سفر با نقشه‌ آگاتا کریستی؛ ردپای ملکه جنایت را در جهان دنبال کنید

به نقل از بی‌بی‌سی؛ آگاتا کریستی حتی پنج دهه پس از مرگش در سال ۱۹۷۶، همچنان ملکه بی‌رقیب داستان‌های معمایی است. کتاب‌های او بیش از دو میلیارد نسخه در سراسر جهان فروخته و تاثیرش از ادبیات معمایی ژاپن تا آثار مدرن هالیوود مشهود است. اما کریستی فراتر از نویسندگی، مسافری همیشگی بود؛ از سفر اولش به مصر در ۱۸ سالگی تا «تور بزرگ» ۱۰ ماهه در سال ۱۹۲۲ که او را از بریتانیا به آفریقای جنوبی، استرالیا، نیوزیلند و کانادا برد.

این سفرها مستقیما روی مشهورترین رمان‌های او اثر گذاشت؛ از کروزهای رود نیل که الهام‌بخش «مرگ روی نیل» شد تا سفرهای ریلی در «قتل در اورینت اکسپرس». دکتر میشل کازمر، استاد دانشگاه ایالتی فلوریدا و متخصص آثار کریستی، معتقد است وسایل حمل‌ونقل برای کریستی بهترین بستر قتل بودند، زیرا افرادی را که به‌طور معمول در یک مکان جمع نمی‌شدند، در کنار هم قرار می‌داد و با وجود انزوا، دسترسی آن‌ها به اطلاعات متنوع‌تر بود.

در ادامه، هفت نقطه در جهان را می‌بینید که مسافران می‌توانند در آن‌ها زندگی و آثار ملکه جنایت را تجربه کنند.

کریستی در شهر تورکی به دنیا آمد و منطقه «ریویرای انگلیسی» نقش پررنگی در زندگی و داستان‌هایش دارد. خانه سابق او، گرین‌وی هاوس در کنار رود دارت، حالا به موزه‌ای تبدیل شده که پر از وسایل شخصی و اشیای جالب اوست و کتابخانه‌ای از نسخه‌های اولیه آثارش را در خود جای داده است. در نزدیکی آن، در منطقه دارتمور، هتل مورلند قرار دارد؛ جایی که کریستی هنگام نوشتن اولین رمانش در آن اقامت داشت.

اگر به تورکی سفر کنید، می‌توانید در مسیر «مایل آگاتا کریستی» قدم بزنید؛ مسیری که بیش از دوازده نقطه الهام‌بخش در کتاب‌های او را شامل می‌شود. از جمله هتل ایمپریال — که هرکول پوآرو و جین مارپل هر دو در داستان‌ها به آن سر زده‌اند — و موزه تورکی که تنها گالری اختصاصی آگاتا کریستی در بریتانیاست. تورهای ویژه‌ای هم با محوریت کریستی در دِوُن برگزار می‌شود.

جزیره «برگ»، با هتلی به سبک آرت‌دکو که توسط جزر و مد محصور می‌شود، الهام‌بخش فضای مرگبار رمان «و بعد هیچ‌کس» بود.

تا دهه ۱۹۳۰، کریستی صاحب هشت خانه بود که ۶ تای آن‌ها در لندن قرار داشتند. یکی از معروف‌ترین‌شان خانه شماره ۵۸ در شفیلد تراس بود که بیش از پنج سال در آن زندگی کرد. بعد از طلاق هم خانه‌ای در کرسول پلیس خرید.

بسیاری از شخصیت‌های داستان‌های او، از جمله پوآرو، در لندن حضور داشتند. تورهای پیاده‌روی مخصوص آگاتا کریستی در لندن شما را با لوکیشن‌های مختلف کتاب‌هایش آشنا می‌کنند. از طرفی، تئاتر سنت مارتین در وست‌اِند میزبان نمایش «تله موش» است؛ نمایشی که به‌خاطر اجرای طولانی‌مدتش و پایان غافلگیرکننده‌اش شهرت جهانی دارد.

در طول جنگ جهانی دوم، کریستی در بیمارستان دانشگاهی لندن کار می‌کرد و همزمان سالی دو رمان می‌نوشت. کار در داروخانه بیمارستان به او شناخت دقیقی از سم‌ها داد که بعدها در داستان‌هایش به‌خوبی از آن استفاده کرد. او در آپارتمان‌های لاون رود زندگی می‌کرد؛ جایی که چهره‌هایی مثل والتر گروپیوس و مارسل بروئر هم ساکن آن بودند. امروز گالری ایزوکن به تاریخ این ساختمان می‌پردازد.

کریستی اولین‌بار در سال ۱۹۰۸ به مصر سفر کرد و همراه مادرش در هتلی که امروز ماریوت قاهره است، اقامت داشت. بعدها، همراه همسر دومش، باستان‌شناس مکس مالوان، بارها به مصر برگشت.

