مرداد و شهریور رویایی برای عاشقان نجوم؛ ۹ رویداد آسمانی شگفتانگیز که نباید از دست بدهید
ماه آگوست ۲۰۲۶ یکی از هیجانانگیزترین ماههای سال برای علاقهمندان به نجوم خواهد بود. از خورشیدگرفتگی کامل در بخشهایی از اروپا گرفته تا بارش شهابی برساوشی با شرایطی ایدئال، رژه سیارهها، ماهگرفتگی نزدیک به کامل و آغاز دوباره فصل شفقهای قطبی، آسمان شب این ماه پر از رویدادهای کمنظیر است. (National Geographic)
اگر قصد رصد آسمان را دارید، این ۹ پدیده نجومی را از دست ندهید.
۱. رژه سیارهها پیش از طلوع خورشید | تمام ماه آگوست
در تمام روزهای ماه آگوست، پیش از طلوع خورشید میتوان چهار سیاره مریخ، اورانوس، زحل و نپتون را در آسمان مشاهده کرد. البته برای دیدن اورانوس و نپتون به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی قدرتمند نیاز خواهید داشت.
حدود یک ساعت پیش از طلوع خورشید نیز عطارد و مشتری به این نمایش آسمانی اضافه میشوند و منظرهای چشمنواز در افق شرقی ایجاد میکنند.
در ۴ آگوست، ماه و زحل در فاصلهای بسیار نزدیک از یکدیگر قرار میگیرند و از ۸ تا ۱۱ آگوست نیز ماه، مشتری، عطارد و مریخ در یک آرایش مورب کنار هم دیده میشوند؛ نمایشی که مسیر حرکت سیارهها در منظومه شمسی را بهخوبی نشان میدهد.
۲. بهترین زمان برای دیدن عطارد | ۲ آگوست (۱۱ مرداد)
عطارد معمولا بهدلیل نزدیکی زیاد به خورشید بهسختی دیده میشود؛ اما در ۲ آگوست این سیاره به بیشترین فاصله ظاهری خود از خورشید میرسد؛ پدیدهای که به «بیشترین کشیدگی غربی» معروف است.
این زمان یکی از بهترین فرصتهای سال برای مشاهده عطارد در آسمان پیش از طلوع خورشید محسوب میشود.
۳. عبور ماه از مقابل خوشه پروین | ۷ آگوست (۱۶ مرداد)
بامداد ۷ آگوست، ماه هلالی رو به کاهش از مقابل خوشه ستارهای پروین (ثریا) عبور میکند. در این رویداد که «اختفای ماه» نام دارد، برخی از ستارههای این خوشه برای مدت کوتاهی پشت ماه پنهان میشوند.
این پدیده حدود یک ساعت طول میکشد و بسته به موقعیت جغرافیایی، جزئیات آن متفاوت خواهد بود.
۴. خورشیدگرفتگی کامل | ۱۲ آگوست (۲۱ مرداد)
یکی از مهمترین رویدادهای نجومی سال در ۱۲ آگوست رخ میدهد؛ زمانی که ماه کاملا مقابل خورشید قرار میگیرد و خورشیدگرفتگی کامل ایجاد میشود.
مسیر کامل این خورشیدگرفتگی از شرق گرینلند، غرب ایسلند و شمال اسپانیا عبور میکند و ساکنان این مناطق بین یک تا بیش از دو دقیقه تاریکی کامل روز را تجربه خواهند کرد.
بخشهای وسیعی از اروپا، شمالغرب آفریقا و شرق کانادا نیز شاهد خورشیدگرفتگی جزئی خواهند بود. برای مشاهده این پدیده استفاده از عینک مخصوص خورشیدگرفتگی ضروری است.
۵. اوج بارش شهابی برساوشی | ۱۲ و ۱۳ آگوست (۲۱ تا ۲۲ مرداد)
بارش شهابی برساوشی که هر سال یکی از محبوبترین رویدادهای نجومی محسوب میشود، امسال در شرایطی تقریبا ایدئال به اوج میرسد.
همزمانی اوج بارش با ماه نو باعث میشود نور ماه، مزاحم مشاهده شهابها نباشد و در آسمانی تاریک بتوان بیش از ۱۰۰ شهاب در ساعت مشاهده کرد. بهترین زمان رصد این بارش از نیمهشب تا سپیدهدم خواهد بود.
۶. ماهگرفتگی نزدیک به کامل | ۲۷ تا ۲۸ آگوست (۵ تا ۶ شهریور)
در واپسین روزهای ماه، زمین حدود ۹۶ درصد از قرص کامل ماه را در سایه خود فرو میبرد و ماهگرفتگی جزئی اما بسیار عمیقی رخ میدهد.
اگرچه این پدیده به ماهگرفتگی کامل و «ماه خونین» تبدیل نمیشود، اما ماه رنگی نارنجی و تیره به خود میگیرد و منظرهای تماشایی ایجاد خواهد کرد.
۷. ماه کامل «ماهی خاویاری» | ۲۸ آگوست (۶ شهریور)
ماه کامل آگوست که با نام سنتی «ماه ماهی خاویاری» شناخته میشود، در ۲۸ آگوست به اوج روشنایی خود میرسد.
این نام به فراوانی ماهیان خاویاری در دریاچههای آمریکای شمالی در این زمان از سال اشاره دارد. بهترین زمان برای تماشای آن هنگام طلوع ماه در افق شرقی، همزمان با غروب خورشید است.
۸. همنشینی ماه و زحل | ۳۰ و ۳۱ آگوست (۸ تا ۹ شهریور)
در آخرین شبهای ماه، ماه و زحل تنها حدود پنج درجه از یکدیگر فاصله خواهند داشت و همزمان از افق شرقی طلوع میکنند.
این دو جرم آسمانی تا سپیدهدم در کنار یکدیگر حرکت خواهند کرد و منظرهای زیبا برای رصدگران ایجاد میکنند.
۹. آغاز فصل شفقهای قطبی | اواخر آگوست
با طولانیتر شدن شبها در مناطق قطبی، فصل مشاهده شفقهای شمالی نیز از اواخر آگوست آغاز میشود.
در صورت مساعد بودن فعالیت خورشیدی و صاف بودن آسمان، ساکنان یا گردشگران آلاسکا، شمال کانادا، ایسلند و کشورهای اسکاندیناوی میتوانند نخستین نمایشهای شفق قطبی فصل جدید را تماشا کنند.
برای افزایش شانس مشاهده این پدیده، بهتر است از آلودگی نوری شهرها فاصله بگیرید و پیش از سفر، وضعیت آبوهوا و فعالیت خورشیدی را بررسی کنید.