به نقل از worldatlas؛ بر اساس داده‌های علمی، اقیانوس اطلس جنوبی تمیزترین اقیانوس جهان از نظر میزان پلاستیک شناور است. در مقابل، اقیانوس آرام شمالی آلوده‌ترین اقیانوس شناخته می‌شود.

مطالعات نشان می‌دهد حدود ۲۹۷ میلیارد قطعه پلاستیک در اطلس جنوبی وجود دارد، در حالی که این عدد در آرام شمالی به حدود ۲ تریلیون قطعه می‌رسد.

به‌طور کلی، اقیانوس‌های نیم‌کره جنوبی به دلیل جمعیت کمتر و فعالیت صنعتی محدودتر، وضعیت پاک‌تری دارند. در مقابل، اقیانوس‌های نیم‌کره شمالی به‌دلیل جمعیت بالا و ترافیک سنگین کشتیرانی، آلودگی بیشتری را تجربه می‌کنند.

پنج جریان چرخشی اصلی اقیانوسی (گردابه‌های اقیانوسی) که باعث تجمع زباله‌های شناور در لکه‌های زباله می‌شوند.

تمیزترین اقیانوس جهان؛ اطلس جنوبی

اقیانوس اطلس؛ اقیانوس اطلس جنوبی از نظر تعداد پلاستیک‌های شناور، تمیزترین اقیانوس در میان پنج اقیانوس جهان است.

اطلس جنوبی کمترین میزان زباله پلاستیکی را در میان اقیانوس‌های اصلی دارد. هرچند جریان‌های اقیانوسی بخشی از زباله‌ها را در یک ناحیه متمرکز می‌کنند، اما حجم کلی آلودگی در این منطقه پایین‌تر است.

دلیل اصلی هم ساده است: سواحل اطراف این اقیانوس جمعیت کمتری دارند و مسیرهای کشتیرانی نیز در مقایسه با سایر اقیانوس‌ها کمتر است.

با این حال، حتی در این اقیانوس هم آلودگی وجود دارد و در نزدیکی سواحل، میزان میکروپلاستیک‌ها قابل توجه است.

اقیانوس آرام جنوبی

اقیانوس آرام؛ اقیانوس آرام جنوبی از نظر تعداد پلاستیک‌های شناور، دومین اقیانوس تمیز در میان پنج اقیانوس جهان است.

آرام جنوبی دومین اقیانوس پاک جهان است. بخش زیادی از این اقیانوس دور از مسیرهای اصلی کشتیرانی و مناطق پرجمعیت قرار دارد، به همین دلیل ورودی زباله در آن کمتر است.

البته در برخی مناطق ساحلی مانند پرو، شیلی و جزایر اقیانوس آرام، آلودگی پلاستیکی همچنان مشکل جدی محسوب می‌شود.

اقیانوس هند

اقیانوس هند؛ برآورد می‌شود حدود ۱٫۳ تریلیون قطعه پلاستیک شناور در خود جای داده باشد.

اقیانوس هند وضعیت متفاوتی دارد و با حدود ۱٫۳ تریلیون قطعه پلاستیک، یکی از آلوده‌ترین اقیانوس‌هاست.

بخش بزرگی از این آلودگی از رودخانه‌های پرجمعیت وارد دریا می‌شود؛ از جمله گنگ و سند. کشورهای جنوب و جنوب‌شرق آسیا نیز سهم بالایی در ورود زباله پلاستیکی دارند.

اقیانوس اطلس شمالی

دهانه یک رودخانه که روان‌آب‌ها را به اقیانوس تخلیه می‌کند؛ مسیر اصلی ورود زباله‌های پلاستیکی خشکی به دریای آزاد. (تصویر: Cat-Bee / Shutterstock.)

اطلس شمالی هم از اقیانوس‌های آلوده محسوب می‌شود و حدود ۹۳۰ میلیارد قطعه پلاستیک در آن برآورد شده است.

این منطقه به‌دلیل نزدیکی به اروپا، آمریکای شمالی و غرب آفریقا و همچنین مسیرهای پرتردد کشتی‌رانی، یکی از نقاط اصلی تجمع زباله‌های دریایی است.

آلوده‌ترین اقیانوس؛ آرام شمالی

زباله‌های پلاستیکی در آب اقیانوس. (تصویر: Shane Gross.)

آرام شمالی بیشترین آلودگی پلاستیکی را در میان اقیانوس‌های جهان دارد. در این اقیانوس، توده‌ای عظیم از زباله به نام «لکه زباله بزرگ اقیانوس آرام» بین کالیفرنیا و هاوایی شکل گرفته است.

این لکه حدود ۱٫۶ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد و بخش بزرگی از آن را تجهیزات ماهیگیری رهاشده، پلاستیک‌های خردشده و زباله‌های انسانی تشکیل می‌دهد.

چرا اقیانوس‌ها آلوده می‌شوند؟

حدود ۸۰ درصد پلاستیک‌های اقیانوسی از خشکی وارد دریا می‌شود؛ عمدتا از طریق رودخانه‌ها و روان‌آب‌ها. ۲۰ درصد باقی‌مانده هم از فعالیت‌های دریایی مثل ماهیگیری و کشتی‌ها می‌آید.

چند کشور بیشترین سهم را در ورود زباله دارند، از جمله چین، اندونزی، فیلیپین، ویتنام و تایلند.

یک تور ماهیگیری رهاشده یا «تجهیزات شبح» در اقیانوس. تجهیزات ماهیگیری حدود ۴۶ درصد از جرم «لکه زباله بزرگ اقیانوس آرام» را تشکیل می‌دهد. (تصویر: Rich Carey.)

آیا امیدی برای پاکسازی هست؟

برخی پروژه‌ها مثل The Ocean Cleanup در حال جمع‌آوری زباله از اقیانوس‌ها و رودخانه‌ها هستند و تاکنون میلیون‌ها کیلوگرم پلاستیک را حذف کرده‌اند.

در کنار آن، سازمان ملل هم برنامه‌هایی برای کاهش آلودگی پلاستیکی تا سال ۲۰۴۰ دنبال می‌کند.

در میان پنج اقیانوس اصلی جهان، اطلس جنوبی تمیزترین و آرام شمالی آلوده‌ترین اقیانوس شناخته می‌شود؛ تفاوتی که بیشتر به جمعیت، صنعت و مسیرهای کشتیرانی برمی‌گردد.