بهترین بستنی فروشی‌ های تهران ؛ ۱۰ انتخاب شیرین و لذت‌بخش

فاطمه حکمت شعار
یکشنبه، ۲۱ شهریور ۱۴۰۰ ساعت ۱۴:۰۶
بهترین بستنی فروشی‌ های تهران ؛ ۱۰ انتخاب شیرین و لذت‌بخش

بهترین بستنی‌ فروشی‌های تهران، تنها به بستنی سنتی و فالوده محدود نمی‌شود. امروزه بستنی‌های ایتالیایی با تنوع طعم و کیفیت خوب، قلب عشاق بستنی را ربوده است.

 وقتی پای خوراکی محبوبی چون بستنی در میان است، تابستان باشد یا زمستان چندان فرقی نمی‌کند. علاقه‌مندان به این دسر شیرین و خنک و نشاط‌آور حتی در میان سرما نیز می‌توانند از خوردن بستنی دلخواهشان لذت برده و لحظاتی شیرین‌تر از قند را برای خود رقم بزنند. در گذشته‌های دور این سرزمین نیز مردم حتی در میانه زمستان برف تمیز جمع می‌کردند و با شیره انگور یا عسل آمیخته و از نوش‌جان کردنش کنار آتش، نهایت لذت را می‌بردند؛ با ذخایر یخ‌های زمستانی نیز «یخ در بهشت» می‌ساختند و در گرمای تابستان، روح را جلا می‌دادند.

امروزه که در کنار کیفیت بالا، تنوع حرف اول را در صنعت بستنی‌سازی می‌زند، هنوز تولیدکنندگان قدیمی وجود دارند که با همان سبک و سیاق گذشته و کیفیتی اصیل و تمام‌نشدنی، دائقه ایرانی را جذب هنر و تجربه خود می‌کنند. در این میان جوان‌ترها نیز با آموخته‌هایی که بعضا از آن سوی آب‌ها با خود آورده‌اند، تجربه‌های شگفت‌انگیزی از بستنی‌های خوش‌طعم، متنوع و متفاوت را پیش روی مشتریان خود می‌گذارند. با این وجود، شاید هنوز پایتخت را به بستنی اکبر مشتی‌ دوست‌داشتنی و نوستالژیک‌ بشناسند؛ اما تعداد بهترین بستنی‌فروشی‌های تهران را دیگر نمی‌توان درست تخمین زد. 

مشهورترین بستنی ‌فروشی‌های تهران:

بستنی اکبر مشتی؛ اولین و قدیمی‌ترین بستنی‌فروشی تهران

مغازه اکبر مشتی تجریش

منبع عکس: ماهنامه کارآفرین ناب

بیش از یک قرن پیش از این، مرد جوان ملایری با نام «اکبر جعفری ملایری» به سودای پیدا کردن کسب و کار آبرومندانه و یک زندگی بهتر، به تهران آمد. برای امرار معاش مشاغل بسیاری را آزمود و مدتی را نیز از تهران قند و شکر و چای به شهرهای شمالی می‌برد و در راه برگشت از آنجا هیزم و زغال به تهران می‌آورد و می‌فروخت تا گذران زندگی کند.

۲۰ ساله بود که با «ممد ریش» آشنا شده و به کمک او که با درباریان مظفرالدین شاه قاجار ارتباط داشت،‌ به آشپزخانه دربار راه پیدا کرده و در این مکان با یک خوردنی به نام بستنی آشنا می‌شود. در زمان به قدرت رسیدن رضاشاه که همه خدمه دربار قاجار از کار اخراج می‌شوند، اکبر ملایری معروف به اکبر مشتی یا مشدی نیز ظاهرا یکی از آن‌ها بود که به فکر کسب و کار تازه افتاد. «محمد ملایری» یا همان «امیر مشتی» که تنها وارث اکبر مشتی‌ است دراین‌باره می‌گوید:

اکبر جعفری نام شناسنامه‌ای اکبر مشتی است. رفاقت او با محمد ریش، مسیر زندگی‌اش را تغییر داد. محمد ریش با آشپزی که از زمان قاجار در دربار کار می‌کرد و بستنی زدن را در فرانسه یاد گرفته بود، رابطه دوستانه داشت. وقتی در سال۱۳۱۷ آشپز را از دربار بیرون می‌کنند، به محله آب‌منگل می‌آید و همان موقع‌ها بستنی‌سازی‌ را به محمد ریش و اکبر مشتی یاد می‌دهد. مثلا ثعلب‌زدن به بستنی را که یک‌جورهایی ضدیخ بستنی است، همان آشپز سابق دربار به آن‌ها یاد داد.

سال ۱۳۱۸ و قبل از باز کردن مغازه بستنی‌فروشی، سر کوچه آب‌منگل بستنی‌فروشی می‌کرد. خودش می‌گفت، بستنی‌فروشی نوعی دوره‌گردی بود و ما آن را به شغل ثابت بدل کردیم. اکبر مشتی کاری کرد که مشتری از همه جای تهران برای بستنی‌خوردن به مغازه‌اش در خیابان ری بیاید.

اکبر مشتی رسم جار زدن بستنی‌فروش‌ها در کوچه و خیابان را عوض کرد. او شعر معروفی داشت که می‌گفت «خامه داره بستنی، نوبر بهاره بستنی». این شعر را زمانی برای مردم می‌خواند که سر کوچه آب‌منگل کنار بشکه بستنی می‌ایستاد.

اکبر مشتی و ممد ریش،‌ با شراکت یکدیگر،‌ اولین مغازه بستنی فروشی ایران را در سال ۱۳۲۰ خورشیدی در خیابان ری تهران، تاسیس می‌کنند

سال ۱۳۲۰ خورشیدی بود که  اکبر با سرمایه اندکی که جمع کرد و با شراکت ممد ریش و مساعدت مالی برادرش «شعبان ملایری»، اولین مغازه بستنی فروشی ایران و تهران را در خیابان ری نبش خیابان ادیب الممالک افتتاح می‌کند. دو سال پس از تاسیس این مکان بی‌رقیب که نزد پایتخت‌نشینان محبوبیت بسیاری نیز داشت، ممد ریش از کار و شراکت انصراف داد؛ اما اکبر با اراده‌ای بیشتر، تصمیم به ادامه راه گرفت.

پس از جدایی از استاد،‌ اکبر مشتی مصمم شد که بستنی متفاوت از نوع فرنگی‌اش به مردم عرضه کند. چنانچه میراث دار اکبر می‌گوید، او بر این اعتقاد بود که بستنی‌های ایرانی باید با بستنی های خارجی فرق داشته باشد؛ چراکه ایرانیان دوست دارند خامه، گلاب و زعفران بیش از سایر ترکیبات در بستنی‌هایشان وجود داشته باشد:

بستنی ایرانی که اکبر مشتی درست کرد با نوع خارجی آن کاملا متفاوت بود. ایرانیان سرشیر، گلاب و زعفران را بیشتر می‌پسندیدند. اکبر مشتی از برخی گیاهان به‌جای افزودنی‌های غذایی استفاده کرد. این خامه خشکی که امروزه در بستنی می‌بینید، ابتکار اکبر مشتی است. فکر می‌کنم عشق و صداقتی که در کارش داشت، نامش را جاودانه کرده است.

 او زمستان‌ها در کوه‌های اطراف تهران به‌دنبال تهیه یخ بود. آن وقت‌ها یخچال نبود و مردم از یخچال طبیعی استفاده می‌کردند. اکبرآقا یخ را در گودال‌هایی به عمق ۵۰ تا ۶۰ متر برای تابستان انبار می‌کرد تا بستنی درجه یک دست مردم بدهد.

