تمرکز معماری اغلب روی منظرهای است که از داخل ساختمان دیده میشود؛ کوههایی در دوردست، خط افق شهر، جنگل یا حیاطی سرسبز که از پشت شیشه قاب شدهاند. اما در بعضی پروژهها، جهت نگاه کاملا برعکس میشود. (Architizer)
در برخی ساختمانها، آنچه از بیرون دیده میشود، به اندازه منظره بیرونی اهمیت دارد. شیشه، نور، حیاط، مسیرهای حرکتی و فضاهای نیمهشفاف باعث میشوند زندگی داخل ساختمان بخشی از نمای شهری باشد. رهگذران میتوانند لحظههایی از فعالیت روزمره، کتابها، مبلمان یا حتی حضور آدمها را ببینند؛ بدون اینکه لزوما وارد ساختمان شوند.
این ۷ پروژه برگزیده معماری، هرکدام به شیوهای متفاوت، ساختمان را به فضایی برای تماشا و دیده شدن تبدیل کردهاند.
کتابفروشی در یک آکادمی ۵۰۰ ساله
Weishan Chongzheng Academy Bookstore of Librairie Avant-Garde — دالی، چین
طراحی: Trace Architecture Office
این کتابفروشی درون یک آکادمی ۵۰۰ ساله در شهر تاریخی ویشان شکل گرفته است؛ پروژهای که تلاش میکند یک بنای تاریخی را از حالت یک اثر صرفا تماشایی خارج کند و دوباره به بخشی از زندگی روزمره شهر تبدیل شود.
فضاهای مطالعه، نمایشگاه و گردهمایی در میان حیاطهای مجموعه قرار گرفتهاند و مسیرهای طولانی کتابفروشی، چشماندازهایی متفاوت از ساختمانهای تاریخی، درختان قدیمی و قفسههای کتاب ایجاد میکنند.
اما جذابترین بخش پروژه در لبه شرقی مجموعه قرار دارد؛ جایی که یک حجم عمدتا شیشهای رو به خیابان ساخته شده است. این بخش مانند یک ویترین عمومی عمل میکند و رهگذران میتوانند مستقیما فضای داخلی کتابفروشی را ببینند. کتابها، رویدادها و رفتوآمد مردم، بخشی از منظره خیابان شدهاند و کنجکاوی رهگذران را به دعوتی برای ورود تبدیل میکنند.
خانهای که میان درختان پنهان شده است
Açucena House — نوا لیما، برزیل
طراحی: TETRO ARQUITETURA
ایده اصلی Casa Açucena ساده است: تا حد ممکن چیزی از طبیعت موجود، حذف نشود. به همین دلیل خانه بهجای قطع درختان یا تغییر شکل زمین شیبدار، میان درختان قرار گرفته و با ستونهای باریک از سطح زمین فاصله گرفته است.
این تصمیم باعث شده است پوشش گیاهی همچنان زیر ساختمان ادامه داشته باشد و ساکنان نیز منظرهای متفاوت از جنگل را تجربه کنند؛ منظرهای که معمولا فقط از میان تاج درختان قابل مشاهده است.
سطوح وسیع شیشهای نقش مهمی در این تجربه دارند. اتاقهای نشیمن، خواب و مسیرهای حرکتی ارتباط بصری خود را با جنگل اطراف حفظ کردهاند. در شب نیز ماجرا برعکس میشود؛ نور فضای داخلی از میان درختان دیده میشود و لحظاتی کوتاه از زندگی داخل خانه را برای کسی که بیرون ایستاده است، آشکار میکند.
خانهای معلق بر فراز تپههای شنی
Rosy Mound Retreat — گرند هیون، میشیگان
طراحی: Lucid Architecture
محدودیتهای سختگیرانه برای حفاظت از تپههای شنی، معماران این پروژه را مجبور کرد خانه را نسبت به ساختمان قبلی، بیشتر به سمت داخل زمین منتقل کنند. راهحل آنها، بالا بردن فضای اصلی زندگی بود تا ارتباط خانه با دریاچه میشیگان حفظ شود، بدون آنکه آسیب زیادی به طبیعت اطراف وارد شود.
فضای اصلی نشیمن در ارتفاع قرار گرفته است و از طریق شیشههای بزرگ، چشمانداز دریاچه را در اختیار ساکنان میگذارد. فرم فشرده خانه نیز باعث میشود تمرکز پروژه بیشتر روی فضای باز و ارتباط با محیط باشد.
اما هنگام شب، ساختمان چهره دیگری پیدا میکند. فضای شیشهای و مرتفع نشیمن از بیرون قابل مشاهده است و مانند حجمی سبک و معلق بالای تپههای شنی به نظر میرسد.
خانههای امروزی در دل یک عمارت چندصدساله
Los Pacheco — پوئبلا، مکزیک
طراحی: Taller Ezequiel Aguilar Martínez
در پشت دیوارهای سنگی ضخیم یک عمارت چندصدساله، مجموعهای از خانههای معاصر شکل گرفته است. پروژه، یک ساختمان تاریخی فرسوده در مرکز تاریخی پوئبلا را به هفت آپارتمان تبدیل کرده و همزمان طاقها، دهانهها و عناصر معماری اصلی آن را حفظ کرده است.
