کوچک‌ترین کروکودیل‌های جهان در غارهای گابن خفاش شکار می‌کنند +ویدیو

به نقل از لایو ساینس، تصاویر تازه‌ای از غارهای آباندا در گابن، برای نخستین بار لحظه شکار خفاش توسط کروکودیل‌های کوتوله غارنشین را ثبت کرده‌اند. این جمعیت مرموز از کروکودیل‌ها سال‌ها است در اعماق غار و در تاریکی مطلق زندگی می‌کند و پژوهشگران پیش‌تر می‌دانستند که از خفاش و حشرات تغذیه می‌کند، اما نحوه شکار آن‌ها را ندیده بودند.

کروکودیل کوتوله با نام علمی Osteolaemus tetraspis کوچک‌ترین گونه کروکودیل در جهان محسوب می‌شود و طول آن معمولا به حدود ۱٫۵ متر می‌رسد. این جانور در بخش‌هایی از غرب و مرکز آفریقا زندگی می‌کند و معمولا در جنگل‌ها، رودخانه‌ها و باتلاق‌ها دیده می‌شود.

اما جمعیتی که در غارهای آباندا زندگی می‌کند، شرایطی کاملا متفاوت دارد. پژوهشگران نخستین بار در سال ۲۰۰۸ از وجود این کروکودیل‌های غارنشین مطلع شدند. جانوران در اعماق سامانه غاری و دور از نور روز زندگی می‌کنند؛ جایی که انبوهی از خفاش‌ها و فضولات آن‌ها وجود دارد.

دانشمندان می‌دانستند خفاش‌ها بخشی از رژیم غذایی این کروکودیل‌ها هستند، اما حضور انسان در غار باعث می‌شد جانوران رفتار طبیعی خود را نشان ندهند. به همین دلیل، نحوه شکار آن‌ها برای سال‌ها ناشناخته باقی مانده بود.

متیو شرلی، بوم‌شناس حفاظت از محیط زیست که حدود ۱۵ تا ۱۶ سال روی این جمعیت مطالعه کرده، می‌گوید پژوهشگران بارها وارد غار شده بودند، اما هرگز نتوانسته بودند کروکودیل‌ها را هنگام شکار ببینند.

این بار گروهی از دانشمندان و فیلم‌سازان با استفاده از دوربین‌های کنترل از راه دور توانستند بدون حضور مستقیم انسان، رفتار طبیعی جانوران را ثبت کنند. تصاویر نشان می‌دهند کروکودیل‌ها به خفاش‌ها حمله می‌کنند و آن‌ها را شکار می‌کنند؛ رفتاری که تاکنون از این جمعیت دیده نشده بود.

این تصاویر برای مستندسازی رفتار و الگوهای زندگی جمعیت غارنشین اهمیت زیادی دارند و می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره سازگاری این جانوران با محیط زیرزمینی در اختیار پژوهشگران بگذارند.

شرایط زندگی در غارهای آباندا برای انسان بسیار دشوار است. در فصل خشک، کف غار ممکن است با لایه‌ای ضخیم از فضولات خفاش پوشیده شود، اما هنگام بارندگی، این مواد با آب مخلوط می‌شوند و به توده‌ای روان تبدیل می‌شوند که عبور از آن بسیار دشوار است.

شرلی که در جریان پژوهش‌های خود برای گرفتن کروکودیل‌ها وارد این غارها شده، از شرایط بسیار نامساعد محیط و حجم زیاد فضولات خفاش‌ها سخن گفته است.

همین فضولات ظاهرا یکی از عوامل مهم در ظاهر متفاوت کروکودیل‌های غارنشین نیز هستند. فضولات خفاش خاصیت اسیدی دارند و تماس طولانی‌مدت با پوست خاکستری این جانوران، به مرور زمان رنگ آن را تغییر می‌دهد. در نتیجه، کروکودیل‌های غارنشین معمولا پوستی نارنجی‌رنگ دارند که آن‌ها را از هم‌نوعان ساکن جنگل متمایز می‌کند.

با وجود شرایط سخت، پژوهشگران دریافته‌اند که کروکودیل‌های غارنشین در بسیاری از موارد تغذیه بهتری نسبت به هم‌نوعان خود در جنگل دارند. فراوانی طعمه در غار و نبود بسیاری از شکارچیان احتمالا به این وضعیت کمک می‌کند.

پژوهشگران در سال ۲۰۱۰ برای نخستین بار این جمعیت را به‌طور مستند بررسی کردند و نتایج مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۶ نیز تفاوت‌های میان کروکودیل‌های غارنشین و جمعیت‌های ساکن سطح زمین را بررسی کرد.

کروکودیل‌های غارنشین همچنان از نظر علمی بخشی از گونه کروکودیل کوتوله محسوب می‌شوند، اما از نظر ژنتیکی جمعیتی منزوی هستند. جانورانی که برای مدت طولانی در غار باقی می‌مانند و با یکدیگر تولیدمثل می‌کنند، به‌تدریج تفاوت‌های ژنتیکی بیشتری پیدا می‌کنند.

شرلی معتقد است این روند می‌تواند به سازگاری بیشتر آن‌ها با محیط غار منجر شود و نمونه‌ای از فرایند تکامل در زمان حاضر باشد.

کروکودیل کوتوله در فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت در رده گونه‌های آسیب‌پذیر قرار دارد، هرچند ارزیابی رسمی وضعیت این گونه سال‌ها است به‌روزرسانی نشده و وضعیت کنونی آن با اطمینان مشخص نیست.

این گونه در بخش‌هایی از غرب و مرکز آفریقا منبع پروتئین برای جوامع محلی محسوب می‌شود و شکار بیش از حد و از بین رفتن زیستگاه از تهدیدهای آن هستند. با این حال، کروکودیل‌های کوتوله در گابن پراکندگی گسترده‌ای دارند و جمعیتشان در این کشور نسبتا زیاد است.

جمعیت غارنشین با تهدید دیگری روبه‌رو است. غارهای آباندا خارج از مناطق حفاظت‌شده گابن قرار دارند و فعالیت‌های انسانی در اطراف آن‌ها می‌تواند زیستگاه این جانوران را تحت تأثیر قرار دهد. دولت گابن در حال بررسی ایجاد منطقه‌ای حفاظت‌شده برای این غارها است؛ اقدامی که می‌تواند به حفاظت از جمعیت منحصربه‌فرد کروکودیل‌های غارنشین کمک کند.