درباریان، سفرا و مردم عادی مشتریان اکبر مشتی بودند. وقتی تهران دو میلیون نفر جمعیت داشت، روزی دو تن بستنی می‌فروخت. یعنی بستنی را کیلویی پنج ریال می‌فروخت و من که پای دخل می‌ایستادم، روزی ۱۱ تا ۱۲ هزار تومان تحویل می‌دادم.

بستنی اکبر مشتی

منبع عکس: عصر ایران

شهرت اکبر مشتی روز‌به‌روز بیشتر و بیشتر شد؛ تا جایی‌که رجال مملکتی و سفرای خارجی مقیم تهران نیز به جمع مشتریان ثابت و وفادار او پیوستند. نقل است که شهرتش چنان در شهر پیچیده بود که او هر سال و در سالگرد مشروطه، مغازه را تعطیل می‌کرد و انبوه بستنی‌هایش راهی مجلس می‌شد. زمانی نیز فخرالدوله، مادر دکتر علی امینی که نخست‌وزیر وقت در ابتدای دهه ۴۰ خورشیدی بود، از اکبر خواست تا با هزینه شخصی وی به فرانسه سفر کرده و برای مهمانان خارجی‌اش،‌ بستنی مخصوص خود را سرو کند. در خاطرات محمد ملایری آمده:

همه رجال سیاسی از صدر تا ذیل، مشتری اکبر مشتی بودند. از اهالی معمولی شمیران گرفته تا رجال سیاسی درجه یک، شب جمعه‌ها به زیارت شاه عبدالعظیم می‌رفتند و در راه برگشت طعم بستنی‌های ما را می‌چشیدند.

مشتری خاص ما فخرالدوله، دختر محمدعلی شاه و مادر دکتر امینی بود. سال ۱۳۴۲ که دکتر امینی نخست‌وزیر بود، در روز ۱۴ مرداد و سالگرد مشروطه، حدود ۲۰ عدد فلاسک عقاب‌نشان می‌آوردند و ۵۰ کیلو بستنی اکبر مشتی را از ایران به فرانسه می‌بردند تا در جشنی که به همین مناسبت در سفارت ایران برپا می‌شد، از مردم پذیرایی کنند. این‌گونه بود که شهرت بستنی اکبر مشتی از مرزهای ایران فراتر رفت.

 اکبر مشتی حدود ۹۰ سال زیست و بیش از ۷۰ سال از عمرش را صرف بستنی‌ فروشی کرد. زمانی‌ که بر اثر عارضه کلیوی در ۹۲ یا ۹۷ سالگی دار فانی را وداع گفت، آن‌قدر به شهرت رسیده بود که خبر درگذشتش را در رزونامه‌های عراق و پاکستان نیز انعکاس دادند و حتی یکی از دیپلمات‌های پاکستانی، مقاله‌ای را برای بزرگداشت اکبر مشتی در روزنامه به چاپ رساند.

عکس و شناسنامه اکبر مشتی ملایری

عکس و شناسنامه قاب شده اکبر مشتی بر دیوار مغازه‌اش؛ منبع عکس: برترین ها

درست است که ممد ریش بود که فوت و فن بستنی‌سازی را به اکبر یاد داد؛ اما حال و پس از گذشت سال‌ها، نام اکبر مشتی است که به‌عنوان نخستین بستنی‌فروش تهران ثبت شده و هنوز محبوب‌ترین بستنی پایتخت در انحصار نام او است.

می‌گویند هیچ برندی در ایران و شاید خارج از مرزهای کشور، به‌اندازه اکبر مشتی شعبه فیک و جعلی ندارد و با وجودی‌که از سال‌ها پیش از این تاکید داشتند که «اکبر مشتی شعبه دیگری ندارد»، نه‌تنها در تهران که در بسیاری از کشورهای دیگر جهان نیز دست‌کم یک بستنی‌فروشی به نام اکبر مشتی به چشم می‌خورد.

بستنی فروشی اکبر، مدتی پس از مرگش توسط کارگر قدیمی مغازه اداره می‌شد و بعد از مشکلات زندگی و از‌کارافتادگی او، بستنی فروشی خیابان ری نیز بلاتکلیف ماند و در نهایت در سال ۱۳۶۶ تعطیل شد. حدود سال ۱۳۷۵ خورشیدی، محمد ملایری که میراث‌دار اکبر بود، بعد از بازنشستگی مغازه‌ای را در حوالی میدان تجریش خرید و شعبه اصلی اکبر مشتی را دوباره راه‌اندازی کرد.

بستنی فروشی که برای حفظ مشتری نه نیاز به بزرگ کردن مساحت مغازه دارد و نه تبلیغات گسترده‌ای، مردم هنوز هم برای خرید بستنی اکبر مشتی، ساعت‌ها در صف‌های طولانی می‌ایستند و خود را به لذتی ناب از جنس خامه و طعم گلاب و زعفران مهمان می‌کنند.

  • آدرس بستنی اکبر مشتی: تجریش، خیابان شهرداری، نرسیده به خیابان ناهید، جنب سینما آستارا (مشاهده روی نقشه)

 

بستنی شاد؛ یک اسکوپ شادی لذیذ 

یکی از شعب فروشگاهی بستنی شاد

منبع عکس: فودیسم

شرکت لبنیات و بستنی شاد عباس آباد، فعالیت خود را با تولید بستنی، از سال ۱۳۶۱ خورشیدی و در فروشگاهی واقع در چهارراه ولی‌عصر تهران آغاز کرد. پس از گذشت چند سال و موفقیت در تولید محصول با کیفیت و روند رو به رشد تقاضا از سوی فروشگاه‌‌های مختلف، تصمیم به گسترش فضا و افزایش ظرفیت تولید گرفت.

افزایش فروش محصولات شاد در سال ۱۳۶۸، مدیران این شرکت را به فکر ارتقا کیفیت و تامین مکانی مناسب‌تر و کاملا صنعتی جهت عرضه محصولات تولیدی بیشتر انداخت. کارخانه شاد در سال ۱۳۷۲ خورشیدی در شهرک صنعتی عباس آباد خریداری و از سال ۱۳۷۶ کار خود را آغاز کرد.

اکنون تولیدات شاد با محوریت بستنی و تمرکز بر خلق طعم‌های تازه و متنوع که از عدد ۸۶ تجاوز کرده، به‌سمت محصولات لبنی دیگر چون شیر، ماست، دوغ و خامه نیز گسترش یافته و با افتتاح شعبه‌های مختلف در سراسر کشور،‌ به یکی از موفق‌ترین تولیدی‌های بستنی و فرآورده‌های لبنی پایتخت تبدیل شده است.

یک کاپ بستنی شاد با سس شکلات

 منبع عکس: گوگل مپ

بستنی شاد با وجود صنعتی بودن، از بسیاری از رقبای قدیمی و سنتی خود پیشی گرفته و به زعم برخی عنوان «غول بستنی تهران» را یدک می‌کشد. کیفیت بالای مواد اولیه، استفاده از شیر تازه، خلاقیت و تنوع بسیار بالای بستنی‌ها از لحاظ طعم (بیش از ۸۶ طعم) از جمله مواردی هستند که بستنی شاد را نسبت به سایر بستنی‌فروشی‌های تهران متمایز می‌کند.

شاد را علاوه بر بستنی لیتری، به بستنی‌های اسکوپی لذیذ و متنوعی می‌شناسند که در پنج گروه میوه‌ای، ایتالیایی، مغزدار، سنتی و کیک‌دار تولید و عرضه می‌شود. با وجود تعدد شعبات بستنی شاد در کشور، هنوز و همچنان، شعبه اصلی و سنتی آن واقع در چهارراه ولیعصر تهران، معروف‌ترین شعبه این بستنی فروشی زنجیره‌ای است که با همان رونق روزهای اوج، به فعالیت خود و شیرین کردن کام مشتریان پر و پاقرصش ادامه می‌دهد.

