رقص عروس دریایی‌های در موزه‌ای که قبلا بانک بود!

به نقل از آسوشیتدپرس، در فضایی تاریک که نور تصاویر روی دیوارها و درخشش آکواریوم‌های آب‌شور آن را روشن می‌کند، عروس‌های دریایی به‌آرامی حرکت می‌کنند. بدن شفاف این موجودات با هر انقباض و انبساط، شکل تازه‌ای به خود می‌گیرد و حرکت هماهنگشان منظره‌ای تماشایی می‌سازد.

موزه خصوصی عروس‌های دریایی در شهر پمپانو بیچ فلوریدا، در شمال فورت لادردیل، به نمایش همین موجودات اختصاص دارد. طبق اعلام مسئولان شهر و بنیان‌گذاران مجموعه، این موزه احتمالا نخستین موزه آمریکا است که تمام فعالیتش را به عروس‌های دریایی اختصاص داده است و یکی از معدود فضاهای مشابه در جهان به شمار می‌رود.

الکس و یانا یانوفسکی، بنیان‌گذاران موزه، پیش از مهاجرت به آمریکا آکواریوم‌های موفقی در اوکراین راه‌اندازی کرده بودند که نخستین موزه عروس‌های دریایی آن‌ها در کی‌یف هم بخشی از همین مجموعه‌ها بود. این زوج پس از جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، ناچار شدند کشورشان را ترک کنند و تأسیسات قبلی خود را پشت سر بگذارند.

به گفته جسیکا آیزنبارت، مدیر عملیات موزه، آن‌ها پس از ورود به فلوریدا خیلی زود تصمیم گرفتند علاقه‌شان به عروس‌های دریایی را با مردم آمریکا به اشتراک بگذارند. این مجموعه که در بهار افتتاح شد، نخستین جاذبه آبزی این زوج پس از مهاجرت به ایالات متحده محسوب می‌شود. آن‌ها در عین حال به گسترش فعالیت‌هایشان هم فکر می‌کنند.

یانا یانوفسکی ایده ساخت موزه‌ای مستقل را پس از مشاهده استقبال بازدیدکنندگان از عروس‌های دریایی در آکواریوم‌های قبلی‌شان مطرح کرد. او در بیانیه‌ای که شهر منتشر کرده، این موجودات را از مقاوم‌ترین جانوران زمین توصیف کرده است. عروس‌های دریایی با وجود نداشتن مغز، شبکه عصبی ساده‌ای دارند که به آن‌ها امکان واکنش به محیط اطراف را می‌دهد. حرکت آرام و پیوسته آن‌ها نیز یکی از ویژگی‌هایی است که توجه بازدیدکنندگان را جلب می‌کند.

عروس‌های دریایی بیش از ۵۰۰ میلیون سال روی زمین زندگی کرده‌اند؛ بنابراین قدمت آن‌ها از دایناسورها و حتی درختان بیشتر است. بدن این جانوران عمدتا از آب تشکیل شده است و همین ویژگی، ظاهر شفاف و ژله‌ای آن‌ها را شکل می‌دهد. آن‌ها نه قلب دارند و نه مغز، اما با شبکه عصبی ساده خود به محرک‌های محیطی پاسخ می‌دهند.

مونتی گراهام، مدیر مرکز پژوهشی محیط‌زیست اسمیتسونین، از محبوبیت چنین موزه‌ای تعجب نمی‌کند. او معتقد است آکواریوم خلیج مونتری در کالیفرنیا نقش مهمی در افزایش توجه عمومی به عروس‌های دریایی داشته است. این آکواریوم نمایش موقت عروس‌های دریایی را از سال ۱۹۸۵ آغاز کرد و در سال ۱۹۹۶ گالری دائمی آن‌ها را راه‌اندازی کرد.

گراهام می‌گوید بیشتر مردم فقط هنگام غواصی فرصت دیدن عروس‌های دریایی از نزدیک را پیدا می‌کنند؛ اما آکواریوم‌ها امکان تماشای این موجودات را در محیطی کنترل‌شده و با فضاسازی چشم‌نواز فراهم می‌کنند.

موزه عروس‌های دریایی نزدیک به ۹۰۰ مترمربع وسعت دارد و حدود ۲۰ گونه متفاوت را در خود جای داده است. این گونه‌ها از آب‌های فلوریدا و دیگر نقاط جهان می‌آیند و مسئولان مجموعه می‌توانند آن‌ها را میان ۲۱ آکواریوم جابه‌جا کنند.

عروس دریایی گزنه‌ای ژاپنی، عروس دریایی ماه، عروس دریایی خال‌دار و عروس دریایی وارونه از جمله ساکنان فعلی این آکواریوم‌ها هستند. گونه وارونه را می‌توان در میان جنگل‌های حرا در فلوریدا نیز پیدا کرد. موزه جانوران خود را از مراکز پرورش آبزیان دارای مجوز تهیه می‌کند.

ایرینا پلیپکانیک، مدیرکل مجموعه، می‌گوید طراحان تلاش کرده‌اند فضایی آرام و دور از هیاهو بسازند تا بازدیدکنندگان بتوانند روی حرکت عروس‌های دریایی تمرکز کنند. این موزه در ساختمانی فعالیت می‌کند که پیش‌تر شعبه بانک ولز فارگو بود. تبدیل ساختمان به موزه با کمک حدود ۱۰۰ هزار دلار کمک‌هزینه بازآفرینی شهری از طرف شهر پمپانو بیچ انجام شد.

راهنمایان موزه نیز در طول بازدید درباره نقش عروس‌های دریایی در اکوسیستم‌های دریایی و اهمیت حفاظت از آن‌ها توضیح می‌دهند. پلیپکانیک می‌گوید هدف اصلی مجموعه این است که بازدیدکنندگان با شناخت بیشتری درباره این جانوران موزه را ترک کنند.

به گفته او، تاکنون حدود ۴ هزار گونه مختلف شناسایی شده‌اند که می‌توان آن‌ها را در گروه عروس‌های دریایی قرار داد؛ موضوعی که نشان می‌دهد هنوز بخش بزرگی از دنیای این موجودات برای بسیاری از مردم ناشناخته مانده است.