در محله لورلس شهر مدلین کلمبیا، خانه‌ای قرار دارد که معماری سنتی این منطقه را در خود حفظ کرده است. این ساختمان در طول زمان با تغییر نیازهای شهری، کاربری‌های متفاوتی پیدا کرد؛ ابتدا به چاپخانه تبدیل شد و اکنون به‌عنوان فضای کار اشتراکی برای شرکت‌های معماری فعالیت می‌کند. دفتر ۱۰۱ کاسا آندینا نیز در بخشی از همین ساختمان شکل گرفته است؛ فضایی ۵۲ متری که پیش‌تر گاراژ و محل نگهداری مصالح بود.
استودیو کالیسا آرکیتکتورا در طراحی این دفتر به‌جای تخریب و ساخت فضایی کاملا جدید، رویکرد باززنده‌سازی را در پیش گرفت. به این ترتیب، ساختار موجود بنا حفظ شد و عناصر قدیمی آن به بخشی از طراحی داخلی تبدیل شدند. دیوارها و چارچوب ساختمان فقط پس‌زمینه‌ای برای فضای کاری نیستند، بلکه جایگاه میزها، مبلمان و دیگر عناصر داخلی را نیز تعیین می‌کنند.
گاراژ قدیمی به فضای کاری خلاقانه تبدیل شد
طراحی دفتر بر استفاده دوباره از فضای موجود و تقویت ویژگی‌های معماری آن تمرکز دارد. بخش‌هایی که پیش‌تر برای نگهداری وسایل و مصالح استفاده می‌شدند، اکنون به محل کار معماران تبدیل شده‌اند؛ بدون اینکه هویت پیشین فضا به‌طور کامل از بین برود.
چیدمان میزها و مبلمان نیز از ساختار موجود بنا پیروی می‌کند. به این ترتیب، فضای کاری به‌جای آنکه مجموعه‌ای از عناصر مستقل باشد، با دیوارها و چارچوب ساختمان ارتباط مستقیم دارد. این رویکرد باعث شده است محدودیت‌های فضای کوچک به بخشی از ایده طراحی تبدیل شوند.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دفتر، حیاطی است که در امتداد یکی از بخش‌های آن قرار دارد. معماران از این موقعیت برای ایجاد یک فضای سبز داخلی استفاده کردند و باغی گرمسیری در امتداد حیاط کاشتند. گیاهان در این بخش مانند یک مرز طبیعی عمل می‌کنند و بدون نیاز به دیوار یا جداکننده‌های فیزیکی، فضای کار را از قسمت‌های مشترک تفکیک می‌کنند.
باغ گرمسیری بخشی از فضای کاری است
حضور گیاهان تنها جنبه تزئینی ندارد. پوشش سبز کنار حیاط، حال‌وهوای دفتر را در طول روز تغییر می‌دهد و به شکل‌گیری محیطی آرام‌تر کمک می‌کند. این فضای طبیعی همچنین شرایط آسایش داخل دفتر را بهبود می‌دهد و با ایجاد یک پس‌زمینه زنده، تمرکز کارکنان را افزایش می‌دهد.
در این پروژه، مرز میان فضای داخلی و فضای سبز چندان مشخص نیست. باغ گرمسیری در مجاورت محل کار قرار گرفته است و به‌جای آنکه صرفا به‌عنوان بخشی جدا از دفتر دیده شود، مستقیما در تجربه روزمره کاربران حضور دارد.
مبلمان؛ از ابزار کاری تا عنصر معماری
مبلمان دفتر بر اساس دو ایده اصلی طراحی شده است. بخشی از سطوح برای نمایش ابزارها و محصولات کار معماری در نظر گرفته شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که ماکت‌ها، نقشه‌ها و نمونه‌های مصالح از حالت اشیای صرفا کاربردی خارج می‌شوند و به عناصر نمایشگاهی تبدیل می‌شوند.
