بهنقل از بلومبرگ، دیگر سوغاتی بعضی سفرها، مگنت یخچال یا تیشرت نیست. این روزها بسیاری از گردشگران ترجیح میدهند از تعطیلاتشان با یک مهارت تازه برگردند؛ از سفالگری و موجسواری گرفته تا زنبورداری، صخرهنوردی و آشپزی محلی. این ترند تازه که صنعت گردشگری نام «اسکیلکیشن» (Skillcation) را روی آن گذاشته، سفر را از یک استراحت چندروزه به فرصتی برای یادگیری تبدیل کرده است.
دلیل این تغییر هم ساده است؛ هزینه سفرها بیشتر شده، مرخصیها محدودتر شدهاند و بسیاری از افراد میخواهند از همان یک یا دو سفر مهم سالانه، چیزی ماندگارتر از چند عکس یادگاری با خودشان بیاورند.
تقریبا نیمی از مردم برای یاد گرفتن سفر میکنند
بر اساس پژوهش جدید مسترکارت که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده است، ۴۸ درصد از افرادی که در این نظرسنجی شرکت کردهاند، امسال قصد دارند سفری را با هدف یادگیری یک مهارت جدید برنامهریزی کنند. گزارش روندهای سفر هیلتون نیز نشان میدهد ۷۲ درصد از مسافران میخواهند تعطیلاتشان را صرف دنبال کردن علاقهها و سرگرمیهای شخصی کنند.
این تغییر البته یکشبه اتفاق نیفتاده است. اوایل دهه ۲۰۰۰، سفرهای داوطلبانه محبوب شدند؛ سفرهایی که افراد در آن علاوه بر گردش، در پروژههای اجتماعی یا محیطزیستی هم مشارکت میکردند. چند سال بعد، مفهوم «سفر تحولآفرین» رواج پیدا کرد؛ تجربههایی که هدفشان رشد فردی بود. حالا اسکیلکیشن یک قدم جلوتر رفته است و روی یادگیری مهارتی تمرکز دارد که بعد از پایان سفر هم همراه فرد باقی بماند.
از زنبورداری تا موجسواری؛ تعطیلاتی که شبیه کلاس درساند
نمونههای این ترند روزبهروز متنوعتر میشوند. بعضیها چند روز را کنار کندوهای زنبورعسل میگذرانند و زنبورداری یاد میگیرند، عدهای یک هفته را صرف یاد گرفتن موجسواری یا کایتسرفینگ میکنند و بعضی دیگر به سراغ سفالگری، آشپزی محلی، دوچرخهسواری حرفهای یا صخرهنوردی میروند.
نکته جالب اینجا است که بسیاری از این سفرها بهصورت گروهی برگزار میشوند و همین موضوع باعث میشود شرکتکنندگان علاوه بر یادگیری، با افرادی همفکر آشنا شوند. دادههای یکی از شرکتهای گردشگری فعال در این حوزه نشان میدهد رزرو سفرهای آموزشی در سه سال گذشته ۶۸ درصد رشد کرده و بیشتر شرکتکنندگان آنها نیز مسافران انفرادی بودهاند.
چرا این سفرها ماندگارتر از تعطیلات معمولیاند؟
به گفته پژوهشگران حوزه روانشناسی سفر، تجربههایی که همراه با یادگیری یک مهارت تازه هستند، معمولا اثر مثبت ماندگارتری بر سلامت روان دارند. وقتی فرد چند روز روی یاد گرفتن کاری تمرکز میکند، ذهنش فرصت فاصله گرفتن از ایمیلها، فشار کاری و دغدغههای روزمره را پیدا میکند و در پایان سفر، علاوه بر خاطره، احساس موفقیت هم با خود میبرد.
شاید به همین دلیل باشد که بعضی از کسانی که در چنین سفرهایی شرکت میکنند، بعد از بازگشت هم مسیر یادگیری را ادامه میدهند؛ یکی کندوی زنبور در خانه راه میاندازد، دیگری کلاس سفالگری ثبتنام میکند و نفر بعدی، سفر بعدیاش را برای کامل کردن همان مهارت برنامهریزی میکند.
به نظر میرسد در دنیایی که زمان از همیشه ارزشمندتر شده، تعریف سوغاتی هم در حال تغییر است؛ شاید بهترین یادگاری یک سفر، چیزی باشد که تا سالها بعد هم بتوان از آن استفاده کرد.