چرا نباید آب را برای جوشاندن داخل مایکروویو بگذارید؟

گرم کردن آب برای چای یا قهوه در مایکروویو یکی از ساده‌ترین کارهایی است که در آشپزخانه انجام می‌دهیم؛ اما این روش می‌تواند خطر پنهانی داشته باشد. آب ممکن است درون مایکروویو بیش از دمای جوش گرم شود، بدون اینکه نشانه‌ای مانند تشکیل حباب روی سطح آن دیده شود. در چنین شرایطی، کوچک‌ترین حرکت می‌تواند باعث فوران ناگهانی آب بسیار داغ شود. (Simply Recipes)

خطر اصلی هنگام گرم کردن آب در مایکروویو، پدیده‌ای به نام «فوق‌گرمایش» است. در این حالت، دمای آب از نقطه جوش معمول آن، یعنی حدود ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد، بالاتر می‌رود؛ اما آب همچنان ظاهرا آرام باقی می‌ماند و حباب‌های جوش روی سطح آن تشکیل نمی‌شوند.

این وضعیت می‌تواند خطرناک باشد، چون ظاهر آب لزوما نشان نمی‌دهد که تا چه اندازه داغ شده است. ممکن است لیوان را از مایکروویو بیرون بیاورید و تصور کنید آب فقط داغ است، در حالی که انرژی زیادی در آن ذخیره شده باشد.

اگر در این لحظه آب تکان بخورد یا ماده دیگری به آن اضافه شود، ممکن است ناگهان به‌شدت بجوشد و آب داغ به بیرون فوران کند.

وقتی آب را روی اجاق گاز گرم می‌کنیم، گرما از کف ظرف وارد آب می‌شود. حباب‌های بخار معمولا در نقاط مختلف ظرف شکل می‌گیرند، بالا می‌آیند و باعث گردش آب می‌شوند. به همین دلیل، رسیدن آب به نقطه جوش معمولا با نشانه‌های واضحی همراه است.

اما مایکروویو آب را به شیوه متفاوتی گرم می‌کند. امواج الکترومغناطیسی باعث حرکت مولکول‌های آب می‌شوند و انرژی حرارتی درون آب ایجاد می‌شود. اگر شرایط مناسب باشد، ممکن است آب بدون آنکه حباب‌های کافی برای شروع جوشش تشکیل شوند، همچنان گرم‌تر شود.

ظرفی که کاملا صاف و بدون خط‌وخش باشد نیز می‌تواند این وضعیت را تشدید کند؛ زیرا حباب‌ها نقاط کمتری برای شکل‌گیری دارند. به همین دلیل ممکن است آبی که ظاهرا آرام است، در واقع بیش از دمای جوش گرم شده باشد.

یکی از خطرناک‌ترین لحظات زمانی است که لیوان آب را از مایکروویو بیرون می‌آورید. حرکت دادن لیوان، قرار دادن آن روی سطح دیگر یا حتی اضافه کردن یک قاشق قهوه فوری یا پودر کاکائو می‌تواند شرایط آب را تغییر دهد.

در این لحظه، حباب‌هایی که تا آن زمان تشکیل نشده بودند ممکن است ناگهان ایجاد شوند و آب با شدت زیادی شروع به جوشیدن کند.

فوران آب جوش می‌تواند دست‌ها، صورت یا بخش‌های دیگر بدن را بسوزاند. به همین دلیل، صرفا نگاه کردن به آب و ندیدن حباب به این معنی نیست که آب هنوز به نقطه خطرناکی نرسیده است.

نه لزوما. گرم کردن آب در مایکروویو ذاتا به این معنی نیست که هر بار اتفاق خطرناکی رخ خواهد داد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که آب بیش از حد گرم شود و وارد وضعیت فوق‌گرمایش شود.

با این حال، برای جوشاندن آب، استفاده از کتری برقی یا اجاق گاز کنترل بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهد و خطر فوران ناگهانی آب فوق‌گرم را کاهش می‌دهد. اگر همچنان ترجیح می‌دهید آب را در مایکروویو گرم کنید، رعایت چند نکته می‌تواند خطر را کمتر کند.

یکی از روش‌های پیشنهادی، قرار دادن یک وسیله چوبی صاف مانند همزن چوبی قهوه یا چوب بستنی درون لیوان پیش از گرم کردن آب است. وجود چنین جسمی می‌تواند نقاطی برای تشکیل حباب ایجاد کند و احتمال فوق‌گرمایش را کاهش دهد.

البته هرگز نباید از اجسام فلزی داخل مایکروویو استفاده کنید. استفاده از ظرفی که سطح آن کاملا صاف و صیقلی نباشد نیز می‌تواند به تشکیل حباب کمک کند. ظرف باید حتما برای استفاده در مایکروویو مناسب باشد و نباید آن را به‌صورت کاملا بسته داخل دستگاه قرار داد. همچنین بهتر است آب را بیش از زمان لازم گرم نکنید و هنگام بیرون آوردن لیوان، آن را با احتیاط جابه‌جا کنید.

اگر آب را در مایکروویو گرم کرده‌اید، صورت خود را مستقیما بالای لیوان نبرید و بلافاصله دست یا قاشق را داخل آن نکنید. اگر آب به ظاهر آرام است، باز هم ممکن است بسیار داغ باشد. بنابراین لیوان را با احتیاط بردارید و اجازه دهید پیش از استفاده کمی از حرارت آن کاسته شود.

در نهایت، اگر هدف شما فقط آماده کردن آب جوش برای چای یا قهوه است، کتری برقی یا اجاق گاز انتخاب مطمئن‌تر و قابل‌کنترل‌تری خواهد بود. مایکروویو برای گرم کردن بسیاری از مواد غذایی کاربردی است، اما آب ساده می‌تواند یکی از مواردی باشد که ظاهر آرام آن، واقعیت دمایی‌اش را پنهان می‌کند.