آدرس شعبات بستنی شاد در تهران:

  • شعبه اصلی: خیابان ولیعصر، بالاتر از چهارراه ولیعصر، رو‌به‌روی بازار کامپیوتر رضا (مشاهده روی نقشه)
  • شعبه ۲: چهارراه سبلان، خیابان مدنی جنوبی، خیابان شهید رضا رجبی، پلاک ۱۲۴ (مشاهده روی نقشه)
  • شعبه ۳: خیابان پیروزی، ابتدای خیابان پرستار شمالی (مشاهده روی نقشه)
  • شعبه۴: تهرانپارس، خیابان امیری طائمه، بین فلکه اول و خیابان کیخسروی

 

بستنی نعمت؛ اولین سوپر بستنی زنجیره‌ای در کشور

بستنی فروشی نعمت

منبع عکس: اینستاگرام بستنی نعمت

بستنی نعمت از دیگر بستنی ‌فروشی‌های معروف تهران به شمار می‌آید که اکنون در سراسر کشور به نامی آشنا در صنعت بستنی تبدیل شده و عامه مردم را به خود جذب کرده است. بستنی نعمت کار خود را در سال ۱۳۷۷ خورشیدی و در خیابان شریعتی تهران، با نام تجاری ملک آغاز کرد. بعد از گذشت هشت سال، مالکان این بستنی فروشی که این حرفه شیرین را از پدر به ارث برده بودند، تصمیم گرفتند برای زنده نگه داشتن نام ایشان،‌ عنوان کسب و کار خود را به «نعمت» تغییر دهند.

۱۰ سال پس از تاسیس اولین بستنی‌فروشی در تهران یعنی در سال ۱۳۸۷، بستنی نعمت در کرج کار پیشین خود را از سر گرفت و با استقبال بی‌نظیری که از سوی مشتریان روبه‌رو شد، شعبه دوم را در گوهردشت افتتاح کرد. آوازه طعم و کیفیت بستنی نعمت خیلی زود به شهرهای دیگر نیز رسید و مدیران را بر آن داشت تا جهت ارتقای این کیفیت و کمیت، واحد تولید جدید خود را در شهر صنعتی نظرآباد کرج تاسیس کنند.

با احداث کارخانه، شعبات متععدی از این بستنی خوش‌آوازه، یکی پس از دیگری در اقصی نقاط کشور و البته کشورهای همسایه، تاسیس و بستنی نعمت را وارد بازار فروش زنجیره‌ای کرد. حال نعمت بیش از ۱۱۸ شعبه فعال دارد که بیش از ۳۰ شعبه آن، داخل شهر تهران وجود داشته و همچنان در حال ارتقا است.

بستنی نعمت

منبع عکس:  اینستاگرام بستنی نعمت

محبوبیت و موفقیت شعبات بستنی نعمت بر دو رکن اصلی و اصیل و کلاسیک در میان علاقه‌مندان بستنی ایرانی استوار شده و آن، بستنی سنتی زعفرانی و بستنی فالوده شیرازی است. نعمت توانسته با حفظ کیفیت برتر، حجم خوب محصولات و قیمت مناسب در عین حفظ اصالت طعم کلاسیک بستنی‌های ایرانی، با نوآوری‌های خود، رضایت روز افزون مشتریان را به دست آورد. نعمت علاوه بر بستنی‌های سنتی و میوه‌ای،‌ آب‌میوه‌های طبیعی خوبی نیز برای عرضه دارد.

آدرس برخی از شعبات بستنی نعمت در تهران:

  • شعبه بلوار ابوذر: خیابان پیروزی، بلوار ابوذر، پل پنجم
  • شعبه کارون: میدان آزادی، خیابان کارون، نبش خیابان امام خمینی
  • شعبه اکباتان: اکباتان، فاز ۳، نبش مجتمع تجاری
  • شعبه هفت حوض: هفت حوض، گلبرگ شرقی، نبش مدائن
  • شعبه صادقیه: صادقیه، فلکه اول، خیابان شهید رحیمی، پلاک ۱۲
  • شعبه پونک: اشرفی اصفهانی، میدان پونک، خیابان میرزا بابایی، تقاطع سردار جنگل
  • شعبه شهران: شهران، بین فلکه دوم و سوم، رو‌به‌روی نیروگاه، جنب مجتمع پزشکان، پلاک ۱۹۲
  • شعبه مشیریه: شهرک مشیریه، ۳۰ متری صالحی، نبش کوچه ۱۰
  • شعبه جنت آباد شمالی: جنت آباد شمالی، بعد از چهارراه ایرانپارس

بستنی فروشی منصور؛ عطر و طعم واقعی ذائقه ایرانی

بستنی فروشی منصور

منبع عکس: گوگل مپ

منصور از قدیمی‌ترین، مشهورترین و بهترین بستنی‌ فروشی‌های تهران محسوب می‌شود که کیفیت بالا و طعم خوب بستنی سنتی متفاوت و فالوده‌ تازه و معطر به گلاب و عرق بیدمشک‌اش، در میان  مردمان پایتخت زبانزد خاص و عام است. حتی برخی بر این عقیده‌اند که نظیر بستنی سنتی منصور با خامه سنتی دست‌ساز خوشمزه‌اش را در هیچ کجای تهران نخواهید یافت.

این بستنی فروشی قدیمی و معروف پایتخت، در فضایی کوچک اما تمیز و سنتی و با دکوری ساده،‌ گوی سبقت را از بسیاری از رقبای مدرن خود با وجود محیط شیک و خوراکی‌‌های جدید و متنوع‌‌شان ربوده و همچنان یکی از موفق‌ترین‌‌های این حرفه در سطح شهر است که نوستالژی شیرینی برای بسیاری از اهالی پایتخت دارد. 

علاوه بر کیفیت و شهرت، قیمت متعادل و نسبتا ارزان بستنی‌های سنتی و میوه‌ای و فالوده منصور نیز مزید بر علت شده تا مشتریان انتظار در صف‌های طولانی را به جان بخرند تا دقایقی را در لذتی شیرین و خنک بگذرانند. این بستنی فروشی جایی برای نشستن داخل مغازه ندارد؛ ولی نیمکت‌هایی که در اطراف منصور قرار گرفته، فرصتی برای نشستن و نوش‌جان کردن در اختیار مشتریان می‌گذارد.

البته منصور علاوه بر سرو بستنی و فالوده در بستنی‌ فروشی، ظرف‌های یک‌بار مصرف بزرگی از محصولاتش آماده کرده تا اگر تمایل به نشستن و صرف بستنی در محیط اطراف مغازه را ندارید،‌ با خود به منزل ببرید و با خیالی آسوده‌تر میل کنید.

بستنی‌های میوه‌ای منصور

منبع عکس: پینترست

 علاوه بر بستنی سنتی که از لحاظ شکل ظاهری و طعم،‌ متفاوت‌ از دیگر بستنی‌های تهران است،‌ اسکوپ‌های میوه‌ای با طعم‌های مختلف و لذیذ را نیز در بستنی فروشی منصور خواهید یافت که امتحانش خالی از لطف نیست. بستنی منصور از ساعت ۹ صبح تا دو بعدازظهر و از ساعت چهار عصر تا ۱۲ شب، پذیرای مشتریان خود است؛ البته اگر در ساعات انتهایی روز، هوس یک بستنی یا فالوده فرد اعلای ایرانی کردید، ازدحام و شلوغی این مکان را نیز باید تحمل کنید.‌

  • آدرس بستنی فروشی منصور: ونک، خیابان ملاصدرا، بعد از چهارراه شیراز، پلاک ۹۳ (مشاهده روی نقشه)

بستنی بابا رحیم؛ بستنی و معجون کلاسیک منحصربه‌فرد

بستنی فروشی بابا رحیم

منبع عکس: گوگل مپ

بابا رحیم از قدیمی‌ترین و خوشنام‌ترین بستنی فروشی‌ها در غرب تهران به حساب می‌آید که عمده شهرتش را در همه این سال‌ها، از معجون‌های گردویی نوستالژیک و شیر پسته‌های خوشمزه‌‌اش دارد. بستنی بابا رحیم، نامش را وامدار موسس آن مرحوم «حاج رحیم جمالخانی» معروف به «بابا رحیم» است و در حدود یک قرن تلاش کرده تا سنت تهیه بستنی‌های مرغوب در ایران را زنده نگه دارد.

