زندگی در اراک چگونه است؟

مرتضی گودرزی
چهار شنبه، ۱۷ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۴:۰۶
زندگی در اراک چگونه است؟

شهر اراک مرکز استان مرکزی و یکی از قطب‌های صنعتی کشور و جزو کلان‌شهرهای ایران است و بسیاری این شهر را برای مهاجرت و زندگی خود انتخاب می‌کنند.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۶/۱۱/۰۲ منتشر شده و در تاریخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۶ به‌روزرسانی شده است.

در دوران قدیم شهر اراک، عراق نام داشت که در زمان تسلط اعراب بر ایران، عراق عجم نامیده می‌شد. این شهر در آن دوران شامل بسیاری از استان‌های هم‌جوار امروزی می‌شد. در سال ۱۳۲۶ استان مرکزی (به مرکزیت تهران) پهنه وسیعی از مرکز کشور، از جمله شهرهای تهران، قزوین، ساوه، قم، دماوند و محلات بود، تا آن که در سال ۱۳۳۹ شهرهای اراک و کاشان به این استان اضافه شدند و سرانجام در سال ۱۳۵۶ با انتقال مرکز استان از تهران به اراک، نام مرکزی روی استان باقی ماند و خود را به‌طور کامل از تهران جدا کرد.

شهر اراک مرکز استان مرکزی و یکی از قطب‌های صنعتی ایران محسوب می‌شود. استان مرکزی به‌عنوان چهارراهی است که استان‌های غربی، شرقی و شمالی جنوبی را به یکدیگر متصل می‌کند. اگر به نقشه ایران دقت کنید، می‌بینید که استان مرکزی از شمال به استان‌های تهران، البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان‌های لرستان و اصفهان و از شرق با استان‌های تهران، قم و اصفهان همسایه است و موقعیت بسیار استراتژیکی دارد. کم ارتفاع‌ترین نقطه استان، دشت ساوه با ارتفاع کمتر از ۱۲۰۰ متر و بلندترین نقطه استان، قله شهباز (از رشته کوه‌های راسوند) در جنوب غربی با ارتفاع ۳,۳۸۸ متر از سطح دریا است. با توجه به توپوگرافی استان در حدود ۷۵ درصد مساحت مساحت استان را کوهستان‌ها و ۲۵ درصد آن را دشت‌ها تشکیل می‌دهند.

آنچه باید درباره اراک بدانید

اراک کجاست؟

بافت شهری اراک

عکس‌ از وب‌سایت Wikipedia

شهر اراک، مرکز استان مرکزی است. این شهر در ارتفاع ۱,۷۰۸ متری از سطح دریا واقع شده و مساحت آن چیزی در حدود ۷,۱۷۸/۹۸ کیلومتر مربع است که ۴۲٫۴ درصد کل مساحت استان را شامل می‌شود. شهرستان اراک در جنوب غربی استان تهران و روی مدار ۳۴ درجه و ۵ دقیقه و ۳۰ ثانیه در نیم‌کره شمالی از خط استوا قرار گرفته و روی نصف‌النهار ۴۹ درجه و ۴۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار گرفته است.

شهرستان اراک دارای هفت شهر تابعه است

در این شهرستان، شهرهای شهر سنجان، کمیجان، خنداب قرار دارند. همسایگان این شهر از جنوب شهرستان خمین و شازند، از شمال شهرستان ساوه، از شمال غربی شهر همدان، از غرب شهرستان ملایر، خمین و الیگودرز، از شرق محلات و از شمال شرقی تفرش و آشتیان هستند.

شهرستان اراک دارای ۷ شهر تابعه است که در کل ۵۶٫۳ درصد از جمعیت شهری استان را به خود اختصاص داده که از این نظر، پرجمعیت‌ترین شهرستان استان نیز محسوب می‌شود.

 کوهستان‌های این ناحیه نیز از دو رشته تشکیل شده است. رشته اصلی از شمال غربی به جنوب کشیده شده و سپس به شمال شرقی متوجه می‌شود و رشته دوم به‌صورت دو رشته موازی از جنوب به سوی شمال امتداد یافته و در بعضی نقاط به حدی گسترده می‌شود که تعدادی از ارتفاعات آن از شمال غربی شهر می‌گذرد.

اقلیم و آ‌ب و هوای اراک 

منظره برفی اراک

منبع عکس: ناشناس

اقلیم شهر اراک بر اساس طبقه بندی «دومارتن» نیمه‌خشک و بر اساس طبقه‌بندی «آمبرژه» خشک و سرد است. آب و هوای اراک متغیر است، زمستان‌های آن اکثرا طولانی و تا حدود ۶ ماه طول می‌کشد، در اراک بهار و پاییز نیز فصل کوتاهی هستند. متوسط دمای سالانه شهر اراک ۱۴ درجه سانتی‌گراد است که ماه تیر با میانگین ۲۷ درجه سانتی‌گراد گرم‌ترین ماه و ماه بهمن با میانگین ۰ درجه سانتی‌گراد، سردترین ماه سال است. خصوصیات آب و هوای اراک، خصوصیات اقلیمی فلات مرکزی ایران است، با زمستان‌های سرد که مدت روزهای یخبندان از ۶۵ تا ۱۲۰ روز است و تابستان‌ها گرم و خشک است.

