فرودگاه بینالمللی ملک فهد بهعنوان بزرگترین فرودگاه جهان از نظر مساحت شناخته میشود؛ بهطوری که بزرگترین فرودگاه های جهان در مقایسه با وسعت خیرهکننده آن، بسیار کوچک به نظر میرسند. این فرودگاه که در شهر دمام در استان شرقی عربستان سعودی قرار دارد، بخش جداییناپذیری از برنامههای توسعه آتی عربستان سعودی است.
وسعت بینظیر اراضی و تلاشهای مستمر برای توسعه، این اطمینان را ایجاد کرده است که فرودگاه ملک فهد جایگاهی استراتژیک برای تبدیل شدن به یک قطب اصلی در جابهجایی مسافر و کالا در اختیار دارد. در ادامه با ما همراه شوید تا اطلاعات بیشتری درباره بزرگترین فرودگاه جهان به دست آورید.
معرفی فرودگاه بین المللی ملک فهد
فرودگاه بینالمللی ملک فهد (King Fahd International Airport) که با نام فرودگاه دمام (DMM) نیز شناخته میشود، در فاصله تقریبی ۳۱ کیلومتری شمال غربی مرکز شهر دمام در استان شرقی عربستان سعودی واقع شده است. این فرودگاه که در سال ۱۹۹۹ افتتاح شد، نهتنها نقشی حیاتی در شبکه اتصال هوایی این پادشاهی ایفا میکند، بلکه عنوان بزرگترین فرودگاه جهان از نظر وسعت اراضی را به خود اختصاص داده است.
فرودگاه ملک فهد که نام خود را از فهد بن عبدالعزیز، پادشاه پیشین عربستان، گرفته است، در حال حاضر حدود ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ مسافر را در سال جابهجا میکند. بر اساس طرح جامع توسعه، ظرفیت پذیرش مسافر در این فرودگاه قرار است در آینده به ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر در سال افزایش یابد.
طراحی فرودگاه ملک فهد بهگونهای هماهنگ، معماری سنتی اسلامی را با نیازهای هوانوردی امروز پیوند زده است. این فرودگاه علاوه بر جابهجایی مسافر، عملیات باربری (کارگو) را نیز بر عهده دارد که به دلیل اهمیت صنعتی منطقه، حجم بالایی از محصولات نفتی و پتروشیمی را جابهجا میکند. بخش باربری این فرودگاه که در سال ۲۰۱۵ افتتاح شد، ظرفیت جابهجایی ۹۴٬۰۰۰ تن کالا را دارد که در فازهای بعدی به ۱۷۶٬۰۰۰ تن خواهد رسید.
وسعت بینظیر این فرودگاه شامل یک «دهکده باربری» اختصاصی است که به تاسیسات پیشرفته برای جابهجایی کالا، انبارداری و خدمات لجستیکی مجهز شده است. همچنین، «منطقه آزاد» مجاور فرودگاه با هدف جذب شرکتها و صنایع بینالمللی در حال توسعه است تا دسترسی آسان به شبکههای ترانزیت هوایی، دریایی و زمینی را فراهم آورد.
پروژه فرودگاه ملک فهد که با مدیریت شرکت «بکتل» (Bechtel) اجرا شده، شامل یک پارکینگ طبقاتی با ظرفیت بیش از ۵٬۰۰۰ خودرو و تاسیسات پذیرایی با توان تولید ۸٬۰۰۰ وعده غذا در روز است.
تعهد به پایداری فرودگاه ملک فهد
فرودگاه بینالمللی ملک فهد در راستای تحقق اهداف «چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان»، چندین طرح زیستمحیطی از جمله احداث یک نیروگاه انرژی خورشیدی و اجرای برنامههای مدیریت پسماند را با هدف کاهش ردپای کربنی در دستور کار دارد.