همت سه نسل از این خانواده، هنوز این اسم را برای بسیاری از اهالی پایتخت،‌ شیرین،‌ نوستالژیک و خواستنی جلوه داده و همچنان نام بابا رحیم برای تهرانی‌ها، به معجون‌های خاص گره خورده، هرچند این بستنی‌ فروشی در سال‌های اخیر، تنوع محصولات خود را ارتقا داده است.

معجون بابا رحیم

معجون معروف بابارحیم؛ منبع عکس: سایت بابارحیم

در واقع خاص‌ترین و بارزترین محصول بابا رحیم را،‌ همان معجون یا بستنی آناناسی موزی آن می‌دانند که با مرغوب‌ترین مواد اولیه تهیه می‌شود و مورد تایید همه مشتریان این فروشگاه است. ترکیب آشنای بستنی،‌ موز، گردو و پسته برای علاقه‌مندان به این نوع خوراکی،‌ طعمی به خوشمزگی دوران کودکی را تداعی می‌کند و البته چنان سنگین در نظر گرفته می‌شود که گاه به‌عنوان یک وعده غذایی کامل از آن یاد می‌کنند. بابا رحیم به‌جز معجون‌های پرطرفدارش، آب‌میوه‌های تازه، فالوده‌های خوشمزه و بستنی‌های میوه‌ای در طعم‌های مختلف را نیز با رعایت اصل سنتی بودنشان، به مشتریان عرضه می‌کند.

آدرس شعبات بستنی بابا رحیم:

  • شعبه اول: میدان توحید، خیابان ستارخان، نرسیده به خیابان باقرخان، نبش کوچه شادی، پلاک ۱۰۵ (مشاهده روی نقشه)
  • شعبه دوم: خیابان نواب شمالی، بالاتر از میدان جمهوری، نرسیده به خیابان ارومیه، پلاک ۶۰۵

بستنی سال سال ؛ سلف سرویس به صرف ماست بستنی

بستنی فروشی سال سال

منبع عکس: iranmct

سال‌ها پیش ماست بستنی میوه‌ای برای اولین بار در خیابان شریعتی تهران با کیفیتی خوب عرضه می‌شد که دوام چندانی نیاورد. بستنی سال سال را می‌توان دومین تجربه این نوع خاص بستنی در ایران دانست که برندی جدید و ابتکاری از شرکت آیس پک ایرانیان معرفی شده و ابتدا در کرج و بعد در تهران،‌ محصولی با عنوان «فروزن یوگرت» یا ماست بستنی  را به مشتریان ارائه می‌کند.

بستنی ماستی را به‌دلیل چربی کمتر،‌ حجم سبک‌تر و هضم آسان‌تر و نیز افزایش جذب کلسیم و ویتامین‌های مورد نیاز بدن، در زمره سالم‌ترین خوراکی‌های موجود تعریف می‌کنند. هدف سال سال نیز از تولید و توزیع این نوع متفاوت از بستنی‌های مدرن، سلامتی،‌ دریافت کالری کمتر و تناسب بدنی عنوان شده و شیوه ارائه این خوراکی را نیز متفاوت از سایر رقبا در نظر گرفته است.

پس از ورود به این فروشگاه،‌ به‌صورت سلف سرویس،‌ ظرفی را برداشته و از طریق دستگاه (مشابه دستگاه ساخت بستنی قیفی) تا جایی که تمایل دارید از طعم‌های موجود،‌ پر از ماست می‌کنید و با میوه، شکلات، ژله و تنقلات و مواد خوراکی تزئینی آراسته و به فروشنده می‌دهید تا وزن کند و قیمت را پرداخت کنید.

ماست بستنی سال سال

منبع عکس: Foursquare

 امتیاز جالب توجه سال سال در میان بهترین بستنی‌ فروشی‌های تهران، در همین دو نکته خلاصه می‌شود: ماست بستنی متفاوت و سالم و عرضه سلف سرویس؛ نکاتی که باعث شده حجم و مقدار بستنی توسط مشتری تعیین شود و همین امر، محبوبیت بسیاری برای این برند جوان در پایتخت ایجاد کرده است.

سال سال به‌عنوان اولین سلف سرویس ماست بستنی در ایران، محیط مناسب و دلپذیری برای نشستن و صرف بستنی دارد و قیمت محصولاتش را نیز باید متوسط رو به بالا در نظر گرفت. منوی سال سال علاوه بر ماست بستنی شامل انواع کوکتل، نوشيدنی‌های سرد، شير ميوه، اسموتی، آب ميوه طبيعی، فروزن فروت و ... نیز می‌شود.

آدرس دو شعبه از بستنی سال سال در تهران:

  •  شعبه پاسداران: خیابان پاسداران، بین دشتستان هفتم و هشتم
  • شعبه سعادت آباد: سعادت آباد، بالاتر از میدان کاج، بین خیابان ۴ و ۶، پلاک ۱۴۱

بستنی ایتالیایی سن مارکو؛ طعم واقعی و متنوع بستنی ایتالیایی

بستنی ایتالیایی سن مارکو

منبع عکس: گوگل مپ

بهترین نوع غذاها و دسرهای ملل را باید در میان کسانی جستجو کرد که از مرکز این خوردنی‌ها می‌آیند و همه فوت و فن کار را به‌خوبی یاد گرفته‌اند. سن مارکو یکی از همین مکان‌های خاص است که مالک آن بستنی‌سازی را در ایتالیا آموخته و همه دانسته‌هایش را به ایران آورده تا به‌عنوان یکی از بهترین بستنی‌ فروشی‌های تهران خود را مطرح کند.

این بستنی فروشی کوچک اکنون آن‌قدر طرفدار پیدا کرده که در اغلب اوقات،‌ با صف طویلی از مشتاقان بستنی ایتالیایی مرغوبی مواجه است که روزانه با مواد طبیعی و فاقد اسانس تهیه می‌شود. شاید هربار با طعم جدیدی در این بستنی‌فروشی معروف پایتخت روبه‌رو شوید؛ اما طعم‌های کارامل و بادام زمینی، کیندر، موهیتو،‌ عسل و لیمو، دوناتلا، شکلات دبل، پنیری، سن مارکو و بستنی‌های آجیلی (پسته، فندق، گردو، بادام زمینی، بادام) از جمله بستنی‌های خاص این مکان است که باب طبع بسیاری از سلیقه‌ها قرار می‌گیرد.

بستنی‌های متنوع سن مارکو

منبع عکس: پینترست

طعم واقعی این بستنی‌های خوشمزه، قطعا یکی از مولفه‌های موفقیت سن مارکو در میان مردمان پایتخت به شمار می‌آید. تنوع بالا و کیفیت خوب این بستنی‌ها هم از دیگر عوامل محبوبیت سن مارکو است و البته رفتار محترمانه کارکنان این بستنی‌فروشی را نمی‌توان از آن مستثنی کرد.