 ابرها و جریانات غربی در پاییز و زمستان بیشتر رطوبت خود را در ارتفاعات مغرب منطقه، به‌خصوص رشته‌کوه زاگرس از دست می‌دهد یک جبهه هوای سرد که در زمستان هوای اراک را اشغال می‌کند و بر اثر ارتفاعات اطراف و شاید فشار زیادی که دریاچه میقان ایجاد می‌کند، مدت زیادی در این منطقه ثابت خواهد بود. میانگین رطوبت سالانه اراک ۴۶ درصد است که ماه دی با میانگین ۶۸ درصد مرطوب‌ترین و ماه مرداد با ۲۷ درصد خشک‌ترین ماه سال است. متوسط بارندگی در سال‌های مختلف متفاوت است و بین ۲۳۰ تا ۶۳۸ میلی‌متر در سال است.

وضعیت جمعیت، دین و زبان مردم اراک

مردم اراک در کنار چشمه

عکس‌ از وب‌سایت Wikipedia

مهاجرت مردمان و اقوام مختلف از مناطق مختلف ایران به این ناحیه، باعث به وجود آمدن ترکیب گویش‌های مختلفی شده است؛ اما بعد از مدت‌ها مانند بخش‌های دیگر ایران، این مردم نیز گویش خود را از دست دادند و امروزه تا حد زیادی بدون لهجه و به زبان فارسی صحبت می‌کنند. البته هنوز هم در روستاهای اطراف و خود شهر؛ زبان پیرمردان و پیرزنان همان لهجه قدیمی اراکی است.

جمعیت شهرستان اراک در حدود ۶۰۰,۰۰۰ نفر است که مانند بیشتر شهرهای ایران، بیشتر آن‌ها پیرو مذهب شیعه هستند. در سال ۱۳۸۹ جمعیت ارمنیان در شهر به  ۲۴۰ نفر می‌رسید که این تعداد در قالب ۶۰ خانواده در اراک زندگی می‌کردند. ارامنه شهر اراک بنیان‌گذار دومین مدرسه اراک به نام مدرسه شرف ارامنه و کلیسای مسروق مقدس هستند. البته تعداد کمی از هموطنان مسیحی و کلیمی و تعدادی از پیروان یهودی نیز در شهر وجود دارند. هرچند که تعداد یهودیان در سال‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته است و بیشتر آن‌ها به خارج از کشور، یا در ایران به تهران و اصفهان مهاجرت کرده‌اند.

فرودگاه اراک

فرودگاه اراک

منبع عکس: ناشناس

ساخت فرودگاه اراک در شمال شرقی شهرستان اراک و در قسمت کویر میقان، هم‌جوار با اکوتوریسم دریاچه نمک میقان در اراضی به وسعت ۴۷۰ هکتار و سرمایه‌گذاری بیش از ۷ میلیارد تومانی آغاز شد و سرانجام و در شهریور ۱۳۷۸ با پایان یافتن کار احداث باند و ساختمان‌های ترمینال آن، به پایان رسید. هرچند که بنا به‌دلیل مشکلاتی تا سال ۱۳۸۴ به ‌جز پروازهای اختصاصی و VIP، هواپیماهایی و آموزشی بهره‌برداری چندانی نشده بود.

اما امروزه سه پرواز در هفته، در مسیر اراک به مشهد و بالعکس روزهای شنبه و سه‌شنبه و همچنین اراک به عسلویه و بالعکس روز یکشنبه برقرار شده که باعث رفاه حال شهروندان استان مرکزی شده است.

شرکت‌های هوایی فعال در فردوگاه اراک

هواپیمایی آسمانفرودگاه عسلویه، فرودگاه بین‌ المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد
هواپیمایی زاگرسفرودگاه بین‌ المللی بغداد، فرودگاه بین‌ المللی نجف 

راه‌آهن اراک

راه آهن اراک

منبع عکس: ناشناس

راه‌آهن اراک از مناطق گوناگون و متنوعی به‌لحاظ شهری، روستایی، کوهستانی عبور می‌کند و به‌لحاظ گسترش مسیر در چهار استان قم، مرکزی، همدان و لرستان قرار گرفته است. منطقه تحت پوشش راه‌آهن اراک، از بخشی از استان قم شروع می‌شود و با گذر از استان مرکزی به‌سمت ایستگاه ملایر واقع در استان همدان و از سوی دیگر به ایستگاه مومن‌آباد واقع در استان لرستان ختم می‌شود. این خط آهن ۱۵ ایستگاه را تحت پوشش خود قرار داده است که طولی حدود ۳۰۲ کیلومتر دارد.