فرودگاه ملک فهد از یک نهالستان منحصربهفرد به وسعت ۲۱۵٬۵۷۹ مترمربع بهره میبرد. این مرکز، درختان و گیاهان مورد نیاز برای فضای سبز گستردهی فرودگاه را تامین میکند. این مجموعه شامل گلخانهها و مزارع باز است که در راستای اهداف زیستمحیطی فرودگاه برای بهبود کیفیت هوا و مشارکت در تلاشهای کلان پایداری در عربستان سعودی فعالیت میکنند.
ابعاد و مساحت فرودگاه بینالمللی ملک فهد
فرودگاه بینالمللی ملک فهد با مساحتی بالغ بر ۷۷۶ کیلومترمربع، بزرگترین فرودگاه جهان از نظر مساحت محسوب میشود. برای مقایسه، این فرودگاه بیش از پنج برابر بزرگتر از فرودگاه هیترو لندن است و ابعاد آن حتی بهاندازه مساحت برخی کشورهای کوچک، مانند بحرین میرسد. در حال حاضر تنها بخشی از این فضا به پایانهها و باندها اختصاص یافته، اما پتانسیل عظیمی برای توسعه و پروژههای زیرساختی در آینده فراهم میکند.
اگرچه فرودگاه ملک فهد عنوان بزرگترین فرودگاه جهان از نظر مساحت را در اختیار دارد، حجم جابهجایی مسافر در آن نسبت به فرودگاههایی نظیر دبی یا استانبول، محدودتر است؛ چراکه تمرکز اصلی این فرودگاه بر پاسخگویی به تقاضای روزافزون در استان شرقی عربستان سعودی معطوف شده است. با وجود ابعاد بسیار عظیم، این فرودگاه سومین فرودگاه پرتردد در عربستان سعودی محسوب میشود.
وسعت خیرهکننده فرودگاه ملک فهد بهعلت چندین عامل مهم است:
- برنامهریزی برای توسعه آتی: این فرودگاه با هدف پاسخگویی به طرحهای توسعه بلندمدت طراحی شده است. این وسعت زمین اجازه میدهد تا پایانهها، باندها و تاسیسات جدید بدون هیچگونه محدودیت فضا احداث شوند. طرح توسعه فرودگاه بینالمللی ملک فهد بخشی از چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان است؛ برنامهای جاهطلبانه که با هدف متنوعسازی اقتصاد و کاهش وابستگی این کشور به نفت تدوین شده است. یکی از ارکان اصلی این چشمانداز، توسعه بخشهای گردشگری، تجارت و لجستیک است که در این میان، فرودگاه دمام نقشی حیاتی را بهعنوان قطب منطقهای برای جابهجایی مسافر و کالا ایفا میکند. طرحهای توسعه شامل ارتقای پایانههای موجود، از جمله پایانه مسافربری و بهبود سیستمهای جابهجایی بار، افزایش تعداد گیتهای خروجی، سالنهای استراحت، فرآیندهای گمرکی و خدمات مهاجرت است تا به افزایش کارایی، کاهش زمان انتظار و ارتقای تجربه مسافران بینجامد.
- موقعیت استراتژیک: فرودگاه بینالمللی ملک فهد به شکلی استراتژیک در استان شرقی عربستان سعودی واقع شده است؛ منطقهای حیاتی که قطب انرژی، تجارت و صنعت کشور به شمار میرود. این فرودگاه به عنوان دروازه ورود به شهرهای مهمی چون دمام، خُبَر، جبیل و قطیف عمل میکند و نقشی کلیدی برای مسافران تجاری و گردشگران دارد. همجواری این فرودگاه با کشورهایی نظیر بحرین، قطر و امارات متحده عربی، جایگاه آن را به عنوان یک مرکز ترانزیت منطقهای تقویت کرده است.
- میراث نظامی: این مکان در اصل به عنوان یک پایگاه هوایی برای نیروهای آمریکایی در طول جنگ خلیج فارس مورد استفاده قرارگرفت؛ از این رو وسعت اراضی آن منعکسکننده نقش نظامی پیشین و پتانسیلهای کاربری آن در آینده است.
