موزهای جدید با یک تغییر ژنتیکی دیرتر قهوه‌ای می‌شوند!

به نقل از گاردین، موزهای ویرایش ژنتیکی‌شده‌ای که پس از پوست گرفتن و برش خوردن دیرتر قهوه‌ای می‌شوند، یک قدم دیگر به فروش در بریتانیا نزدیک شده‌اند. شرکت بریتانیایی Tropic که این موزها را توسعه داده است، می‌گوید محصول جدید از نظر طعم و بافت با موز معمولی تفاوتی ندارد، اما ظاهر تازه و زرد خود را برای مدت بیشتری حفظ می‌کند.

وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی بریتانیا (Defra) هفته گذشته برای این موزها اطلاعیه بازاریابی صادر کرد و وضعیت آن‌ها را به‌عنوان محصول «اصلاح‌شده دقیق» یا Precision-bred تأیید کرد. این تأییدیه یکی از دو شرط مهم برای عرضه محصول در بازار محسوب می‌شود.

با این حال، موزهای جدید هنوز مجوز نهایی فروش در بریتانیا را دریافت نکرده‌اند. مرحله بعدی، بررسی ایمنی محصول توسط سازمان استانداردهای غذایی بریتانیا (FSA) است.

وقتی موز را پوست می‌گیریم یا برش می‌زنیم، بافت داخلی آن در تماس با هوا به‌تدریج تغییر رنگ می‌دهد. عامل اصلی این فرایند آنزیمی به نام پلی‌فنول اکسیداز است.

شرکت Tropic با استفاده از فناوری ویرایش ژنی CRISPR-Cas9 فعالیت ژنی را که در تولید این آنزیم نقش دارد کاهش داده است. پژوهشگران هر سه نسخه این ژن را در موز هدف قرار داده‌اند و در نتیجه، میزان تولید پلی‌فنول اکسیداز کاهش یافته است.

به گفته گیلاد گرشون، مدیرعامل Tropic، گوشت موز جدید پس از برش حدود یک تا دو روز بیشتر در برابر قهوه‌ای شدن مقاومت می‌کند و در صورت نگهداری در شرایط سرد، این مدت می‌تواند افزایش یابد.

این ویژگی می‌تواند استفاده از موز در محصولاتی مانند سالاد میوه و بسته‌های آماده صبحانه را نیز آسان‌تر کند؛ محصولاتی که ظاهر میوه در آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

تأیید وضعیت «اصلاح‌شده دقیق» به‌معنای دریافت مجوز نهایی برای فروش نیست. سازمان استانداردهای غذایی بریتانیا باید ایمنی این محصول را بررسی کند و هنوز مشخص نیست این فرایند چه مدت طول خواهد کشید.

کتی مارتین، استاد مرکز تحقیقاتی جان اینز در نورویچ، که روی محصولات ویرایش ژنتیکی‌شده از جمله گوجه‌فرنگی کار کرده است، می‌گوید بررسی ایمنی محصولات اصلاح‌شده دقیق پس از دریافت تأییدیه بازاریابی انجام می‌شود.

او تاکید کرده است که مدت زمان لازم برای تکمیل این بررسی هنوز مشخص نیست.

در بریتانیا، مقررات مربوط به گیاهان اصلاح‌شده دقیق از نوامبر سال گذشته اجرایی شده و فعلا فقط در انگلستان اعمال می‌شود. بر اساس توضیحات FSA، مواد غذایی اصلاح‌شده دقیقی که در انگلستان مجوز عرضه دریافت کنند، در صورت پردازش نشدن بیشتر می‌توانند در ولز و اسکاتلند نیز فروخته شوند. مقررات مشابهی در ایرلند شمالی وجود دارد.

با وجود اجرایی شدن این قوانین، تاکنون هیچ محصول اصلاح‌شده دقیقی مجوز نهایی عرضه در بازار انگلستان را دریافت نکرده است.

Tropic معتقد است موزهای دیرقهوه‌ای‌شونده می‌توانند ضایعات غذایی و انتشار گازهای گلخانه‌ای در زنجیره تامین را کاهش دهند. این شرکت ادعا می‌کند محصول جدید می‌تواند ضایعات و انتشار معادل دی‌اکسیدکربن را در زنجیره تامین بیش از ۲۵ درصد کاهش دهد.

این شرکت همچنین برآورد کرده است که استفاده از چنین موزهایی می‌تواند به کاهش بیش از ۹ میلیون تن انتشار دی‌اکسیدکربن در بازار صادرات موز منجر شود.

با این حال، این ارقام برآوردهای خود شرکت هستند و میزان تاثیر واقعی محصول بر ضایعات غذایی و انتشار گازهای گلخانه‌ای به نحوه تولید، حمل‌ونقل، نگهداری و مصرف آن بستگی خواهد داشت.

اهمیت موضوع فقط به ظاهر موز محدود نمی‌شود. یک مطالعه دولتی در بریتانیا نشان داده بود که روزانه حدود ۱٫۴ میلیون موز خوراکی دور ریخته می‌شوند. همچنین ۳۰ درصد مصرف‌کنندگان گفته بودند موزی را به دلیل آسیب جزئی یا وجود لکه سیاه روی پوست دور انداخته‌اند.

پژوهشگران در سال‌های اخیر از ویرایش ژنی برای ایجاد ویژگی‌های مختلف در محصولات کشاورزی استفاده کرده‌اند. تولید توت‌فرنگی با طعم شیرین‌تر، محصولات مقاوم به بیماری و گوجه‌فرنگی‌هایی با اندازه مناسب‌تر از جمله نمونه‌های این فناوری هستند. گوجه‌فرنگی‌هایی با میزان بیشتر ویتامین D نیز با استفاده از روش‌های ویرایش ژنی توسعه یافته‌اند.

با وجود این، «اصلاح ژنتیکی دقیق» با محصولات تراریخته تفاوت دارد. بر اساس تعریف سازمان استانداردهای غذایی بریتانیا، تغییرات ژنتیکی ایجادشده در محصولات اصلاح‌شده دقیق باید از نوعی باشند که امکان ایجاد آن‌ها از طریق روش‌های سنتی اصلاح نژاد نیز وجود داشته باشد. همچنین این محصولات DNA مربوط به گونه‌های نامرتبط را دریافت نمی‌کنند.

گرشون می‌گوید Tropic تاکنون برای موزهای دیرقهوه‌ای‌شونده خود در ۱۰ کشور دیگر، از جمله ژاپن، برزیل و فیلیپین، تأییدیه‌های نظارتی دریافت کرده است. این موزها هم‌اکنون در آمریکای لاتین کشت می‌شوند.

اگر بررسی ایمنی در بریتانیا نیز با موفقیت انجام شود، این محصول می‌تواند نخستین نمونه‌های اصلاح‌شده دقیق باشد که مسیر عرضه به بازار این کشور را طی می‌کند.

دولت بریتانیا این موز را نمونه‌ای از کاربرد احتمالی فناوری اصلاح ژنتیکی دقیق برای کاهش ضایعات غذایی و افزایش پایداری نظام غذایی می‌داند؛ با این حال، پیش از رسیدن آن به قفسه فروشگاه‌ها، بررسی ایمنی محصول همچنان باقی مانده است.