آیا می‌دانید: چرا سگ‌ها و گربه‌ها مدام سرشان را تکان می‌دهند؟

به نقل از لایوساینس؛ گربه‌ها معمولا زمانی سرشان را تکان می‌دهند که پایانه‌های عصبی حساس اطراف سرشان تحریک شود. «سارا کراولی»، انسان‌-حیوان‌شناس دانشگاه اکستر انگلستان، می‌گوید دلیل اصلی این رفتار، تحریک موهای بسیار حساس و پایانه‌های عصبی اطراف گوش‌ها و بخش بالایی سر است.

او توضیح می‌دهد که این پایانه‌های عصبی ممکن است در اثر یک خاراندن لذت‌بخش تحریک شوند و همین موضوع باعث شود گربه سرش را تکان دهد. «ایمی میلی»، مدرس رفتارشناسی حیوانات در دانشکده دامپزشکی دانشگاه ادینبرو اسکاتلند، نیز می‌گوید اگر صاحب حیوان نواحی حساسی مانند اطراف گوش‌ها یا سبیل‌ها را لمس کند، این کار می‌تواند باعث چنین واکنشی شود.

کارشناسان می‌گویند این حرکت سریع و ناگهانی، راهی مؤثر برای خارج کردن چیزهایی مانند آب، غذا یا ذرات مزاحم از اطراف گوش‌ها و سبیل‌های گربه است. به گفته کراولی، این حرکت همچنین به مرتب شدن دوباره موهای حیوان کمک می‌کند.

ایمی میلی می‌گوید گربه‌ها معمولا بعد از تکان دادن سر، صورت یا گوش‌هایشان را تمیز می‌کنند.

این حرکت سریع گاهی می‌تواند نشانه ناراحتی یا کلافگی هم باشد. برای مثال، فوت کردن در گوش گربه معمولا باعث می‌شود حیوان سرش را با شدت تکان دهد؛ کاری که کارشناسان توصیه می‌کنند عمدا انجام نشود، چون گربه‌ها آن را دوست ندارند.

با این حال، این حرکت معمولا باعث سرگیجه نمی‌شود. ایمی میلی توضیح می‌دهد حیوانات، از جمله انسان‌ها، بیشتر هنگام چرخیدن دور خود دچار سرگیجه می‌شوند تا با تکان دادن سریع سر.

فقط گربه‌ها نیستند که چنین رفتاری دارند و بسیاری از پستانداران هنگام احساس مزاحمت در اطراف گوش‌ها سرشان را تکان می‌دهند. سارا کراولی می‌گوید موش‌ها و موش‌های صحرایی هم بعد از خوردن و نوشیدن چنین حرکتی انجام می‌دهند.

در سگ‌ها، نژادهایی با گوش‌های ایستاده مانند ژرمن شپرد بیشتر از سگ‌های گوش‌آویزان مانند کینگ چارلز اسپانیل سرشان را تکان می‌دهند، زیرا احتمال گیر کردن چیزهایی مانند دانه گیاه یا حشرات در گوش‌های باز آن‌ها بیشتر است.

صاحبان سگ‌ها معمولا نوع دیگری از این رفتار را هم می‌شناسند؛ حرکتی که سگ هنگام بازی با اسباب‌بازی انجام می‌دهد و سرش را با شدت از این طرف به آن طرف تکان می‌دهد، انگار می‌خواهد شکارش را از پا دربیاورد.

نوع دیگر، لرزش کامل بدن است که بسیاری آن را با عنوان «تکان سگ خیس» می‌شناسند. کراولی می‌گوید این حرکت از سر شروع می‌شود، در طول بدن ادامه پیدا می‌کند و در نهایت به دم می‌رسد. همان حرکتی که سگ‌ها بعد از حمام یا خیس شدن انجام می‌دهند و معمولا همه‌جا را خیس می‌کنند.

کارشناسان می‌گویند این لرزش کامل بدن فقط برای خشک شدن نیست، بلکه می‌تواند نشانه تغییر حالت روحی یا رفتاری هم باشد؛ مثلا زمانی که سگ تجربه‌ای استرس‌زا یا هیجان‌انگیز را پشت سر گذاشته است.

ایمی میلی توضیح می‌دهد این «تکان دادن بدن» راهی برای کاهش تنش و بازگشت حیوان به تعادل احساسی و جسمی است.

کراولی نیز می‌گوید این رفتار را اغلب بعد از یک بازی پرهیجان بین دو سگ می‌توان دید؛ زمانی که بازی تمام می‌شود، هر دو سگ بدنشان را می‌لرزانند و سپس سراغ کار دیگری می‌روند.

کارشناسان تاکید می‌کنند که تکان دادن سر در بیشتر مواقع طبیعی است، اما اگر حیوان بیشتر از حد معمول این کار را انجام دهد یا این رفتار همراه با خاراندن گوش، کج نگه داشتن سر یا از دست دادن تعادل باشد، ممکن است نشانه یک مشکل پزشکی باشد.

به گفته متخصصان، عفونت گوش، وجود انگل، حساسیت، تحریک عصبی یا گیر کردن جسم خارجی در گوش از جمله دلایل احتمالی این وضعیت هستند.

سارا کراولی می‌گوید این شرایط برای حیوان دردناک و ناراحت‌کننده است و تکان دادن سر تقریبا تنها راهی است که حیوان برای نشان دادن این ناراحتی دارد.

ایمی میلی هشدار می‌دهد اگر عفونت گوش درمان نشود، ممکن است باعث کاهش شنوایی شود یا عفونت از پرده گوش عبور کرده و به گوش میانی برسد؛ اتفاقی که می‌تواند تعادل حیوان را مختل کند و باعث بیماری شدید شود.

با این حال، کارشناسان می‌گویند در بیشتر مواقع، تکان دادن سر در سگ‌ها و گربه‌ها رفتاری طبیعی، بی‌خطر و حتی بامزه است که به تمیز و راحت ماندن حیوان کمک می‌کند.