پروازهای داخلی و خارجی فرودگاه بین المللی ملک فهد
این فرودگاه قطب مرکزی شرکتهای هواپیمایی نظیر فلایناس (Flynas) و فلایادیل (Flyadeal) به شمار میرود. از این فرودگاه به بیش از ۵۶ مقصد جهان پرواز انجام میشود که استان شرقی عربستان را به شهرهای کلیدی در خاورمیانه، اروپا، آسیا و آفریقا متصل میکند. مسیرهای دبی با۷۰ پرواز هفتگی و قاهره با ۳۴ پرواز هفتگی، بیشترین فراوانی را در میان پروازهای فرودگاه دارند. جالب توجه است که یکی از کوتاهترین پروازهای بینالمللی جهان نیز در مسیر فرودگاه ملک فهد به فرودگاه بینالمللی بحرین، به طول تقریبی ۷۶ کیلومتر، از این مرکز انجام میگیرد.
در بخش پروازهای داخلی فرودگاه ملک فهد که به ۱۵ مقصد داخلی انجام میشود، مسیرهای جده و ریاض بیشترین ترافیک را به خود اختصاص دادهاند.
در بخش پروازهای خارجی فرودگاه ملک فهد، مسافران میتوانند از طریق این فرودگاه به ۴۱ مقصد بینالمللی در قارههای مختلف سفر کنند. در سطح بینالمللی نیز پروازهای هفتگی متعددی به مقاصدی همچون دهلی، حیدرآباد، بمبئی، دبی، قاهره و بحرین از گیتهای این فرودگاه انجام میشود. این شبکه گسترده پروازی، دمام را به یکی از قطبهای مهم هوانوردی در خلیج فارس تبدیل کرده است. مسافران با استفاده از نقشه تعاملی و بهروزرسانیهای لحظهای در پرتال رسمی فرودگاه، به اطلاعات دقیق خطوط هوایی و مقاصد دسترسی دارند که تسهیلکننده سفرهای تجاری و سیاحتی در این منطقه است.
بخش های مختلف فرودگاه بین المللی ملک فهد
پایانه ها
فرودگاه ملک فهد، سه پایانه مسافربری دارد که شامل پایانه مسافربری، پایانه آرامکو و پایانه سلطنتی میشود.
- پایانه مسافربری: ساختمان پایانه اصلی در ۶ طبقه و با زیربنای ۳۲۷٬۰۰۰ مترمربع بنا شده است تا فضایی وسیع و راحت را برای مسافران فراهم آورد. این پایانه دارای ۱۵ گیت خروجی برای پروازهای داخلی و بینالمللی است که همگی جهت تسهیل سوار شدن مسافران، به ۱۱ پل اتصال ثابت تجهیز شده است که مستقیما از درِ خروجی پایانه به درِ هواپیما متصل میشوند.
- پایانه آرامکو: این پایانه به طور اختصاصی جابهجایی کارکنان شرکت نفت سعودی «آرامکو» را به مناطق دورافتادهای و همچنین برخی ایستگاههای پمپاژ دوردست انجام میدهد.
- پایانه سلطنتی: این پایانه با مساحت بیش از ۱۶٬۰۰۰ متر مربع ویژه خاندان پادشاهی، مقامات دولتی و مهمانان رسمی است که استفاده از آن برای عموم آزاد نیست. فضای داخلی پایانه سلطنتی با دکوراسیون و مبلمان بسیار لوکس تزیین شده و محوطه بیرونی آن دارای فضای سبز گسترده است.
برج مراقبت
برج مراقبت فرودگاه بینالمللی ملک فهد با ارتفاع ۸۵.۵ متر، یکی از بلندترین برجهای کنترل در منطقه خاورمیانه محسوب میشود.