در سن مارکو، قبل از سفارش می‌توانید برای اطمینان از انتخاب خود،‌ طعم بستنی دلخواه را تست کرده و بعد سفارش خود را قطعی کنید. قیمت هر اسکوپ از بستنی‌های ایتالیایی سن مارکو با توجه به کیفیت خوب آن به نسبت کمی بالا است؛ اما ارزش امتحان کردن دارد. این مکان از معدود بستنی‌فروشی‌های تهران است که جای نشستن (به تعداد بسیار محدود) دارد؛ ولی می‌توانید از نوش‌جان کردن بستنی دلخواه‌تان در پارک زیبای قیطریه که رو‌به‌روی آن قرار گرفته، نهایت لذت را ببرید.

  • آدرس بستنی سن مارکو: بلوار ۳۵ متری قیطریه، جنب کوچه شب‌تاب، رو‌به‌روی پارک قیطریه پلاک ۹۳ (مشاهده روی نقشه)

 

جلاتو هاوس (خانه جلاتو)؛ بستنی سالم و فاقد افزودنی مخصوص گیاهخواران و افراد دیابتی

فروشگاه جلاتو هاوس

منبع عکس: گوگل مپ

در میان طیف مدرن بهترین بستنی‌فروشی‌های تهران،‌ به یقین جلاتو هاوس یکی از برترین‌ها است. بستنی فروشی محبوب،‌ خاص،‌ موفق و جذاب که تیم حرفه‌ای و مودب آن،‌ آموزش‌های لازم را در ایتالیا دیده و حال با بستنی‌های  خوش‌طعم، متنوع و هیجان‌انگیز ایتالیایی،‌ مشتریان را شگفت‌زده می‌کنند.

جلاتو هاوس در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، توسط آکادمی کافه جلاتو CafeGelato (بنیانگذار صنعت جلاتو در ایران) تاسیس و با هدف ارائه محصولی استاندارد و مطابق با آنچه در کشور ایتالیا وجود دارد،‌ کار خود را گسترش داد. حال این مجموعه مدعی تنها تولیدکننده بستنی ایتالیایی ۱۰۰ درصد سالم و طبیعی است که با حذف کامل رنگ، اسانس و افزودنی‌های صنعتی از پروسه تولید تهیه می‌شود.

این بستنی فروشی همچنین با ارائه بستنی‌های فاقد لبنیات، برای وگان‌ها و افرادی که به لاکتوز شیر یا حتی کازئین شیر (نوعی پروتئین) حساسیت دارند، استفاده از این خوراکی محبوب و لذید را همگانی کرده است. از دیگر ابتکارات خانه جلاتو، تولید بستنی فاقد مواد قندی در روزهای خاص برای دیابتی‌ها ذکر می‌شود تا نگرانی این عزیزان را نیز از لذتی شیرین و خواستنی مرتفع سازد.

بستنی جلاتو هاوس

منبع عکس: گوگل مپ

از جمله مزیت‌های جلاتو هاوس به سفارش آنلاین آن باید اشاره کرد که می‌توانید سفارش‌تان را به‌صورت اینترنتی ثبت و به دو صورت حضوری یا ارسال با پیک، تحویل بگیرید. قیمت این نوع خاص بستنی به نسبت بالا است؛ اما کیفیت مطلوب، تنوع بی‌نظیر و طعم‌های دلچسب آن،‌ علاقه‌مندان را ترغیب به یک خرید دوست‌داشتنی و رضایت‌بخش می‌کند.

  • آدرس جلاتو هاوس: شهرک غرب، بلوار دادمان غربی، خیابان فخار مقدم، پلاک ۹ (مشاهده روی نقشه)

سوییت دریم جلاتو؛ ترکیب رویایی چوروس گرم و جلاتوی سرد

فروشگاه سوییت دریم

منبع عکس: گوگل مپ

جلاتو با چربی بسیار کم، بافت نرم و کرمی و هوای کمتر نسبت به بستنی، طرفداران ویژه‌ای در کشور ما پیدا کرده و سوییت دریم جلاتو به‌عنوان یکی از بهترین کافه جلاتوهای تهران، با محصولات خوبش،‌ نام آشنایی در این حوزه به شمار می‌رود.

در این بستنی فروشی مدرن پایتخت، طعم‌های مختلف و متنوع جلاتو را با «چوروس» سرو می‌کنند که نوعی شیرینی اسپانیایی مشابه بامیه ایرانی و آغشته به شکر و دارچین است و معمولا با شکلاتی شبیه به نوتلا صرف می‌شو؛ اما در سوییت دریم جلاتو، می‌توانید کاسه چوروس را با طعم دلخواه جلاتو سفارش داده و از ترکیب طعم و گرمای چوروس و تنوع و سرمای جلاتو غرق لذت شوید.

علاوه بر انواع جلاتو ایتالیایی در طعم‌های مختلف، سوییت دریم ترکیبی سنتی را نیز در منوی خود قرار داده تا بزرگ‌ترها و کلاسیک دوستان را نیز از خاطر نبرده باشد؛ جلاتوی زعفرانی با خلال پسته فراوان از محصولات خاص این بستنی‌فروشی ایتالیایی در تهران است که توجه بسیاری از مشتریان را جذب می‌کند.

انواع بستنی و چوروس سوییت دریم

انواع بستنی‌های سوییت دریم؛ منبع عکس: گوگل مپ

طعم سافت جلاتو (بستنی دستگاهی) این کافه در روزهای مختلف متفاوت بوده و طعم‌های مختلف جلاتو استیکی (بستنی چوبی) سوییت دریم نیز به انتخاب مشتری، با شکلات تلخ، شیری یا سفید روکش شده و عرضه می‌شود. ساندویچ بستنی از ابتکارات خوب سوییت دریم به حساب می‌آید که بستنی را میان دو چوروس گرد گذاشته و عرضه می‌کنند.

علاوه بر چوروس، می‌توانید برانی داغ را با بستنی سفارش داده و از ترکیب رویایی آن لذت ببرید. قیمت‌های سوییت دریم جلاتو کمی بالا است و با وجود دو طبقه بودن،‌ فضای محدودی برای نشستن دارد که با انبوه مشتریان، معمولا خیلی زود پر می‌شود.

  • آدرس سوییت دریم جلاتو: تهران، خیابان ملاصدرا، خیابان شیراز شمالی، نرسیده به خیابان ونک، شماره ۲۲۹ (مشاهده روی نقشه)

کافه بستنی جلاتو لب (کارگاه جلاتو)؛ تجربه طعم‌، شکل و کیفیتی ممتاز و متفاوت

چرخ بستنی دکوری کارگاه جلاتو

چرخ بستنی دکوری جلاتو لب؛ منبع عکس: تریپ ادوایزر

کافه بستنی جلاتو لب، از دیگر تیم‌های تخصصی و آموزش دیده بستنی ایتالیایی در ایران و تهران محسوب می‌شود که حدود هفت سال سابقه فعالیت دارد. جلاتو لب با وجود جوانی و تجربه اندک در این حوزه، با ارائه محصولاتی لذید و با کیفیت در محیطی دلچسب و دوست‌داشتنی، خیلی زود به یکی از بهترین بستنی فروشی‌های تهران تبدیل شد. شاید عمده موفقیت کارگاه جلاتو در کسب رضایت مشتریان را، باید در تجربه پیشین آن یعنی صنعت گردشگری جستجو کرد.

 جلاتو لب که موسسه تولید و فروشگاه بستنی ایتالیایی با متد اصیل ایتالیا است، پس از سال‌ها تجربه در خدمات توریستی تاسیس شد و با رهاوردی که از کسب و کار پیشین با خود آورده بود، به سرعت توانست جایگاه خود را در صنعت بستنی‌سازی تثبیت کند. آن‌ها اعتقاد دارند که جلاتو باید بافتی لطیف، شیرینی متعادل و ماندگاری طعم بالایی داشته باشد؛ فاقد رنگ و طعم افزودنی حتی از نوع مجاز بوده و ‌در عین تازگی تولید و مصرف شود و این حداکثر کیفیتی است که می‌توان در جلاتو لب یافت.

