سابیاساچی موکرجی، طراح سرشناس هندی و بنیانگذار برند لوکس سابیاساچی، سالها است میراث، هنر و تجمل هندی را در طراحیهای خود بازتاب میدهد. فروشگاه جدید سابیاساچی در محله مهرائولی دهلی، بیشتر از آنکه یک بوتیک لوکس معمولی باشد، شبیه موزهای خصوصی است که میتوان در آن لباس، جواهرات و اکسسوری خرید. این فضای ۲٬۴۰۰ متر مربعی با الهام از خانههای قدیمی شمال کلکته، بازارهای سنتی، فرهنگ بنگالی و حالوهوای سفرهای اشرافی در گذشته طراحی شده است. (AD)
از بیرون، موقعیت فروشگاه در دهلی کاملا قابل تشخیص است؛ درختان اطراف و نمای دوردست قطب منار، موقعیت آن را مشخص میکنند. اما با ورود به ساختمان، فضای دیگری شکل میگیرد. چوب تیره، سنگ مرمر صورتی، فرشهای قدیمی، گلدانهای بزرگ چینی، نقاشیها و لوسترهای متعدد، فضایی پرجزئیات و عمدا شلوغ ایجاد کردهاند؛ فضایی که طراح آن را نوعی «کابینت شگفتیها» میداند.
۲٬۴۰۰ متر مربع برای یک تجربه متفاوت
فروشگاه جدید، شعبه قبلی سابیاساچی در دهلی را که حدود ۱٬۱۷۰ متر مربع مساحت داشت، به فضایی بیش از دو برابر آن تبدیل کرده است. در این مجموعه لباس عروس، پوشاک مردانه، ساری، لباسهای آماده، اکسسوری و جواهرات عرضه میشود؛ اما محصولات تنها بخشی از چیزی هستند که این فروشگاه را متفاوت میکند.
در فضای داخلی حدود ۱۲۰ لوستر، ۲۰۰ فرش عتیقه و بیش از ۱۰۰ پارچه قدیمی و تاریخی به کار رفته است. آینهها و اشیای تزئینی قدیمی نیز تقریبا در همه بخشها دیده میشوند. برای هر اتاق فرشهایی اختصاصی طراحی شده و در کابینتها از تزئینات صدفکاری و سنگ مرمر صورتی سارَنکولین استفاده شده است.
حتی کاغذدیواریها و پارچههای مبلمان نیز بخشی از طراحی کلی هستند و سابیاساچی برای آنها طرحهایی اختصاصی خلق کرده است.
الهام از خانههای قدیمی کلکته
سابیاساچی موکرجی بخش مهمی از هویت بصری خود را از کلکته گرفته است؛ شهری که معماری، بازارها و خانههای قدیمی آن در این فروشگاه نیز بازتاب پیدا کردهاند.
راهروهای پیچیده فروشگاه یادآور خانههای قدیمی شمال کلکته هستند؛ جایی که پشت هر در، اتاق دیگری و مجموعهای تازه از اشیا انتظار ساکنان را میکشد. بازار هاگ در کلکته نیز یکی از منابع الهام اصلی بوده است؛ بازاری که به تنوع کالاها و انباشت اشیا در کنار یکدیگر شهرت دارد.
یکی از مسیرهای اصلی فروشگاه «راهروی چورینگی» نام گرفته که از خیابان مشهور چورینگی در کلکته الهام گرفته است. در بخشهای دیگر نیز عناصر مرتبط با واگن قطار، کشتیهای بخار، خانههای قایقی کشمیر و کابینهای خصوصی سفر وارد معماری شدهاند.
نتیجه، فضایی است که گویی بازدیدکننده در حال حرکت میان چند دوره تاریخی و چند مکان مختلف است.
وقتی یک تراموا خانه ببر بنگال میشود
یکی از عجیبترین عناصر فروشگاه، یک سازه چوبی الهامگرفته از ترامواهای کلکته است که با شیشههای حکاکیشده ساخته شده و درون آن مجسمهای هماندازه یک ببر بنگال قرار گرفته است.