باندها
فرودگاه ملک فهد از دو باند موازی به طول ۴٬۰۰۰ متر بهره میبرد که توانایی پذیرش عظیمترین هواپیماهای جهان را داراست. همچنین عرض این باندها به ۶۰ متر میرسد که امکان برخاست و فرود همزمان هواپیماها را فراهم میکنند.
فروشگاه ها
فرودگاه بینالمللی ملک فهد با مجموعهای متنوع از فروشگاههای خردهفروشی در تمامی سطوح پایانه، تجربهای متفاوت از خرید را برای مسافران داخلی و بینالمللی فراهم کرده است.
بخش تجاری فرودگاه بینالمللی ملک فهد بهگونهای طراحی شده است که مسافران بزرگترین فرودگاه جهان در هر مرحله از سفر به خدمات مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند. این فروشگاهها در سه سطح اصلی ورودی، بوردینگ (سوار شدن) و خروجی قرار گرفتهاند.
در بخش ورودی، فروشگاههایی نظیر «دبلیو اچ اسمیت» و گلفروشی «نارینا» قرار دارند. بخش بوردینگ میزبان مراکز مهمی همچون داروخانه «الدواء» و فروشگاههای زنجیرهای «مید» است که به مسافران خدمات میدهند. در بخش خروجی نیز برندهایی مانند«هناک» حضور دارند که مجموعهای از عطرهای اصیل، کالاهای دیجیتال و سوغات را عرضه میکنند. این تنوع فروشگاهی در کنار نقشههای تعاملی، فرآیند خرید را برای مسافران در کوتاهترین زمان ممکن میسر ساخته است.
فرودگاه ملک فهد در زمینه راهاندازی فروشگاههای دیوتیفری (بدون مالیات) در عربستان سعودی پیشگام بوده است و مجموعهای از محصولات متنوع بینالمللی و محلی را به مسافران عرضه بزرگترین فرودگاه جهان میکند.
کافه ها و رستوران ها
فرودگاه بینالمللی ملک فهد با میزبانی از برندهای مطرح جهانی نظیر مکدونالد، استارباکس و البیک، مجموعهای متنوع از طعمهای بینالمللی و محلی را در تمامی سطوح پایانه فراهم کرده است.
بخش شکمگردی در فرودگاه به گونهای توزیع شده است که مسافران در هر سه طبقه اصلی به گزینههای متنوع دسترسی داشته باشند. در طبقه ورودی، رستوران محبوب «البیک» در کنار برندهایی نظیر «سابوی» و «مککافه» به استقبال مسافران میآیند.
در طبقه بوردینگ، کافههای مشهوری همچون «استارباکس» در کنار رستورانهایی مثل «برگر کینگ» فعالیت میکنند. همچنین طبقه خروجی میزبان شعب دیگری از «استارباکس»، «تیم هورتنز» و رستوران بینالمللی «روت ۹۸» است. این فرودگاه طیف وسیعی از غذاهای فستفود، دسرها و قهوهها را در اختیار مسافران بزرگترین فرودگاه جهان میگذارد.
سالن های استراحت
فرودگاه بینالمللی ملک فهد، با هدف فراهم کردن محیطی آرام و لوکس، خدمات متنوعی را در قالب سالنهای استراحت (Lounges) به مسافران ارائه میدهد. این سالنها که در طبقات مختلف ترمینال واقع شدهاند، امکاناتی فراتر از انتظار مسافران عادی فراهم میکنند.
سالن استراحت پلازا پریمیوم با مساحت ۱٬۰۶۷ متر مربع و ظرفیت ۲۶۲ صندلی در بخش پروازهای بینالمللی قرار دارد، ترکیبی از میراث فرهنگی عربستان و طراحی مدرن را ارائه میدهد. از جمله خدمات این بخش میتوان به اتاق سیگار، بوفه بینالمللی، دوشهای اختصاصی و وایفای پرسرعت اشاره کرد.