این سفرها الهام‌بخش رمان «مرگ روی نیل» شدند که در یک کشتی تفریحی روی رود نیل اتفاق می‌افتد. کشتی الهام‌بخش این داستان، «اس‌اس سودان»، از سال ۱۸۸۵ بین اسوان و لوکسور در حال حرکت است — خوشبختانه بدون هیچ قتل واقعی!

رمان «مرگ همچون پایان» هم کاملا در مصر باستان و شهر تبس می‌گذرد. گردشگران می‌توانند مجموعه معابد کارناک و دندره در نزدیکی لوکسور را ببینند، از جمله معبد هاتور که در داستان به آن اشاره شده است. در نزدیکی اسوان هم معابد فیله و مجموعه عظیم ابوسمبل قرار دارند که یکی از صحنه‌های مهم «مرگ روی نیل» در آن رخ می‌دهد.

کریستی اغلب در هتل «وینتر پالاس لوکسور» و «اولد کتاراکت اسوان» اقامت می‌کرد. در هتل دوم حتی سوئیتی به نام او وجود دارد و می‌توانید همان منظره نیل را ببینید که او هنگام نوشتن آثارش می‌دید.

قطار «اورینت اکسپرس» جایگاه خاصی در زندگی کریستی داشت. این اولین سفر انفرادی او پس از طلاق در سال ۱۹۲۸ بود و بعدها هم بارها با همسر دومش از آن استفاده کرد. این قطار که در رمان «قتل در قطار سریع‌السیر شرق» جاودانه شد، در سال ۲۰۰۹ از کار افتاد، اما نسخه لوکس امروزی آن با واگن‌های بازسازی‌شده حال‌وهوای همان دوران را زنده می‌کند.

در استانبول می‌توانید از ایستگاه «سیرکجی»، مقصد نهایی این قطار، دیدن کنید. موزه راه‌آهن این ایستگاه با نمایش یادگاری‌هایی مثل کلاه کارکنان و تابلوهای قدیمی، حال‌وهوای آن دوران را حفظ کرده است.

کریستی این رمان را در هتل «پرا پالاس» نوشت؛ هتلی تاریخی که در سال ۱۸۹۲ برای مسافران قطار ساخته شد. هنوز هم سوئیتی به نام او در این هتل وجود دارد که با وسایلی قدیمی مثل ماشین تحریر آندروود تزئین شده است.

کریستی و همسر اولش در سفر بزرگ سال ۱۹۲۲ در آفریقای جنوبی موج‌سواری کردند و از این تجربه لذت بردند. همین موضوع بعدها وارد رمان «مردی با کت قهوه‌ای» شد.

او در ساحل مویزنبرگ موج‌سواری کرد؛ ساحلی که هنوز هم یکی از بهترین نقاط شهر با امواج ملایم و کلبه‌های رنگارنگ است. محل اقامتش هم هتل مونت نلسون بود که به نمای صورتی و منظره کوه «تیبل» معروف است.

کریستی همچنین به‌عنوان مهمان رسمی از پارلمان بازدید کرد و از تاکستان‌های تاریخی کنستانتیا، از جمله مجموعه‌ای که امروز با نام بوشندال شناخته می‌شود، دیدن کرد.

برخلاف پوآرو که به نقاط مختلف دنیا سفر می‌کند، خانم مارپل فقط یک‌بار از بریتانیا خارج شد. رمان «راز کارائیب» در جزیره‌ای خیالی به نام سنت اونوره می‌گذرد که از سفر کریستی به باربادوس در سال ۱۹۵۶ الهام گرفته شده است.

او در هتل «کورال ریف کلاب» اقامت داشت که بعدها در داستان به شکل اقامتگاه «گلدن پالمز» بازآفرینی شد. این مکان هنوز هم حال‌وهوای یک خانه روستایی انگلیسی در دل مناطق گرمسیری را حفظ کرده است.

امروزه می‌توانید در خلیج فریتز یا سوپ بول موج‌سواری کنید، در سواحل آرام استراحت کنید یا در مکان‌های محلی نوشیدنی‌های سنتی امتحان کنید.

خیلی قبل‌تر از اینکه پترا با فیلم «ایندیانا جونز و آخرین جنگ صلیبی» مشهور شود، کریستی آن را به‌عنوان صحنه یک داستان جنایی انتخاب کرده بود. رمان «قرار با مرگ» داستانی معمایی در قالب سفرنامه است که خانواده‌ای را از اورشلیم تا پترا دنبال می‌کند. این شهر با حال‌وهوایی رازآلود توصیف شده و تنگه باریک «سیق» در آن به «دره مرگ» شباهت پیدا می‌کند.

بازدیدکنندگان می‌توانند از الخزنه (خزانه) تا موزه پترا قدم بزنند و با تاریخ و جغرافیای این منطقه آشنا شوند، یا مثل شخصیت‌های داستان به صومعه یا محل قربانی بروند و از بالا منظره شهر باستانی را ببینند. رویداد «پترا در شب» هم با نور فانوس‌ها فضایی شبیه حال‌وهوای داستان‌های کریستی ایجاد می‌کند.