بعضی دکورهای سینمایی پس از پایان فیلمبرداری تخریب نشدند و حالا به جاذبههایی تبدیل شدهاند که گردشگران میتوانند از نزدیک ببینند.
بسیاری از دکورهای سینمایی فقط برای مدت کوتاهی ساخته میشوند و پس از پایان فیلمبرداری از بین میروند؛ اما بعضی از آنها سرنوشت متفاوتی پیدا میکنند. گاهی محبوبیت یک فیلم باعث میشود طرفداران برای حفظ لوکیشن آن تلاش کنند و گاهی مالکان زمین یا سرمایهگذاران تصمیم میگیرند سازهها را نگه دارند. این مکانها حالا به جاذبههای گردشگری تبدیل شدهاند و بازدیدکنندگان میتوانند از نزدیک در فضای فیلمهای محبوبشان قدم بزنند. (Street Art Utopia)
۱. خانه بگاند، مجموعه سینمایی هابیتون؛ ماتاماتا، نیوزیلند
خانه بگاند (Bag End) یکی از شناختهشدهترین بخشهای مجموعه سینمایی هابیتون در نیوزیلند است. گروه سازنده در سال ۱۹۹۹ با کمک ارتش نیوزیلند، ۳۹ خانه هابیتی موقت را در مزرعه خانوادگی الکساندر ساختند. پس از پایان فیلمبرداری، تلاش کردند بخشی از دکورها را تخریب کنند؛ اما ۱۷ نمای چوبی باقی ماندند و از سال ۲۰۰۲ بازدیدهای گردشگری از این مجموعه آغاز شد.
وقتی پیتر جکسون در سال ۲۰۰۹ برای ساخت سهگانه «هابیت» به این محل بازگشت، مجموعه را با مصالح بادوام بازسازی کردند. هابیتون اکنون ۴۴ خانه هابیتی دارد و گردشگران میتوانند در مزرعهای نزدیک شهر ماتاماتا از آن بازدید کنند.
۲. دهکده پاپای؛ خلیج انکر، مالت
دهکده پاپای (Popeye Village) برای فیلم «پاپای» با بازی رابین ویلیامز ساخته شد که در سال ۱۹۸۰ به نمایش درآمد. گروهی ۱۶۵ نفره از ژوئن ۱۹۷۹ ساخت این دهکده را آغاز کردند و ۱۹ ساختمان چوبی در ساحل خلیج انکر مالت به وجود آوردند.
برای ساخت این مجموعه از مصالحی استفاده کردند که از کشورهای مختلف به مالت رسیده بود؛ الوار و تختهها را از هلند فرستادند، زوناهای سقف از کانادا آمدند و حدود هشت تن میخ در پروژه به کار رفت. پس از پایان فیلمبرداری، ساختمانها را تخریب نکردند و خانههای رنگارنگ دهکده همچنان در کنار آب باقی ماندند.
۳. خانه خانواده لارس؛ شطالجرید، تونس
گنبدی ساده در میان پهنه سفید نمکی شطالجرید تونس قرار دارد؛ مکانی که طرفداران جنگ ستارگان آن را بهعنوان خانه لوک اسکایواکر میشناسند. این دکور برای نخستین فیلم مجموعه در سال ۱۹۷۷ ساخته شد و گروه فیلمبرداری پس از پایان کار آن را در محل باقی گذاشت.
عوامل فیلم برای ساخت «حمله کلونها» دوباره به این مکان برگشتند و پس از آن نیز دکور را رها کردند. گذشت زمان و شرایط محیطی باعث فرسودگی سازه شد؛ تا اینکه در سال ۲۰۱۲ طرفداران جنگ ستارگان هزینه مرمت آن را تأمین کردند و گروهی داوطلب برای بازسازی پوشش گچی گنبد به محل رفتند.
۴. زمین رؤیاها؛ دایرزویل، آیووا، آمریکا
زمین بیسبال فیلم «زمین رؤیاها» (Field of Dreams) در سال ۱۹۸۹ میان یک مزرعه ذرت در ایالت آیووا ساخته شد. پس از اکران فیلم، بازدیدکنندگان زیادی برای دیدن این زمین به مزرعه میآمدند و مالکان آن، دان و بکی لنسینگ، تصمیم گرفتند دکور را حفظ کنند.
این زمین بعدها میزبان رویدادی فراتر از بازدید گردشگران شد. در سال ۲۰۲۱، تیمهای شیکاگو وایت ساکس و نیویورک یانکیز در یک مسابقه واقعی لیگ برتر بیسبال، در ورزشگاهی که کنار زمین فیلم ساخته شده بود، به مصاف هم رفتند. وایت ساکس در آن مسابقه با نتیجه ۹ بر ۸ پیروز شد.