ازآنجاکه ایجاد بازشوهای جدید در ساختمان تاریخی تا حد زیادی ممنوع بود، معماران برای ورود نور به سراغ راهحلهای دیگری رفتند. نور از طریق نورگیرهای سقفی و شکافهای عمودی وارد میشود و فضاهای چندطبقه را به یکدیگر متصل میکند.
حیاطها نیز امکان دیدهشدن بخشی از زندگی داخلی ساختمان را فراهم میکنند. رهگذران و ساکنان میتوانند گاهی حرکت افراد، فضاهای روشن و فعالیتهای روزمره را ببینند؛ درحالیکه ساختمان از خیابان همچنان خصوصی و بسته به نظر میرسد.
خانهای که جنگل را به بخشی از فضای داخلی تبدیل میکند
Alta North — آلتا، وایومینگ
طراحی: Prospect Studio
Alta North در مرز جنگل ملی Caribou-Targhee قرار گرفته و بخش بزرگی از تجربه آن بر پایه ارتباط مستقیم با طبیعت شکل گرفته است. طراحی خانه تا حدی از کلاژهای منظرهمحور میس فان در روهه برای خانه ساختهنشده Resor House الهام گرفته است.
فضای اصلی نشیمن در مرکز پروژه قرار دارد و سایر فضاهای خصوصی از آن منشعب میشوند. دیوارهای شیشهای وسیع در دو طرف این فضا، منظره اطراف را قاب میکنند و حس حضور در یک فضای باز میان طبیعت را به وجود میآورند.
از بیرون نیز این شفافیت به چشم میآید. فعالیتهای روزمره ساکنان از پشت نماهای شیشهای دیده میشود، درحالیکه حجمهای بتنی دو طرف، تضادی میان سنگینی معماری و سبکی فضای شفاف ایجاد کردهاند.
نمایشگاهی که خودش به ویترین تبدیل شده است
Ziin Beijing Store — پکن، چین
طراحی: Atelier tao+c
یک فروشگاه مبلمان طبیعتا باید محصولاتش را در معرض دید قرار دهد، اما این پروژه یک قدم فراتر رفته و کل ساختمان را به یک فضای نمایش تبدیل کرده است.
فروشگاه درون یک انبار نساجی قدیمی شکل گرفته است و معماران دو چارچوب مربعی چرخیده را در پوسته صنعتی موجود قرار دادهاند. این حجمها مسیر حرکت بازدیدکنندگان را تغییر میدهند و باعث میشوند مبلمان، معماری و آدمها از زاویههای متفاوت دیده شوند.
یک پوسته ساختهشده از پلیکربنات نیز مانند لایهای درخشان، بخشی از فضای داخلی را از بیرون قابل مشاهده میکند. شیشه، مسیرهای باز و فاصله میان سازه قدیمی و عناصر جدید، باعث شدهاند فعالیت داخل ساختمان به بخشی از نمایشگاه تبدیل شود.
پاویونهایی که با منظره یکی میشوند
The Stone Pavilions — چونگچینگ، چین
طراحی: DODESIGN
ماجرای این پروژه از یک تختهسنگ گرانیتی آغاز شد؛ برخوردی اتفاقی که ایده ساخت یک مداخله معماری کوچک در دل درهای کوهستانی را شکل داد.
پروژه شامل یک سازه دیدبانی و یک پاویون کوچک است که میان جریان آب، پوشش گیاهی متراکم و صخرههای دره قرار گرفتهاند. حرکت در این ساختمان مانند مسیری تدریجی طراحی شده است و با هر قدم، چشمانداز تازهای از محیط آشکار میشود.
شیشه در این پروژه کمک میکند مرز میان ساختمان و طبیعت تا حد امکان محو شود. دیوارهای شیشهای بدون قاب، فضای داخلی را در میان صفحات سنگی قرار دادهاند، درحالیکه منظره جنگل و آب همچنان بدون مانع دیده میشود.
از بیرون نیز بازتاب شیشهها و شفافیت آنها باعث میشود آدمها، درختان، آب و معماری در یک قاب واحد روی هم قرار بگیرند؛ گویی ساختمان بهجای ایستادن در طبیعت، بخشی از منظره شده است.
وقتی معماری به تماشایی دوطرفه تبدیل میشود
این پروژهها یک ایده ساده اما تأثیرگذار را دنبال میکنند: پنجره فقط ابزاری برای دیدن بیرون نیست. گاهی خود ساختمان، فضای داخلی و حتی زندگی روزمره درون آن میتواند منظرهای باشد که ارزش تماشا دارد.
از کتابفروشی یک آکادمی ۵۰۰ ساله در چین تا خانهای در میان جنگلهای برزیل و پاویونهای سنگی در کوهستان، این پروژهها مرز میان فضای خصوصی و عمومی را با استفاده از شفافیت، نور و معماری دقیق بازتعریف کردهاند. در نتیجه، رهگذری که شاید هیچ قصدی برای ورود نداشته باشد، ناگهان دلیلی برای ایستادن و نگاه کردن پیدا میکند.
