یک کشف اتفاقی در شمال آلمان، با کمک فناوری تصویربرداری به ماجرایی فراتر از انتظار باستان‌شناسان تبدیل شد.
به نقل از هریتیج دیلی، پنج ظرف برنزی با قدمتی حدود ۱۵۰۰ سال در شمال آلمان کشف شده‌اند و برای نخستین‌بار در معرض دید عموم قرار گرفته‌اند. این آثار که به دوره امپراتوری روم و دوران مهاجرت اقوام در اروپا تعلق دارند، سال گذشته در نزدیکی خور شلای و اطراف شهر شالبی در ایالت شلسویگ-هولشتاین پیدا شدند.
گروهی از فلزیاب‌های آماتور دانمارکی هنگام جست‌وجو در منطقه متوجه وجود اشیای فلزی در زیر زمین شدند. اداره باستان‌شناسی ایالت شلسویگ-هولشتاین این مجموعه را کشفی کم‌نظیر و بسیار مهم برای منطقه دریای بالتیک توصیف کرده است.
کشف پنج ظرف در دل یک تکه خاک
پس از شناسایی آثار، باستان‌شناسان تصمیم گرفتند به‌جای بیرون‌آوردن فوری آن‌ها، تا پایان زمستان دست به کاوش نزنند. اوایل آوریل، گروهی متخصص برای خارج‌کردن اشیا به محل رفتند.
با توجه به قدمت و وضعیت شکننده ظروف، متخصصان از روشی به نام «بازیابی بلوکی» استفاده کردند. در این روش، به‌جای جداکردن هر شیء از خاک اطرافش، تمام بخش زمین به‌شکل یک بلوک یکپارچه بیرون آورده می‌شود. این عملیات حساس دو روز طول کشید و امکان انتقال آثار را بدون واردکردن آسیب‌های غیرضروری فراهم کرد.
اسکن سه‌بعدی، تعداد واقعی آثار را آشکار کرد
باستان‌شناسان بلوک خاک را برای بررسی دقیق‌تر به مؤسسه فرانهوفر در لوبک فرستادند. پژوهشگران پیش از آغاز فرایند مرمت، با استفاده از سی‌تی‌اسکن محتوای آن را بررسی کردند.
دستگاه از لایه‌هایی با فاصله چهار میلی‌متر تصویربرداری کرد و نتیجه بررسی‌ها، متخصصان را غافلگیر کرد. آن‌ها در ابتدا تصور می‌کردند سه ظرف درون بلوک قرار دارد؛ اما تصاویر اسکن وجود پنج ظرف را نشان داد.
پس از این بررسی، بلوک خاک به شلسویگ بازگشت و به کارگاه مرمت قلعه گوتورف انتقال یافت. تینا هاینتکس-ویلرز، مرمتگر آثار تاریخی، مسئولیت بیرون‌آوردن تدریجی ظروف را بر عهده گرفت. او برای جداکردن هر ظرف از خاکی که حدود ۱٬۵۰۰ سال آن را در خود نگه داشته بود، با دقت فراوان کار کرد.
هاینتکس-ویلرز این تجربه را فرصتی کم‌نظیر توصیف کرد و گفت که متخصصان به‌ندرت امکان کار روی چنین آثاری را پیدا می‌کنند. تا ماه سپتامبر، هر پنج شیء به‌طور کامل از خاک بیرون آمده بودند.
ظروفی متعلق به سده‌های سوم تا پنجم میلادی
این مجموعه شامل کاسه‌ها، دیگ‌ها و یک آبکش برنزی با وضعیت نگهداری بسیار خوب است. بعضی از ظروف نقش‌ونگارهای ظریفی دارند و روی برخی دیگر نشانه‌هایی از تعمیرات قدیمی دیده می‌شود. این آثار نشان می‌دهند صاحبانشان برای آن‌ها ارزش زیادی قائل بودند و حتی پس از آسیب‌دیدن نیز به استفاده از آن‌ها ادامه می‌دادند.
کارشناسان اداره باستان‌شناسی ایالت، قدمت ظروف را به فاصله سده‌های سوم تا پنجم میلادی نسبت داده‌اند. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست چرا این اشیا را زیر خاک دفن کرده‌اند. احتمال دارد ظروف بخشی از هدایای تدفینی بوده باشند یا جوامع ساکن منطقه آن‌ها را به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند پنهان کرده باشند.
آنچه باستان‌شناسان با اطمینان بیشتری می‌دانند، جایگاه ویژه ظروف برنزی در آن دوران است. نمونه‌های مشابه در ایالت شلسویگ-هولشتاین بسیار کمیاب هستند. به‌گفته مسئولان میراث فرهنگی، تنها کشف مشابه دیگر در این ایالت به سال ۱۸۶۹ بازمی‌گردد؛ زمانی که یک دیگ برنزی رومی در منطقه بورگ پیدا شد.
آنجلینا آبگ-ویگ، سرپرست بخش موزه باستان‌شناسی قلعه گوتورف، این مجموعه را نه‌فقط کشفی استثنایی برای شلسویگ-هولشتاین، بلکه اثری کم‌نظیر در سراسر منطقه دریای بالتیک دانسته است.
نمایش عمومی آثار پس از ۱۵۰۰ سال
بازدیدکنندگان می‌توانند پنج ظرف برنزی را در روز باستان‌شناسی، در مدرسه آپ‌مولر شهر شلسویگ تماشا کنند. نمایشگاهی کوچک با موضوع کشف شالبی از ساعت ۹ صبح تا ۶ عصر برپا می‌شود. همچنین فیلم‌هایی از مراحل کاوش، بیرون‌آوردن بلوک خاک و فرایند دقیق مرمت آثار به نمایش درمی‌آیند.
البته این نمایشگاه محل دائمی نگهداری ظروف نخواهد بود. پس از پایان بازسازی قلعه گوتورف، قرار است آثار به جزیره موزه‌ای شلسویگ بازگردند و در نمایشگاه دائمی جدید موزه باستان‌شناسی به نمایش گذاشته شوند.