«سرزمینهای بیبازگشت»؛ عکسهایی از آخرین ساکنان روستاهای در حال خاموشی اوکراین
بسیاری از ما تجربه بازگشت به مکانی را داشتهایم که روزی بخشی از خاطرات کودکیمان بوده است و دیگر شباهتی به گذشته ندارد. کوچهها خلوتتر شدهاند، همسایهها رفتهاند و خانههایی که زمانی پر از زندگی بودند، حالا در سکوت فرو رفتهاند. ویکتوریا سوروچینسکی، عکاس اوکراینی، همین حس را دستمایه پروژهای قرار داده که امروز به یکی از تأثیرگذارترین مجموعههای مستند درباره روستاهای اوکراین تبدیل شده است. (121Clicks)
مجموعه «سرزمینهای بیبازگشت» حاصل بیش از ۱۰ سال رفتوآمد سوروچینسکی به روستاهای اطراف کییف است؛ مناطقی که زمانی محل زندگی پدربزرگ و مادربزرگ او بودند و خاطرات کودکیاش را شکل دادند. او پس از سالها دوری، با روستاهایی روبهرو شد که بسیاری از خانههایشان خالی مانده بود و بیشتر ساکنانشان را سالمندانی تشکیل میدادند که گاهی آخرین افراد باقیمانده در روستای خود بودند.
بهجای ثبت تصاویر تکاندهنده یا روایتهای پرهیجان، سوروچینسکی دوربینش را به زندگی روزمره مردم نزدیک کرد. دستهای پینهبسته، چهرههای سالخورده، خانههای ساده، باغهای کوچک، عکسهای خانوادگی و آیینهایی که نسلها دوام آوردهاند، سوژه اصلی این مجموعه هستند.
«سرزمینهای بیبازگشت» بیش از آنکه درباره ویرانی باشد، درباره حفظ حافظه جمعی یک سرزمین سخن میگوید. هر عکس بخشی از فرهنگی را ثبت میکند که ممکن است با رفتن آخرین ساکنان این روستاها برای همیشه از میان برود.
انگیزه سوروچینسکی نیز کاملا شخصی بود. او برای انجام یک مأموریت عکاسی یا ساخت مجموعهای خبری به این روستاها بازنگشت؛ بلکه میخواست دوباره با ریشههای خانوادگی خود ارتباط برقرار کند. همین پیوند عاطفی باعث شد رابطهای صمیمی میان او و ساکنان روستاها شکل بگیرد؛ رابطهای که در قاب عکسها نیز دیده میشود.
«سرزمینهای بیبازگشت» یادآوری میکند که میراث فرهنگی تنها در بناهای تاریخی یا موزهها خلاصه نمیشود. گاهی آخرین روایتهای یک سرزمین را میتوان روی ایوان چوبی خانهای قدیمی، میان باغی کوچک یا در خاطرات کسی پیدا کرد که شاید آخرین راوی آن روستا باشد.
نظر شما مخاطبان کجارو درباره تصاویر روستاهای اوکراین چیست؟ کدام تصویر برایتان تأثیرگذارتر بود؟