دریاچه‌ای هم‌اندازه ژاپن در مرز ۵ کشور؛ شگفتی بزرگ زمین

سه‌شنبه 15 اردیبهشت 1405 - 19:10
مطالعه 2 دقیقه
دریای خزر
دریای خزر، بزرگ‌ترین دریاچه جهان و محل اتصال پنج کشور، وسعتی هم‌اندازه ژاپن دارد و نقشی مهم در طبیعت و اقتصاد منطقه ایفا می‌کند.

به نقل از mirror؛ بزرگ‌ترین دریاچه جهان آن‌قدر وسیع است که مساحتی هم‌اندازه ژاپن دارد. در سراسر جهان بیش از ۳۰۴ میلیون دریاچه وجود دارد که با آب‌های ساکن یا با جریان کند پر شده‌اند. بسیاری از بزرگ‌ترین این دریاچه‌ها حتی در دسته دریاهای داخلی قرار می‌گیرند؛ با این حال، همچنان محصور در خشکی هستند و از طریق رودخانه‌ها یا کانال‌های باریک به اقیانوس‌ها ارتباط دارند.

دریای خزر بزرگ‌ترین دریاچه جهان است و مساحتی برابر با ۳۸۶٬۴۰۰ کیلومتر مربع دارد. این پهنه آبی میان دو قاره اروپا و آسیا قرار گرفته است و با کشورهای قزاقستان، روسیه، جمهوری آذربایجان، ایران و ترکمنستان مرز مشترک دارد؛ سطح دریای خزر حدود ۲۷ متر پایین‌تر از سطح دریاهای آزاد است.

برای مقایسه، دریای خزر تقریبا پنج برابر بزرگ‌تر از دریاچه سوپریور است که در مرز کانادا و ایالات متحده آمریکا قرار دارد و مساحتی حدود ۸۲ هزار کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد.

دریای خزر به‌قدری وسیع است که حدود ۴۴ درصد از آب دریاچه‌های جهان را در خود جای داده است.

برآورد می‌شود قدمت این دریاچه به حدود ۳۰ میلیون سال برسد و حدود ۵٫۵ میلیون سال پیش به‌صورت کامل از دریاها جدا و محصور در خشکی شده باشد. طولانی‌ترین رود اروپا، یعنی رود ولگا، به دریای خزر می‌ریزد و مهم‌ترین منبع تامین آب شیرین آن به‌شمار می‌رود.

به‌دلیل ورود این آب‌ها، آب دریای خزر تا حد زیادی شیرین محسوب می‌شود. بیش از ۱۳۰ رودخانه، از جمله رود اورال و رود کورا، به این دریاچه وارد می‌شوند.

در این پهنه آبی چندین جزیره کوچک وجود دارد که بیشتر آن‌ها در بخش شمالی قرار گرفته‌اند. برخی از این جزایر نزدیک به سواحل هستند، اما در بخش‌های عمیق‌تر دریاچه جزیره‌ای دیده نمی‌شود.

شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، بزرگ‌ترین شهر در حاشیه دریای خزر است. از دیگر شهرهای مهم اطراف آن می‌توان به آستارا در ایران، آتیرائو در قزاقستان و دربند در روسیه اشاره کرد.

این دریاچه زیستگاه گونه‌های متنوعی است و به‌ویژه به‌خاطر خاویار و منابع نفتی شهرت دارد. با این حال، آلودگی ناشی از صنعت نفت و ساخت سدها بر رودخانه‌های ورودی به این دریاچه، به اکوسیستم آن آسیب وارد کرده است.

همچنین گزارش‌ها نشان می‌دهد که به‌دلیل گرمایش جهانی، عمق این دریاچه ممکن است بین ۹ تا ۱۸ متر کاهش یابد.

حدود ۸۵۰ گونه جانوری و بیش از ۵۰۰ گونه گیاهی در دریای خزر زندگی می‌کنند که بسیاری از آن‌ها بومی این منطقه هستند. شش گونه در معرض خطر انقراض ماهیان خاویاری، به‌همراه گونه منحصربه‌فرد فک خزری و ماهی بلوگا نیز در این آب‌ها زیست می‌کنند.

نظرات