جاهای دیدنی نجف آباد

نجف آباد یکی از شهرهای پرجمعیت استان اصفهان است. این شهر در دشت وسیعی در میان کوه‌ها در ۲۷ کیلومتری غرب اصفهان واقع شده است. گفته می‌شود با تدبیر شیخ بهایی بخشی از ذخایر پول حکومتی در زمان شاه عباس صفوی برای تاسیس این شهر استفاده شد. این شهر در ارتفاع ۱,۶۶۵ متری از سطح دریا در میان بلندی‌ها قرار گرفته است. آب و هوای این منطقه معتدل است و تنها رودخانه آن، رود مرغاب است که در نزدیکی روستای جوزدان به زاینده‌رود می‌ریزد.

با توجه به شنی بودن زمین و کمبود آب‌های سطحی در این منطقه، جاذبه طبیعی بسیاری در آن دیده نمی‌شود؛ با اینحال ارتفاعات مهم‌ترین جاذبه طبیعی این منطقه محسوب می‌شود که مورد توجه و استقبال کوهنوردان قرار گرفته است. از نظر آثار تاریخی، نجف آباد اهمیت بالایی دارد و بیشتر این بناهای تاریخی برجای مانده، متعلق به دوره قاجار است. از نجف آباد به‌عنوان شهر کبوترها و کبوتر خانه‌ها نیز یاد می‌کنند.

این شهر به‌دلیل موقعیت‌ جغرافیایی مناسب، نزدیکی به اصفهان و قرارگیری در مسیر خوزستان و عراق؛ موقعیت سیاسی و موقعیت نظامی در زمان شاه عباس صفوی از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. صنعت چاقوسازی، زودپزسازی و کارد و چنگال‌سازی در نجف آباد احتمالا از همان دوران در این شهر رایج شده است، چراکه شاه عباس این مکان را قورخانه (مرکز اسلحه) و محل سکونت کارگران اسلحه‌سازی قرار داده بود.

منبع عکس: ویکی پدیا (عکاس: Fazlalizadeh)

برج‌های دوقلوی صفا، کبوترخانه‌ای دوقلو با پلانی مستطیل شکل است که از برج‌های نادر و منحصر‌به‌فرد به شمار می‌رود. هر گردشگری که در گذشته قصد سفر به این شهر را داشت، از پرواز کبوترهای بی‌شمار در بالای این منطقه، متوجه می‌شد که به نجف آباد نزدیک شده‌ است. متاسفانه در حال حاضر این کبوترخانه‌ها دیگر استفاده نمی‌شود و بسیاری از آن‌ها تخریب شده‌اند. نجف آباد به‌دلیل اینکه یکی از باغ‌شهرهای بزرگ ایران بوده، جهت تولید محصولات کشاورزی نیاز به کود داشته که توسط همین کبوترخانه‌ها تولید می‌شد. سالانه از هر برج حدود هفت تن کود جمع‌آوری می‌شد. مادام دیولافوا،‌ باستان‌شناس فرانسوی درباره ایجاد این کبوترخانه‌ها نوشته است:

طریقه دیگری هم برای فراهم کردن کود وجود دارد. مالکین در اطراف شهر اصفهان در دهکده‌ها برج‌های بزرگ و متعددی برای کبوتران صحرایی ساخته‌اند. کبوتر به‌قدری در اصفهان و شهرهای اطراف آن زیاد است که شخص تازه‌‌وارد تصور می‌کند که تمام اهالی از گوشت کبوتر تغذیه می‌کنند؛ ولی این‌طور نیست. این حیوان دعوت شده‌ است که اجتماعی تشکیل دهد و بیشتر در برج بماند و فضولاتی در آن بریزد و فضله کبوتر چون با خاک خرابه‌ها مخلوط شود، برای پرورش خربزه و هندوانه معروف اصفهان مناسب است.

• آدرس:‌ نجف‌آباد‌ خیابان شریعتی، جنب کوچه صفا

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمدحسین ابراهیمی)

• آدرس:‌ جنوب شرقی شهر نجف آباد، محله جوی خارون، بهارستان (مشاهده در نقشه)

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: اصغر شیروانی‌پور)

کاروان‌سراهای هسنیجه و جلوگیر، دو کاروانسرای برجای مانده از عصر صفوی هستند که در مسیر شمال به جنوب قرار گرفته و اهمیت بسیاری به‌عنوان استراحتگاه داشته‌اند. این دو کاروان‌سرا همچنین از لحاظ معماری نیز ویژگی‌های بی‌نظیری دارند.

• آدرس:‌ نجف‌آباد‌ خنداب، دهق

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمد قادری)

عصارخانه آقا اولین و قدیمی‌ترین عصارخانه شهر در مرکز بازار است که تنها فضای تیر خانه آن باقی مانده است. دو پاچال، دو تیر بزرگ و یک سنگ آسیاب با کتیبه‌ای به خط استاد محمد حسن الاحامی در آن وجود دارد.

• آدرس:‌ نجف‌آباد، بازار، خیابان ۱۷ شهریور

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: رسول ذبیحی)

پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو از مناطق حفاظت‌شده جهان محسوب می‌شود که ۱۵۰ سال پیش ظل‌السلطان پسر بزرگ ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان قمیشلو را به‌عنوان قرق و شکارگاه اختصاصی اعلام و حتی از چرای دام در این منطقه جلوگیری کرد. اقلیم این منطقه نیمه‌خشک بیابانی است و از ارتفاعات و دشت تشکیل شده است. باغ قمیشلو در مجاورت قلعه تاریخی قمیشلو، تماشای آهوی ایرانی و قوچ و میش از جاذبه‌های دیدنی و گردشگری این پارک ملی به شمار می‌روند. پارک ملی قمیشلو علاوه بر آثار تاریخی و فرهنگی که در خود دارد، دارای تنوع و تراكم حيات‌وحش، جوامع و رويشگاه‌های متنوع و شانس ديدن حيات وحش ويژه و چشم‌اندازهای زيبای كوهستانی و دشتی نیز است.

• آدرس:‌ اصفهان، ۴۵ کیلومتری شمال غرب شهر اصفهان (مشاهده در نقشه)

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمد رسول ضیائی)

خانه تاریخی نوریان اولین مکتب خانه علومو از جاهای دیدنی نجف آباد محسوب می‌شود که که شامل بخش اصلی دارای شاه‌نشین و بخش خلوت کناری در شرق آن است. خانه نوریان از خانه‌های تاریخی متعلق به اواخر قاجار و اوایل پهلوی اول بوده و مساحت آن ۱,۱۶۳ متر مربع است. ورود به خانه از طریق هشتی بزرگی در ورودی اصلی امکان‌پذیر است که با پیچشی شرقی و متناسب با معماری بومی ایران، دسترسی به حیاط اصلی بخش مرکزی خانه را فراهم می‌کند.

• آدرس:‌ نجف‌آباد‌ خیابان خواجه نصیرطوسی، خیابان منتظری جنوبی، نرسیده به خیابان گلبهار (مشاهده در نقشه)

منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمد قادری)

خانه مهرپرور متعلق به اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی اول است که دو جبهه اصلی شمالی و جنوبی دارد. هم‌اکنون موزه مردم‌شناسی شهر نجف آباد در این خانه تاریخی قرار دارد.

• آدرس:‌ نجف‌آباد ،خیابان امام خمینی، کوچه شهید باستانی (مشاهده در نقشه)

اگر تا‌کنون تجربه سفر به نجف‌ آباد را داشته‌اید، خاطرات خود را با ما و مخاطبان کجارو به اشتراک بگذارید.

نویسنده:‌ بهاره غنچه