین آنها بین سالهای ۱۲۴ تا ۱۲۵ میلادی، در دوران حکومت هادریان ضرب شده است؛ امپراتوری که بین سالهای ۱۱۷ تا ۱۳۸ میلادی بر روم حکومت میکرد.
با وجود این، بخش عمده سکهها به دوره فلاویان تعلق دارند؛ سلسلهای که بین سالهای ۶۹ تا ۹۶ میلادی بر امپراتوری روم فرمان میراند. قدیمیترین سکه مجموعه حتی شگفتانگیزتر است؛ زیرا در سال ۱۴۸ پیش از میلاد، یعنی دوران جمهوری روم، ضرب شده و هنگام دفن گنجینه بیش از ۲۷۰ سال در گردش بوده است.
پژوهشگران احتمال میدهند صاحب این ثروت حدود سال ۱۰۰ میلادی آن را گردآوری کرده و چند دهه بعد برای حفظ امنیت زیر خاک پنهان کرده باشد؛ هرچند هرگز فرصتی برای بازگرداندن آن پیدا نکرده است.
ارزش این گنجینه در دوران روم چقدر بود؟
محاسبه ارزش دقیق چنین گنجینهای در دنیای امروز ممکن نیست، اما حقوق سربازان رومی تصویر روشنی از اهمیت آن ارائه میدهد. هر لژیونر رومی سالانه حدود ۳۰۰ دینار دستمزد دریافت میکرد، اما تقریبا نیمی از این مبلغ صرف هزینه خوراک و تجهیزات میشد.
به گفته پژوهشگران، یک سرباز باید حدود شش سال تمام پسانداز خود را کنار میگذاشت تا بتواند ثروتی معادل این گنجینه جمعآوری کند. همین موضوع نشان میدهد که احتمالا صاحب سکهها فردی ثروتمند یا مالک یک ملک بزرگ رومی در منطقه بوده است.
ظرف سفالی و کاه؛ سرنخهایی از نحوه دفن سکهها
باستانشناسان هنگام حفاری تصمیم گرفتند بهجای خارج کردن تکتک سکهها، کل توده خاک را بهصورت یک بلوک به کارگاه مرمت موزه ایالتی بن منتقل کنند. تصویربرداری با اشعه ایکس از این بلوک، جزئیات جالبی را آشکار کرد.
در کنار سکهها، بقایای یک ظرف سفالی و تکههایی از کاه پیدا شد که نشان میدهد سکهها ابتدا داخل کوزهای قرار گرفته بودند و لایهای از کاه از آنها محافظت میکرد. این ظرف طی قرنها بر اثر فعالیتهای کشاورزی آسیب دیده و بخشی از سکهها را در خاک اطراف پراکنده کرده بود.
همکاری فلزیابدار و باستانشناسان
اداره میراث فرهنگی راینلند از اقدام مسئولانه اولیور ریدل بهعنوان نمونهای از همکاری موفق میان فلزیابداران و باستانشناسان یاد کرده است. در ایالت نوردراین-وستفالن، استفاده از فلزیاب تنها با مجوز رسمی و رضایت مالک زمین امکانپذیر است و یابندگان موظفاند یافتههای مهم را گزارش کنند. بهدلیل رعایت همین قوانین، ریدل علاوه بر تحسین مقامهای میراث فرهنگی، پاداشی نیز از سوی دولت دریافت خواهد کرد.
گنجینهای برای پژوهشگران و بازدیدکنندگان
این گنجینه اکنون برای نخستین بار در موزه ایالتی بن به نمایش درآمده و همزمان در نشست سالانه انجمن باستانشناسی غرب و جنوب آلمان نیز معرفی شده است.
برای پژوهشگران، این مجموعه فرصتی کمنظیر برای مطالعه گردش پول، ثروت و شیوه پنهان کردن داراییها در مرزهای شمالی امپراتوری روم فراهم کرده است؛ گنجینهای که پس از نزدیک به ۱۹۰۰ سال، سرانجام بار دیگر نور روز را دیده است.