در بخشهای دیگر نیز یک پلنگ سیاه و یک پلنگ در میان قفسهها قرار گرفتهاند؛ انگار حیوانات بخشی از ساکنان دائمی این موزه عجیب هستند. میوههای سرامیکی دستساز نیز میان این مجموعه قرار گرفتهاند تا کمی حس بازیگوشی به فضای سنگین و اشرافی آن اضافه کنند.
سالن پذیرایی مشتریان نیز از «ناچگھر»های بنگالی الهام گرفته است؛ فضاهایی سنتی که محل موسیقی، نمایش، گفتوگو و پذیرایی بودند. سنگ مرمر صورتی، سنگ لاتریت، مجسمهها، گلدوزیها و پارچههای لایهلایه، این بخش را به یکی از متفاوتترین قسمتهای فروشگاه تبدیل کردهاند.
«شلوغی سازمانیافته» در بزرگترین مقیاس
سابیاساچی از علاقه خود به چیزی که آن را «شلوغی سازمانیافته» مینامد، صحبت کرده است. این ایده ریشه در خانههای سنتی بنگالی دارد؛ خانههایی که معمولا ویترینهای شیشهای بزرگشان با اشیایی پر میشد که اعضای خانواده در طول دههها و نسلها جمع کرده بودند.
در فروشگاه جدید، همین منطق در مقیاسی بسیار بزرگتر اجرا شده است. فرش، پارچه، چوب، فلز، شیشه، سنگ، نقاشی و اشیای تزئینی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا هیچ بخش از فضا کاملا خالی و مینیمال به نظر نرسد.
این حجم از جزئیات فقط برای ایجاد جلوه بصری نیست. فلسفه طراحی فروشگاه بر این ایده استوار است که صنایع دستی و مهارتهای سنتی هند باید در فضایی معاصر و در مقیاسی بزرگ دیده شوند.
فروشگاهی که حدود ۳۰۰ اثر هنری دارد
هنر نیز بخش جداییناپذیر این مجموعه است. بنیاد هنری سابیاساچی حدود ۳۰۰ اثر اصل را در دیوارها و فضاهای مختلف فروشگاه قرار داده است؛ آثاری که در کنار مجسمهها، مبلمان، پارچهها و اشیای تزئینی قرار میگیرند.
برخی آثار کوچک و شخصی هستند و برخی دیگر ابعادی بزرگ دارند و حالوهوای نقاشیهای سالنهای اشرافی را تداعی میکنند.
سابیاساچی درباره قرار دادن آثار هنری در فروشگاههایش معتقد است که هنر نباید فقط در خانههای خصوصی دیده شود و به همین دلیل ترجیح میدهد آثار خاصی که خریداری میکند، در فضاهای عمومیتر برند قرار بگیرند.
این نگاه با همکاری تازه این برند و موزه متروپولیتن نیویورک نیز همراستا به نظر میرسد. قرار است سابیاساچی در این همکاری چندساله از مجموعه بیش از ۵ هزار ساله هنر و فرهنگ متروپولیتن الهام بگیرد و برخی عناصر تاریخی را با هنر و صنایع دستی هند بازتفسیر کند.
یک فروشگاه لوکس که نمیخواهد فقط فروشگاه باشد
شاید مهمترین ویژگی شعبه جدید سابیاساچی همین باشد که برای شبیه نبودن به یک فروشگاه معمولی طراحی شده است. مشتری وارد فضایی میشود که همزمان بوتیک، گالری، موزهای خصوصی و تصویری اغراقشده از یک خانه قدیمی بنگالی به نظر میرسد.
از فرشهای عتیقه و صدها پارچه تاریخی گرفته تا لوسترها، مجسمه حیوانات، آثار هنری و راهروهای الهامگرفته از سفرهای قدیمی، تقریبا هر گوشه آن چیزی برای تماشا دارد.
این فروشگاه از ۲۵ آگوست ۲۰۲۶ برای عموم باز شده و قرار است تجربه خرید را از انتخاب یک لباس یا جواهر فراتر ببرد؛ تجربهای که در آن معماری، هنر، تاریخ و صنایع دستی هند به اندازه محصولاتی که برای فروش گذاشته شدهاند، اهمیت دارند.