ایستگاه‌های خط راه آهن اراک

  • باغیک، سواریان، راهگرد، نانگرد، مشک‌آباد، ملک‌آباد، اراک، سمنگان، شازند، نورآباد، سمیه، حک، جلایر، زنگنه، ملایر.
  • مهم‌ترین ایستگاه باری: سمنگان
  • مهم‌ترین ایستگاه مسافری: اراک، ملایر، شازند

اقتصاد اراک

شهرک صنعتی اراک

منبع عکس: ناشناس

اراک یکی از شهرهای صنعتی ایران است، این شهر از لحاظ وجود صنایع مادر، دومین و به‌طور کلی چهارمین قطب صنعتی کشور محسوب می‌شود. همچنین این شهر به‌دلیل پایان طرح‌های گازرسانی به‌عنوان نخستین مرکز استان سبز کشور شناخته شده است. نخستین کارخانه تولید آلومینیوم کشور (ایرالکو)، نخستین و بزرگ‌ترین کارخانه واگن سازی و لوکوموتیوسازی کشور (واگن پارس)، نخستین کارخانه کمباین‌سازی کشور (کمباین‌سازی ایران)، بزرگ‌ترین کارخانه سازنده دکل انتقال نیرو در خاورمیانه (آونگان)، نخستین ایستگاه آزمایش تست دکل‌های انتقال نیرو در خاورمیانه، آسیا و نخستین مدرسه خورشیدی کشور در این شهر قرار دارند. این شهر به واسطه وجود صنایع مادر، تولید ۸۰ درصد تجهیزات انرژی کشور، وجود بزرگ‌ترین کارخانه تولیدکننده آلومینیوم کشور و وجود بزرگ‌ترین معدن سدیم سولفات کشور لقب پایتخت صنعتی ایران را به خود اختصاص داده‌ است و به همین دلیل متاسفانه یکی از آلوده‌ترین شهرهای ایران است.

دانشگاه‌های اراک

دانشگاه اراک

عکس‌ از وب‌سایت وزارت علوم

دانشگاه اراک

دانشگاه اراک از سال ۱۳۵۰ در شهر اراک فعالیت خود را آغاز کرده اشت و هم‌اکنون دارای ۶,۶۴۴ دانشجو در رشته‌های فنی و مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی، کشاورزی و منابع طبیعی در مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری است.

دانشگاه صنعتی اراک

دانشگاه صنعتی اراک یکی از دانشگاه‌های معتبر فنی و مهندسی کشور است

دانشگاه صنعتی اراک از سال ۱۳۶۷ در شهر اراک فعالیت خود را آغاز کرده و هم‌اکنون دارای ۸۰۰ دانشجو در رشته‌های فنی و مهندسی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد است.

بیمارستان‌های اراک

بیمارستان‌های اراک از مهم‌ترین مراکز درمانی استان مرکزی محسوب می‌شوند و خدمات درمانی را در سطحی قابل‌قبول عرضه می‌کنند. از جمله این بیمارستان‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیمارستان بوعلی
  • بیمارستان آیت‌الله خوانساری
  • بیمارستان امیر المومنین
  • بیمارستان امیرکبیر
  • بیمارستان ایت الله طالقانی
  • بیمارستان ولیعصر
  • بیمارستان قدس
  • بیمارستان امام خمینی

جاهای دیدنی‌ اراک

مراکز تاریخی و فرهنگی اراک

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

وضعیت جغرافیایی شهرستان اراک به‌گونه‌ای است که باعث گسترش سازنده‌های آهکی و دولومیتی می‌شود که همین امر سبب شده تا این شهر، محل تشکیل غارهای فراوان شود. از جمله مهم‌ترین غارهای شهر اراک می‌توان به غار سفید خانی، غار «قلعه جوق» و مقبره اسرارآمیز آن، غار «انجدان» و غار آسیلی اشاره کرد.

جریان سرچشمه‌های قره چای (رودخانه شرا و مهاجران) در غرب شهرستان اراک به‌علاوه وجود مناطق سرسبز در حواشی این رودخانه و همچنین اقلیم کوهستان و نقاط مرتفع، باعث شده تا این بخش به بهشتی برای کوهنوردان و طبیعت گردان تبدیل شود. چشمه چپقلی که آب معدنی عقیق از آن تهیه می‌شود و چشمه کیخسرو (سراب حک) اراک، نیز از دیگر چشمه‌های معروف این شهر هستند.

شهر اراک همچنین از مراکز تاریخی و فرهنگی بسیاری نیز برخوردار است. از جمله این جاهای دیدنی اراک نیز می‌توان به بنای تاریخی کاروان‌سرا، مرقد شاهزاده محمد عابد، آتشکده برزوی راهگرد، بنای تاریخی مدرسه سپهداری، امامزاده ابراهی، امامزاده حوا خاتون، امامزاده هفتاد و دوتن ساروق، امامزاده شاهزاده حسین، شهر زیرزمینی ذلف آباد، مجموعه تاریخی بازار اراک ، بنای تاریخی حمام چهارفصل، بنای تاریخی پیر مراد آباد، روستای ساروق انجدان اشاره کرد. نظر و تجربیات خود را در خصوص سفر به اراک و زندگی در این شهر با ما و سایر کاربران کجارو به اشتراک بگذارید.

برچسب‌ها مهاجرت

دیدگاه