کتابخانه یکی از عناصر شاخص این فضا محسوب می‌شود. طراحی نیمه‌باز آن ارتباط میان اعضای تیم را حفظ می‌کند و در عین حال، به سازمان‌دهی فضای دفتر کمک می‌کند. این عنصر به‌جای ایجاد یک دیوار کامل، مرزی انعطاف‌پذیر میان بخش‌های مختلف ایجاد کرده است.
در امتداد کارگاه نیز یک عنصر مبلمان طولانی قرار دارد که آثار معماری شرکت را به نمایش می‌گذارد. این بخش از یک سو هویت حرفه‌ای دفتر را به نمایش می‌گذارد و از سوی دیگر، مانند مرزی بصری میان فضای کار و حیاط عمل می‌کند؛ بدون آنکه ارتباط میان این دو بخش را کاملا قطع کند.
اتاق جلسه نیز با توجه به نیاز به گفت‌وگو با مشتریان و انجام کارهای گروهی طراحی شده است. در این بخش، ماکت‌های معماری نقش مهمی در ارتباط و ارائه ایده‌ها دارند و به بخشی از فضای جلسه تبدیل شده‌اند.
بین اتاق جلسه و فضای اصلی کار نیز یک واحد خدماتی قرار گرفته که چند نیاز روزمره دفتر را در خود جای می‌دهد. تجهیزات چاپ و ایستگاه قهوه در این بخش متمرکز شده‌اند تا عملکردهای خدماتی فضای کاری را سامان دهند و از پراکندگی تجهیزات جلوگیری کنند.
تضاد بافت‌ها و رنگ‌ها
انتخاب مصالح و رنگ‌ها نیز بر ایجاد تعادل میان عناصر قدیمی و جدید بنا استوار است. دیوار طولی ساختمان با سطحی زبر و پر از ناصافی و آثار زمان، یکی از عناصر اصلی فضا محسوب می‌شود. طراحان با استفاده از رنگ سفالی، این ویژگی را برجسته‌تر کرده‌اند.
رنگ گرم دیوار در کنار چوب مبلمان، فضای داخلی را گرم‌تر و ملموس‌تر می‌کند. در مقابل، کف و دیوارهای عرضی با سطحی صاف و طیف‌های خاکستری، تضاد بصری ایجاد می‌کنند. این ترکیب باعث شده فضای دفتر نه کاملا روستایی و قدیمی به نظر برسد و نه مانند یک محیط اداری استاندارد و بی‌هویت باشد.
در واقع، طراحان تلاش کرده‌اند عناصر موجود ساختمان را پنهان نکنند. ناصافی دیوار، ساختار قدیمی بنا، حیاط و حتی محدودیت‌های فضایی همگی در طراحی نهایی حضور دارند و در کنار عناصر جدید، هویت دفتر را شکل می‌دهند.
معماری قدیمی در خدمت کار روزمره
دفتر ۱۰۱ کاسا آندینا نمونه‌ای از رویکردی است که در آن بازسازی به معنای پاک‌کردن گذشته بنا نیست. کالیسا آرکیتکتورا به‌جای آنکه فضای جدیدی را از صفر تعریف کند، ویژگی‌های موجود ساختمان را به رسمیت شناخته و آن‌ها را با نیازهای یک دفتر معماری معاصر هماهنگ کرده است.
در این فضا، دیوارهای قدیمی، مبلمان، ماکت‌های معماری و باغ گرمسیری هرکدام نقشی در شکل‌گیری محیط کار دارند. نتیجه، دفتری کوچک اما چندلایه است که در آن معماری موجود ساختمان نه مانعی برای طراحی، بلکه بخشی از ایده اصلی پروژه به شمار می‌رود.
دفتر ۱۰۱ کاسا آندینا در سال ۲۰۲۵ و با مساحت ۵۲ مترمربع اجرا شده و معماری آن را استودیو کالیسا آرکیتکتورا با سرپرستی ماریانا ولز بر عهده داشته است.