بستنی‌های متنوع جلاتو لب

منبع عکس: اینستاگرام جلاتو لب

قیمت بستنی‌های کافه جلاتو به نسبت کمی بالا به نظر می‌رسد؛ اما تنوع جذاب، طعم بی‌نظیر و کیفیت بسیار خوب بستنی‌های این کافه، انتظار علاقه‌مندان به بستنی را به‌طرز چشمگیری بالا می‌برد. طعم‌های چای ماسالا، ‌زعفران، سیب و دارچین و لیمو، از پرطرفدارترین بستنی‌های موجود در این کافه بستنی است. وافل‌های عالی جلاتو لب نیز از دیگر نقاط قوت آن به حساب می‌آید و بستنی‌های وگان که از میوه‌های طبیعی تازه تهیه می‌شوند را نیز می‌توان در این کافه بستنی پیدا کرد.

علاوه بر بستنی می‌توانید انواع کیک و نوشیدنی دلخواه را نیز در کافه جلاتو سفارش داده و از طعم و کیفیت آن لذت ببرید. سرویس‌دهی مطلوب و رفتار بسیار خوب و مودبانه کارکنان کارگاه جلاتو نیز، ‌بر محبوبیت این مکان در میان اهالی پایتخت افزوده است.

  • آدرس کافه بستنی جلاتو لب: شهرک غرب، فاز ۱، خیابان ایران زمین، مرکز تجاری گلستان، طبقه همکف،‌ شماره ۱۱۵ (مشاهده روی نقشه)

تاریخچه بستنی در جهان

چرخ‌های اولیه حمل و فروش بستنی در جهان

اولین بستنی فروشان جهان؛ منبع عکس : پینترست

علاقه مردمان سراسر جهان به معجون سرد و یخ‌زده و نشاط ‌آور،‌ عمری به درازای تاریخ بشر دارد. اینکه چه کسی و در کجای جهان اولین خوراکی مشابه بستنی را کشف یا ابداع کرد، هنوز در پرده ابهام باقی مانده است. ادعاهای فراوانی در این ارتباط وجود دارد؛ فرانک اپرسون (Frank Epperson) یکی از مدعیانی است که می‌گوید بستنی یخی یا آلاسکا را در ۱۱ سالگی کشف کرد و در بزرگسالی این اختراع را با عنوان پاپسیکل (Popsicle) به ثبت رساند. نقل است که این مرد آمریکایی در کودکی و به‌طور اتفاقی، لیوان نوشیدنی حاوی سودا و میوه خود را با چوبی که برای هم‌زدن از آن استفاده می‌کرد، یک شب سرد در ایوان خانه جا گذاشت؛ صبح روز بعد که به سراغش رفت، با یک قالب یخ داخل لیوان مواجه شده که از قضا خوشمزه و دلچسب و لذت‌بخش بود و بستنی یخی به همین سادگی کشف و سال‌ها بعد ثبت می‌شود.

سال‌‌ها و شاید قرن‌ها پیش از این اختراع اتفاقی، مردمان ممالک دیگر نیز هریک به‌نوعی، شیوه منحصر به فردی را در تهیه و تولید نوشیدنی‌های یخی داشته و ترکیبات منجمدی از شیر، ‌برف یا خامه یخ‌زده را با لذت و اشتیاق صرف می‌کردند. افسانه‌های فراوانی نیز از سال‌ها پیش از میلاد مسیح، در تاریخ و فرهنگ کهن امپراتوری‌های چین، روم، هند باستان و بعضا ایران وجود دارد که ریشه اولین بستنی‌ها در جهان را به آن‌ها پیوند می‌زند. 

فرانک اپرسون مبدع بستنی یخی در جهان

فرانک اپرسون آمریکایی مبدع بستنی یخی در جهان؛ منبع عکس: photos.com

هرچند برخی اعتقاد دارند که بستنی در امپراتوری مغول شکل گرفته و در طول گسترش این امپراتوری،‌ برای اولین بار وارد چین شد؛ اما گفته می‌شود که قدمت دسرهای یخی در چین به حدود چهار هزار سال قبل برمی‌گردد و ظاهرا تاریخچه اولین تولید و مصرف مواد لبنی یخ‌زده را نیز باید در چین باستان جستجو کرد. چینی‌‌ها برای تهیه دسرهای یخی، سنگ نمک و برف را در جداره‌های ظروف حاوی شربت قرار می‌دادند (نمک دمای یخ زدن آب را به زیر صفر می‌رساند) و در نوع دیگر تهیه این دسرها، شیر و برنج کاملا پخته را به‌همراه ادویه در داخل برف می‌گذاشتند و برای تهیه بستنی یخی، آب‌میوه، عسل و ادویه را با هم ترکیب می‌کردند. 

قدمت بستنی در چین باستان به چهار هزار سال پیش برمی‌گردد و اولین بستنی بر پایه لبنیات نیز در این کشور تولید شد

از سویی دیگر برخی مدارک حاکی از علاقه بسیار «اسکندر مقدونی» به نوشیدنی های یخی در قرن چهارم قبل از میلاد دارد. نرون امپراطور روم باستان را نیز از علاقه‌مندان نوشیدنی‌های یخی در سال ۶۲ قبل از میلاد معرفی کرده و اولین دسر‌های میوه‌ای یخ‌زده را به او منسوب می‌کنند؛ نقل است که وی افرادی را به کوهستان‌های آپنین (Apennines) می‌فرستاد تا برایش یخ و برف بیاورند و بعد آن را با شربت، پوره میوه یا عسل مخلوط کرده و میل می‌کرد. البته به‌دلیل مراحل سخت تهیه یخ و ترکیب آن با میوه و تبدیل به چیزی شبیه به بستنی، این دسر خوشمزه در روزگار دور، صرفا مختص طبقه اشراف و ثروتمندان جامعه بود.

در برخی منابع گفته شده که بازرگانانی چون مارکوپولو، شیوه تهیه یخ را از خاور دور به اروپا انتقال داده و بدین ترتیب مراحل ابتدایی تهیه بستنی در اروپا شکل گرفت. انقال تجربه مارکوپولو از بستنی‌ چینی که برخلاف سایر ملل باستان، شیر نقش مهمی در ترکیب آن داشت، ایتالیایی‌ها را به فکر ساختن بستنی‌هایی به‌شکل امروزی انداخت.

بستنی که امروزه با عنوان «جلاتو» می‌شناسیم در واقع از همین نقطه منشا گرفته و قدمتش به حدود قرن‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی می‌ر‌ٰسد. جلاتو در ایتالیایی به‌معنای منجمد بوده؛ ولی این نام برای این نوع خاص بستنی، تا به امروز باقی مانده است؛ هرچند که میان جلاتویی که به‌عنوان بستنی ایتالیایی نیز شناخته می‌شود، با بستنی معمولی تفاوت‌های بسیاری وجود دارد.

 

تاریخچه بستنی در ایران

اولین بستنی فروشی در ایران قدیم

عکسی منسوب به اولین بستنی فروشی تهران در ۱۲۸۰ خورشیدی؛ منبع عکس: همشهری

برخی اعتقاد دارند که آوازه دسرهای یخی سایر ممالک، از مسیرهای تجاری وارد ایران شد و در منابعی دیگر آمده که مردمان ایران باستان نیز خود دستی بر آتش داشتند. آن‌ها از باقی‌مانده برف روی کو‌‌ه‌ها یا از ذخیره برف انباشته در یخچال‌های زیرزمینی، کاسه‌ای برداشته و با افشره آب انگور ترکیب کرده و خصوصا در روز‌های گرم سال، بدن را به ضیافتی خنک و دلچسب، دعوت می‌کردند.

