سقف سنگی، کلبه‌های زیرزمینی و اتاق‌هایی میان درختان؛ اقامتگاهی متفاوت در هند

اقامتگاه بوم‌گردی گامایا فارمز در نزدیکی شهر ویکرآباد و حیدرآباد هند، با معماری‌ای طراحی شده است که به‌جای تسلط بر چشم‌انداز، تا حد امکان در آن محو می‌شود. استودیوی معماری بیوم انوایرونمنتال سولوشنز برای رسیدن به این هدف، از سقفی شبیه تپه با پوشش سنگ‌های محلی، دیوارهایی از آجر فشرده خاکی و کلبه‌هایی در دل شیب زمین استفاده کرده است. (Dezeen)

این مجموعه با زیربنای ۸۵۴ مترمربع، از چند اقامتگاه مستقل و قطعه‌های کشاورزی تشکیل می‌شود که در اطراف ساختمانی مرکزی با امکانات مشترک قرار گرفته‌اند. معماران برای هر بخش، ارتباط متفاوتی با محیط اطراف در نظر گرفته‌اند؛ از پاویونی با سقف طاق‌دار و تپه‌مانند تا کلبه‌هایی که بخشی از آن‌ها زیر سطح زمین قرار دارند و اتاق‌هایی که میان درختان بالا رفته‌اند.

مرکز مجموعه را پاویونی یک‌طبقه با فرمی منحنی و سقفی طاق‌دار تشکیل می‌دهد. ورودی اصلی و پذیرش در بخش غربی این ساختمان قرار دارند و از آنجا می‌توان به سالن چندمنظوره، فضای غذاخوری، بخش‌های خدماتی و سرویس‌های بهداشتی رسید.

پنجره‌های دایره‌ای بزرگ در دیوارهای ساخته‌شده از بلوک‌های خاکی، نور طبیعی را به فضاهای داخلی می‌رسانند. فرم برآمده سقف نیز مانند سایه‌بانی گسترده روی ساختمان قرار گرفته است و تراس سنگ‌فرش‌شده ضلع شمالی را پوشش می‌دهد.

معماران برای ساخت این سقف از بتن پاششی استفاده کرده‌اند؛ روشی که در آن بتن روی سطح موردنظر پاشیده می‌شود. شبکه‌های فلزی، زیرساخت این پوسته را تشکیل می‌دهند و لایه‌ای از سنگ‌های محلی با ظاهر طبیعی، سطح بیرونی آن را می‌پوشاند. ردیف‌هایی از دهانه‌های بزرگ و قوس‌دار نیز در سقف دیده می‌شوند.

آنوراگ تامهانکار، مدیر استودیوی بیوم، می‌گوید گامایا فارمز به‌جای تکیه بر فرم‌های هندسی چشمگیر، از استتار و هماهنگی با محیط برای تعریف هویت معماری خود بهره می‌برد. در این رویکرد، ساختمان‌ها به‌صورت توده‌ای یکپارچه کنار هم قرار نمی‌گیرند؛ هرکدام با توجه به ویژگی‌های زمین، شکل و جایگاه مستقلی پیدا می‌کنند.

در مقابل پاویون مرکزی، چهار کلبه در شیب زمین قرار گرفته‌اند که بخشی از آن‌ها زیر سطح زمین فرو می‌رود. ورودی این واحدها از راه‌پله‌هایی باریک و کم‌نور می‌گذرد و در ادامه به اتاق‌خواب‌هایی با پنجره‌های بزرگ رو به شمال می‌رسد.

قرارگیری این کلبه‌ها در دل شیب، حجم قابل‌مشاهده ساختمان‌ها را کاهش می‌دهد و به حفظ چشم‌انداز باز پاویون مرکزی کمک می‌کند. در عین حال، پنجره‌های بزرگ برای هر واحد منظره‌ای مستقل فراهم می‌کنند.

تامهانکار توضیح می‌دهد که طراحان با پایین‌بردن بخشی از کلبه‌ها در زمین، تلاش کرده‌اند چشم‌انداز گسترده مجموعه حفظ شود و ساکنان نیز فضای خصوصی خود را داشته باشند.

در بخش‌های نزدیک به حاشیه جنگلی زمین، دو پاویون استوانه‌ای قرار دارند که روی پایه‌های بتنی بالا رفته‌اند. راه‌پله‌های مارپیچی از جنس فولاد با رنگ زرد، مسیر دسترسی به این اقامتگاه‌ها را شکل می‌دهند و در کنار پوشش گیاهی، تضادی بصری با رنگ‌های طبیعی محیط ایجاد می‌کنند.

در طبقه پایین هر پاویون، سرویس‌های بهداشتی با دیوارهای گچی و فرم‌های منحنی قرار دارند. اتاق‌خواب‌های دایره‌ای در طبقه بالا، با سطوح شیشه‌ای و بالکنی مجهز به نرده‌های زردرنگ احاطه شده‌اند. ارتفاع ساختمان‌ها نیز امکان تماشای تاج درختان را از زاویه‌ای متفاوت فراهم می‌کند.

به‌گفته معمار پروژه، این کلبه‌های مستقل در حاشیه جنگل قرار گرفته‌اند و چشم‌اندازی ۳۶۰ درجه از پوشش درختی اطراف ارائه می‌دهند. در نتیجه، هر بخش از مجموعه تجربه‌ای متفاوت از اقامت در طبیعت به وجود می‌آورد؛ از فضاهای فرورفته در زمین تا اتاق‌هایی که بالاتر از سطح جنگل قرار دارند.

در طراحی گامایا فارمز، تفاوت میان ساختمان‌ها به ایجاد تجربه‌های متنوع محدود نمی‌شود؛ جانمایی آن‌ها نیز بر نحوه ارتباط مجموعه با زمین اثر می‌گذارد. پاویون مرکزی با سقف سنگی به تپه‌های اطراف شباهت دارد، کلبه‌های فرورفته حجم کمتری از خود نشان می‌دهند و پاویون‌های جنگلی از ارتفاع برای گشودن چشم‌انداز استفاده می‌کنند.

استودیو بیوم با پراکنده‌کردن فضاهای اقامتی در بخش‌های مختلف زمین، از ساخت یک مجموعه یکپارچه و گسترده پرهیز کرده است. این تصمیم باعث می‌شود هر ساختمان با ویژگی‌های همان بخش از سایت ارتباط برقرار کند و مهمانان در طول اقامت، تجربه‌های فضایی متفاوتی داشته باشند.

گامایا فارمز نمونه‌ای از رویکردی در معماری است که در آن، هماهنگی با محیط نه با حذف کامل ساختمان، بلکه با انتخاب مصالح محلی، کاهش حجم بصری و توجه به ویژگی‌های طبیعی زمین دنبال می‌شود.