چرا هواپیماها در ارتفاع ۳۵ هزار پا پرواز میکنند؟
پس از تیکاف و اوج گرفتن هواپیما، شنیدن این جمله از بلندگوهای کابین برای همه ما آشناست: «مسافران گرامی، به ارتفاع کروز رسیدیم.» اما این عدد جادویی ۳۵ هزار پا از کجا میآید و خلبانها چطور میفهمند وقت آن رسیده که اجازه دهند کمربندها را باز کنید؟ (travelandleisure)
ارتفاع کروز دقیقا کجاست؟
ارتفاع کروز (Cruising Altitude) همان سطحی از آسمان است که هواپیما بیشترین زمان سفرش را در آن میگذراند. هرچند عدد ۳۵ هزار پا میان جتهای مسافربری بسیار رایج است، اما وحی منزل نیست.
واقعیت این است که بیشتر هواپیماهای تجاری بسته به نوع موتور و طراحی بدنه، در بازه ۳۰ تا ۴۰ هزار پا عملکرد بهینهای دارند. اما هواپیما با رسیدن به سقف خدماتی (Service Ceiling) در ارتفاع ۴۵ هزار پایی، توان صعود بیشتر را از دست میدهد.
چرا پرواز در ارتفاع بالا به نفع همه است؟
همه چیز زیر سر فیزیک است. در ارتفاع ۳۵ هزار پایی، هوا بهشدت رقیق میشود. رقیق بودن هوا یعنی مقاومت یا همان نیروی «پسا» (Drag) به حداقل میرسد. وقتی مانعی جلوی هواپیما نباشد، جتها میتوانند با سرعت بیشتر حرکت کنند و در عین حال، سوخت بسیار کمتری بسوزانند. این یعنی افزایش برد پرواز و کاهش آلودگی صوتی.
علاوه بر اقتصاد پرواز، بحث آرامش هم در میان است. اگر هوا در لایههای پایین ناآرام باشد یا چاله هوایی آرامش کابین را بههم بزند، خلبانها با تغییر ارتفاع به دنبال «هوای صاف» (Clear Air) میگردند تا سفر را به دور از تکانهای شدید ادامه دهند.
چه کسی تصمیم میگیرد چقدر بالا بروید؟
برخلاف تصور عموم، خلبانها در لحظه تصمیم نمیگیرند که چقدر اوج بگیرند. پیش از آنکه هواپیما از روی باند بلند شود، دیسپچر (Flight Dispatcher) یا همان مسئول برنامهریزی پرواز، بر اساس وزن هواپیما، جهت وزش باد و وضعیت آبوهوا، بهترین مسیر و ارتفاع را تعیین میکند.
البته خلبان در طول مسیر بیکار نمینشیند. او با کمک ارتفاعسنج مدام موقعیت خود را چک میکند. اگر باد مخالف خیلی شدید باشد یا ترافیک هوایی در یک سطح زیاد شود، خلبان با هماهنگی برج مراقبت، ارتفاع را کم یا زیاد میکند. یکی از بزرگترین مزیتهای آن بالا، خلوت بودن مسیر است؛ حوادث هوایی در ارتفاع ۳۵ هزار پایی بسیار نادر هستند و این یعنی شما در امنترین نقطه ممکن از زمین قرار دارید.
آیا پیش از این درباره علت پرواز در چنین ارتفاعی کنجکاو بودهاید؟ تفاوت آرامش پرواز در ارتفاع کروز با لحظات پرفرازونشیب تیکاف را چگونه تجربه کردهاید؟ نظرات خود را برای ما و مخاطبان دیگر کجارو بنویسید.