گفته می‌شود از حدود چهار هزار سال پیش از این، از ترکیب یخ، گلاب و رشته‌های پخته شده با آرد برنج یا نشاسته، دسر یخی فالوده را در ایران ساختند که همچنان از پر‌طرفدارترین دسرهای ایرانی به شمار می‌آید. دوره‌گردهایی نیز در شهرهای بزرگ وجود داشتند که با گاری در سطح شهر چرخیده و یخ در بهشت به مردم می‌فروختند.

بستنی بر پایه لبنیات، در قرن ۱۹ میلادی و پس از آخرین سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا، وارد ایران شد و گسترش یافت

بستنی به‌شکل امروزی آن که محصول لبنیات باشد، ظاهرا در قرن نوزدهم از اروپا به ایران انتقال یافت و این امر در سومین و آخرین سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا در سال ۱۸۸۹ میلادی (۱۲۶۸ خورشیدی) اتفاق افتاد. سلطان صاحب قران بعد از خوردن بستنی در اروپا، می‌خواست نمونه‌اش را در ایران نیز داشته باشد،؛ بنابراین ایرانیان با همان سبک و سیاق اجدادی، اما با مواد اولیه متفاوت شروع به ساخت بستنی‌های جدید کردند.

نام بستنی را نیز ظاهرا به جهت بسته شدن مایع اصلی به واسطه برودت و انجماد، برای این دسر محبوب انتخاب شد. بر اساس لغت نامه دهخدا، هر شربت فشرده یخ بسته را بستنی گویند و بر این اساس، بستنی از فعل بستن و به‌معنای گرفتن و سفت شدن دسر معنا می‌شود.

بستنی سازی در ایران قدیم

بستنی سازی در ایران قدیم؛ منبع عکس: پینترست

بعدها ایرانیان «بستنی زعفرانی» را که نوع تحول یافته و سنتی بستنی‌های فرنگی بود، باب کرده و گسترش دادند؛ این بستنی در ابتدا به‌صورت دستی و درون ظرف یا بشکه‌ای دو جداره تهیه می‌شد؛ درون جدار داخلی ظرف، شیر، شکر و ثعلب و در جدار بیرونی، یخ و نمک ریخته و سپس بشکه را مرتب و مداوم تکان می‌دادند تا بستنی آماده شود. چهارچرخه‌های کوچکی نیز بودند که بستنی در میان مردم می‌فروختند که معروف‌ترین این چرخی‌ها، «مشهدی محمد علی مروی» و «محمد ریش» بودند.

شخصی موسوم به «ممد ریش» اولین و معروف‌ترین بستنی فروش تهران بود که اولین بستنی خامه‌ای ایران را به او نسبت می‌دهند

این نوع بستنی خیلی زود در تهران رواج یافت و چنانچه ذکر شد، شخصی موسوم به محمد یا «ممد ریش» معروف‌ترین بستنی‌فروش تهران در آن سال‌ها بود. این فرد که ظاهرا به‌دلیل ریش بلندش به این نام خوانده می‌شد، اولین بستنی‌فروش تهران در سال ۱۲۸۰ خورشیدی معرفی می‌شود که خامه را هم به مواد بستنی افزود تا تولید و توزیع اولین بستنی خامه‌ای ایران را نیز به او نسبت می‌دهند. ممد ریش در هشتی خانه خود بستنی‌ها را آماده می‌ساخت و هربار در نقطه‌ای از تهران بساط کرده و بستنی‌هایش را به فروش می‌رساند.

بستنی ممد ریش برخلاف تصور، نه بستنی زعفرانی که امروزه به‌عنوان بستنی سنتی می‌شناسیم،‌ بلکه بستنی سفید و خامه‌ای بود که شهرت و محبوبیت فراوانی نیز به دست آورد. سال‌ها بعد نیز با شراکت «اکبر مشتی» نامی، دکان دو نبشی در جنوب شهر تهران دایر کرد که با گسترش کار، سه نبش و چهار نبش و هشت نبش نیز شد و در بهار و تابستان جمعیتی به اشتیاق بستنی‌های آن‌ها، غلغله‌ای در این مکان برپا می‌کردند.

ممد ریش، بستنی‌ بسیار کشدار و پر مایه و کاملا سفید و به مانند برف را که از هل و گلاب و خامه اشباع شده بود، لای دو نان مخصوص و معروف به حصیری می‌گذاشت و روزانه چند هزار عدد از این خوردنی محبوب را به فروش می‌رساند. این بستنی فروش معروف پایتخت تا حدود سال‌های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۳۵ خورشیدی در قید حیات بود و سال‌ها بستنی به همان سبک او،‌ در رنگ شیری و به همان سادگی تولید و عرضه می‌شد.

به‌زودی بستنی‌فروش‌های دوره‌گرد دیگری نیز در تهران پیدا شدند که بستنی را داخل همان محفظه تولید بستنی در شهر گردانده و با نان مخصوص حصیری به مشتریان عرضه می‌کردند. در حدود سال ۱۳۲۹ خورشیدی که بستنی ماشینی کالیفرنیا به بازار آمد، ذائقه مردم ایران نیز به آن سمت و سو گرایش پیدا کرد و بعد از همه این ماجراها بود که بستنی زعفرانی ایرانی که به‌عنوان بستنی زرد نیز شناخته می‌شد،‌ به شهرت و محبوبیت روز افزون رسید.

بستنی فروشی در تهران قدیم

بستنی فروشی در ایران قدیم

بستنی فروشی دوره گرد سال ۱۳۵۰ خورشیدی؛ منبع عکس: مشرق نیوز

تاریخچه واقعی بستنی در ایران نیز مانند دیگر نقاط جهان،‌ چند وجهی و نامعلوم است؛ اما از گذشته‌های دور فروشنده‌های دوره‌گرد، یخ در بهشت و فالوده در شهر به فروش می‌رساندند و پس از سفر ناصرالدین شاه نیز، خیلی زود بستنی فروشی در ایران به‌عنوان یک شغل مطرح شد.

هر شهری نیز بستنی‌های مخصوص به خود را تولید کرد که اکنون و در برخی موارد، به شناسنامه آن دیار نیز تبدیل شده و مسافران را به وسوسه امتحان کردن می‌اندازد. مثلا تهران را با بستنی اکبر مشتی‌اش می‌شناسند که امروزه دیگر در اکثر مناطق ایران و حتی جهان با نام بستنی سنتی ایرانی پیوندی ناگسستنی دارد. در سایر شهرهای ایران نیز، هر شهر بستنی معروف و مخصوص به خود را داشته و دارد که از قضا، چه در میان مردم آن شهر و چه مسافران و گردشگرانی که به آنجا سفر می‌کنند، آوازه و محبوبیت بسیاری دارد.

مردمان اصفهان نوعی بستنی به نام «حسرت‌الملوک» دارند که ریشه تاریخی و طعم ترش داشته و از ترکیب انار و لیمو تهیه می‌شود. در جنوب ایران با شیر گاومیش بستنی می‌سازند که زبانزد خاص و عام است، در شمال کشور میوه‌های له شده را فریز کرده و این یخمک میوه‌ای خوشمزه را «اسکمو» می‌نامند و بسیار هم به آن تعلق خاطر دارند. شهر خمام که جایی بین رشت و بندرانزلی است را به همین بستنی‌هایش می‌شناسند که گاه آن را میوه یخی یا یخ در بهشت نیز می‌نامند.

در خراسان جنوبی،‌ «کف» با خواص درمانی بسیارش مشهور شده، ماده اولیه این محصول بستنی مانند، ریشه یک گیاه صحرایی به نام بیخ است که چند مرتبه‌ای در آب جوشانده و آب آن را عوض می‌کنند تا تلخی‌اش از بین برود. بعد از سرد شدن،‌ آن را در ظرف سفالی بزرگی به نام تغار ریخته و با ترکه‌ای از درخت گز یا انار هم می‌زنند تا کف کند. روی این کف سفت مقداری شیره انگور و مغز خشکبار مانند بادام، پسته و تخم رازیانه ریخته و سرو می‌کنند.