۵. ویلای ویلکولا؛ جزیره گوتلند، سوئد
خانه رنگارنگ پیپی جوراببلند با نام ویلای ویلکولا (Villa Villekulla) در واقع ساختمانی واقعی است. این خانه برای فیلمهای پیپی جوراببلند در سالهای ۱۹۶۸ و ۱۹۶۹ استفاده شد و پس از پایان فیلمبرداری، قرار بود آن را تخریب کنند.
اینار نیبرگ، مالک مجموعه تفریحی کنیپبین، خانه را در یک حراج خرید و با استفاده از تیرهای آهنی، آن را یکتکه به محل مجموعه خود انتقال داد. بعدها فیلم «پیپی در حال فرار» نیز در همین مکان ساخته شد و خانه همچنان پابرجا است.
۶. شهرک موس اسپا؛ اونگ جمل، تونس
شهرک موس اسپا (Mos Espa) در فیلم «جنگ ستارگان: تهدید شبح» در سال ۱۹۹۹، زادگاه آناکین اسکایواکر بود. گروه سازنده این مجموعه را در منطقه بیابانی اونگ جمل تونس ساختند؛ اما سازهها پس از پایان فیلمبرداری در همان محل باقی ماندند.
یکی از تهدیدهای اصلی این شهرک، حرکت شنهای بیابان بود. پژوهشگران تپهای شنی به شکل هلال را زیر نظر گرفتند که سالانه حدود ۱۵ متر به سمت دکور پیشروی میکرد. در سال ۲۰۱۴ نیز گروهی برای پاکسازی محل، حدود ۸٬۰۰۰ مترمکعب شن را جابهجا کردند تا ساختمانها زیر ماسه مدفون نشوند.
۷. دهکده آلامو؛ براکتویل، تگزاس، آمریکا
وقتی جان وین برای ساخت فیلم «آلامو» به یک شهرک تاریخی نیاز داشت، جیمز «هپی» شاهان، دامدار اهل تگزاس، زمین مزرعهاش را در اختیار گروه فیلمسازی قرار داد. ساخت این شهرک در سال ۱۹۵۷ آغاز شد و برای فیلمی به کار رفت که در سال ۱۹۶۰ اکران شد.
پس از پایان فیلمبرداری، آلامو ویلج (Alamo Village) به مقصدی گردشگری و محل ساخت فیلمهای وسترن دیگر تبدیل شد. این مجموعه تا سال ۲۰۱۰ فعالیت داشت و در سال ۲۰۱۸ وسایل صحنه و یادگاریهای آن را فروختند؛ بااینحال، خانواده شاهان خود شهرک را حفظ کرد.
۸. کاخ کلئوپاترا، استودیو اطلس؛ ورزازات، مراکش
کاخی با ستونهای رنگآمیزیشده و معماری الهامگرفته از مصر باستان، در دل بیابانهای اطراف شهر ورزازات مراکش قرار دارد. این دکور برای فیلم «آستریکس و اوبلیکس: مأموریت کلئوپاترا» در سال ۲۰۰۲ ساخته شد.
کاخ کلئوپاترا بخشی از استودیو اطلس است و هنوز در برنامه بازدیدهای راهنماییشده این مجموعه قرار دارد. گردشگران میتوانند در جریان بازدید از استودیو، از این سازه سینمایی نیز دیدن کنند.
۹. کلبه کریگ؛ کوه استرلینگ، ویکتوریا، استرالیا
کلبه کریگ (Craig’s Hut) در نگاه اول ساختمانی قدیمی و متعلق به دامداران کوهستان به نظر میرسد؛ اما نخستین نسخه آن در سال ۱۹۸۱ برای فیلم «مردی از رودخانه اسنویی» ساخته شد.
گروه سازنده در سال ۱۹۹۳ کلبه را با سازهای مقاومتر جایگزین کردند؛ اما آتشسوزی جنگلی در دسامبر ۲۰۰۶ آن را از بین برد. یک سال بعد، کلبه دوباره ساخته شد و سازهای که امروز در کوه استرلینگ دیده میشود، حاصل همان بازسازی است.
۱۰. فورت براوو؛ تابرناس، آلمریا، اسپانیا
بیابان تابرناس در جنوب اسپانیا، بهدلیل شباهت ظاهری به غرب آمریکا، به یکی از لوکیشنهای محبوب فیلمهای وسترن اروپایی تبدیل شد. فورت براوو (Fort Bravo) در میانه دهه ۱۹۶۰ ساخته شد و بخشی از فیلم «خوب، بد، زشت» در سال ۱۹۶۶ در آن فیلمبرداری شد.
پس از پایان فیلمبرداری، یک بدلکار این مجموعه را خرید و گروههای فیلمسازی و تبلیغاتی همچنان از آن استفاده کردند. از سال ۱۹۸۴ نیز نمایشهای کابویی و صحنههای نمایشی تیراندازی در خیابان اصلی شهرک برگزار میشوند.