علاوه بر پلازا پریمیوم، سالنهای دیگری نیز در این فرودگاه فعال هستند:
- سالن ناسمایلز (naSmiles Lounge): این سالن واقع در بخش پروازهای داخلی است که خدمات ویژهای به مسافران خطوط هوایی «فلایناس» و دارندگان کارتهای عضویت ارائه میدهد.
- سالن استراحت الفرسان (Alfursan Lounge): این سالن در فرودگاه بینالمللی ملک فهد دمام، بهعنوان یکی از مجللترین فضاهای تشریفاتی این بزرگترین فرودگاه جهان، خدماتی اختصاصی را به مسافران فرست کلاس و تجاری ارائه میدهد.
مسجد
مسجد فرودگاه ملک فهد روی سقف پارکینگ و در فضایی به وسعت ۴۶٬۲۰۰ متر مربع بنا شده است. معماری این مسجد تلفیقی از سبک مدرن و عناصر سنتی معماری اسلامی است.
این بنا گنجایش پذیرش ۲٬۰۰۰ نمازگزار را دارد و دسترسی به آن از ترمینال مسافربری از طریق یک پل روباز و دو پل سرپوشیده مجهز به سیستم تهویه مطبوع امکانپذیر است.
خدمات و امکانات فرودگاه بین المللی ملک فهد
مسافران در زمان حضور در فرودگاه بینالمللی ملک فهد میتوانند از طیف گستردهای از خدمات بهرهمند شوند که با هدف ارتقای تجربه سفر طراحی شدهاند.
- سیمکارت و خدمات مخابراتی: مسافران امکان خرید سیمکارت و دسترسی به خدمات ارتباطی را در محوطه فرودگاه دارند.
- خودپردازها و صرافیها: فرودگاه به چندین دستگاه خودپرداز و باجههای صرافی مجهز شده است تا دسترسی شبانهروزی مسافران به خدمات مالی تضمین شود.
- حملونقل: گزینههای حملونقل متنوعی از جمله تاکسی، شاتلهای فرودگاهی و سرویسهای اشتراک خودرو مانند «اوبر» در دسترس مسافران این فرودگاه است. تاکسیها بهصورت ۲۴ ساعته در خروجی سالن فرودگاه در دسترس هستند. مسیر آن تا مرکز شهر دمام معمولا بین ۳۰ تا ۴۰ دقیقه زمان میبرد و هزینه آن بهطور میانگین حدود ۸۵ ریال عربستان (معادل ۲۳ دلار) است. همچنین سرویسهای اشتراک خودرو نظیر «اوبر» و «کریم» با زمان و هزینه مشابه فعال هستند. در چارچوب برنامههای توسعه آتی، انتظار میرود پروژه «متروی دمام» با فرودگاه بینالمللی ملک فهد یکپارچه شود تا این فرودگاه را به شهر دمام و سایر نقاط کلیدی در استان شرقی متصل کند. این اقدام علاوه بر بهبود دسترسی، جایگزینی سریع و کارآمد برای سفرهای جادهای فراهم خواهد کرد.
- خدمات پزشکی و اورژانس: مرکز پزشکی مستقر در فرودگاه بهصورت شبانهروزی، خدمات درمانی اولیه به مسافران و کارکنان ارائه میدهد.
- تسهیلات ویژه توانخواهان: برای مسافرانی که صندلی چرخدار شخصی بههمراه ندارند، امکان استفاده از ویلچرهای رایگان فراهم است. متقاضیان باید در زمان رزرو بلیط یا حداقل ۴۸ ساعت قبل از زمان پرواز، درخواست خود را ثبت کنند تا از موجود بودن تجهیزات اطمینان حاصل شود.
دوست دارید که روزی شما نیز از بزرگترین فرودگاه جهان دیدن کنید؟ حتما از دیدگاه خود به همراهان ارزشمند کجارو بگویید.