فالوده شهرهایی چون شیراز، کرمان و یزد نیز که نیاز به معرفی ندارد و حتی فالوده دو شهر شیراز و کرمان در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

آلاسکا فروش دوره گرد دهه ۵۰

آلاسکا فروش دوره گرد دهه ۵۰ خورشیدی؛ منبع عکس: فردانیوز

در تهران قدی بزرگ‌ترین بستنی‌فروشی‌ها در سه‌راه مسجد شاه، اواسط لاله‌زار و آخر خیابان امیریه وجود داشتند. بستنی فروشی دیگری نیز در باب همایون وجود داشت که ظاهرا از نظر کیفی و موقعیت محل، در تهران رتبه اول را از آن خود کرده و محل تجمع اعیان و رجال شهر بود. این بستنی فروشی که به «لقانطه» مشهور بود به فردی به نام «غلامحسین لقانطه» تعلق داشت و «جعفر شهری» نیز در کتاب «تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم» درباره‌اش نوشته است:

دکانش که سالن مانندی بزرگ واقع در غرب شمال خیابان باب همایون بود یعنی اول خیابان دار و درخت و با صفای تهران، جوی‌های پر آب دو طرف آب پاشی شده با جریان آب قنات شاه که یک رشته‌اش از داخل و جلوی لقانطه یعنی وسط پیاده‌رو حوض‌هایی از کاشی آبی خوش رنگ ساخته جریان آب را از وسط آن دو که چشمه‌وار می‌جوشید، قرار داده بود و سراسر پیاده‌رو و اطراف تابلوها و تمثال‌های زیبا و طاقچه‌بندی‌های شکیل و بساط پاکیزه و کارکنان روپوش سفیددار و (جارچی) خوش صدا که بکار گرفته بود.

اگر دیگر بستنی فروش‌ها ۶ یا هفت ماه سال را بستنی داشتند کافه لقانطه تمام سال را بستنی داشت به‌اضافه‌ چای و قهوه و قلیان، در استکان‌های لب طلایی و فنجان‌های پاریسی و قلیان‌های کوزه بلورِ میانه چوبی و بادگیر نقره که کنار حوض‌های داخل و خارج چیده دلربائی می‌کردند، با مشتریانی یک دست از اداری‌های طبقه بالا و شاهزاده‌ها و فکل کراواتی‌ها و فرنگ رفته‌ها که علاوه بر خوردنی و نوشیدنی‌های فوق‌الذکر در تابستان‌ها نیز با فالوده و شربت‌های مختلف روی صندلی‌های شکیل در کافه و پیاده‌روها پذیرایی می‌شدند.

اولین مکانی که در تهران، فالوده و بستنی را در کنار هم سرو و این شیوه را باب کرد،‌ کافه‌ای مشهور و معروف به کافه لقانطه بود

کافه لقانطه در واقع اولین مکانی بود که در تهران فالوده و بستنی را در کنار هم عرضه می‌کرد. تا پیش از دایر شدن این کافه، فالوده را در دکان‌های خاص می‌فروختند و بستنی‌فروش‌ها نیز وارد کار فالوده فروش‌ها نمی‌شدند. بعد از ابتکاری که لقانطه به خرج داد، جز سه دکان که شیوه کار خود را تا آخر حفظ کردند، سایر مغازه‌ها، هر دو محصول را با هم ارائه می‌دادند که همچنان نیز ادامه دارد.

اکبر مشتی؛ مبدع بستنی سنتی زعفرانی

بستنی سنتی زعفرانی

منبع عکس: FeedFeed

بستنی زرد زعفرانی، ابتکار جوانی ۲۰ ساله موسوم به «اکبر مشتی» بود که با ممد ریش آشنا شده و توسط او به آشپزخانه دربار مظفرالدین شاه قاجار راه یافت؛ شخصی که معروف‌ترین بستنی سنتی و اصیل ایرانی را هنوز با نام او می‌شناسند و آوازه خوراکی محبوب‌اش تا شهرهای پاریس و لس‌آنجلس نیز رفت.

«اکبر مشهدی ملایری» که مردم او را به اختصار با عنوان اکبر مشتی می‌شناختند، بستنی با همین نام را در تهران و ایران مشهور و ماندگار کرد. وی در اولین مغازه بستنی فروشی خود حوالی میدان راه‌آهن تهران، مردمان پایتخت را به بستنی‌هایی متفاوت از نوع فرنگی آن و با عطر گلاب و زعفران ناب ایرانی مهمان می‌کند و به‌تدریج تبدیل به برندی معتبر و مشهور در بستنی ایرانی می‌شود.

برخی می‌گویند که اکبر روزهای اول در مغازه تنها بستنی سفید می‌فروخت و  بستنی زعفرانی‌اش مخصوص میهمانی و جشن‌های عروسی‌ بود. اضافه کردن تکه‌های خامه خشک و پسته به بستنی نیز از ابتکارات و تغییرات اکبر مشتی بود و تهیه مواد اولیه مرغوب از بهترین مکان‌های موجود نیز ‌بستنی اکبر مشتی را به بهترین بستنی پایتخت بدل کرده بود.

شعار بستنی فروشی اکبر مشتی

منبع عکس: سایت برترین ها

 امروزه اکبر مشتی که اولین بستنی سنتی زعفرانی ایران به نامش ثبت شده، تنها یکی از بهترین بستنی فروشی‌های تهران است. تنوع بستنی‌هایی چون میوه‌ای،‌ شکلاتی،‌ وانیلی،‌ قهوه و تولیدات فرنگی و خاصی چون بستنی‌های ایتالیایی و جلاتو سال‌ها است که بیش از بستنی سنتی رشد کرده و طرفداران بسیاری در تهران و ایران دارند. با این وجود، هنوز بستنی سنتی ایرانی را مردم این دیار، با برچسب اکبر مشتی می‌شناسند و گاهی دوست دارند در خاطرات کودکی سفر کرده و با طعم فالوده و بستنی ایرانی، ‌لحظه‌هایی شیرین را برای خود رقم بزنند. 

در این مجال کوتاه، ضمن نگاهی مختصر به تاریخچه تولید و فروش بستنی در ایران و جهان، تنها به معرفی ۱۰ نمونه از بهترین بستنی فروشی‌های تهران پرداختیم که نام‌شان را بیشتر از زبان مردم شهر می‌شنویم. شما نیز می‌توانید در تکمیل این فهرست ما را همراهی کرده و بهترین و با کیفیت‌ترین بستنی که در تهران می‌شناسید را به ما و سایر کاربران کجارو معرفی کنید.

منبع عکس کاور: Thrillist

پرسش‌های متداول

تاریخچه بستنی به چه دورانی بازمی‌گردد؟

بستنی بر پایه لبنیات، در قرن ۱۹ میلادی و پس از آخرین سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا، وارد ایران شد و گسترش یافت.

اولین و قدیمی‌ترین مغازه بستنی‌فروشی تهران کدام است؟

اکبر مشتی و ممد ریش،‌ با شراکت یکدیگر،‌ اولین مغازه بستنی فروشی ایران را در سال ۱۳۲۰ خورشیدی در خیابان ری تهران، تاسیس می‌کنند.

معروف‌ترین بستنی فروش‌های چرخی ایران چه کسانی بودند؟

«مشهدی محمد علی مروی» و «محمد ریش» معروف‌ترین بستنی‌فر.شان چرخی ایران بودند.

مبدع بستنی سنتی زعفرانی کیست؟

بستنی زرد زعفرانی، ابتکار جوانی ۲۰ ساله موسوم به «اکبر مشتی» بود.

مطالب مرتبط:

    دیدگاه