استخوان کتف گوسفندی با نقش دو پرنده و خطوط موج‌مانند، ممکن است وسیله‌ای برای درخواست محافظت از آشیل در یونان باستان بوده باشد.
به نقل از هریتیج دیلی، استخوان کتف گوسفندی با نقش دو پرنده و الگویی شبیه موج دریا، ممکن است بخشی از یک آیین مذهبی خصوصی در یونان باستان بوده باشد. باستان‌شناسان احتمال می‌دهند فردی حدود ۲٬۵۰۰ سال پیش این شیء را برای درخواست محافظت از آشیل، قهرمان اسطوره‌ای یونان، ساخته باشد. البته این فرضیه هنوز تأیید نشده است.
دو پرنده روی استخوان گوسفند
این اثر در جزیره برزان، محل سکونتگاه باستانی بریستنِس در شمال دریای سیاه، کشف شد. باستان‌شناسان در سال ۱۹۸۹ آن را از دل خاک بیرون آوردند؛ اما پژوهشگران به‌تازگی تزئینات و محل کشف آن را دوباره بررسی کرده‌اند.
این شیء از استخوان کتف گوسفندی حدودا دو ساله ساخته شده است. به نظر می‌رسد پس از پختن و مصرف گوشت حیوان، فردی استخوان باقی‌مانده را تغییر داده باشد. لبه پهن آن را به شکل دندانه‌دار تراشیده‌اند و برجستگی میانی استخوان نیز حالتی موج‌دار پیدا کرده است.
مهم‌ترین جزئیات روی سطح بیرونی استخوان دیده می‌شوند: طرح دو پرنده که هر دو به سمت چپ نگاه می‌کنند. خطوط حکاکی‌شده، بال‌های جمع‌شده و جزئیات پرهای آن‌ها را نشان می‌دهند.
پرندگان دریایی یا کلاغ‌ها؟
پژوهشگران دو احتمال اصلی درباره هویت پرندگان مطرح کرده‌اند. بر اساس فرضیه نخست، این نقش‌ها مرغ‌های دریایی را نشان می‌دهند؛ پرندگانی که در محیط ساحلی جزیره برزان به‌وفور دیده می‌شدند. در این صورت، فرم موج‌دار استخوان نیز می‌تواند نمادی از دریا باشد.
فرضیه دوم به کلاغ‌ها و دیگر پرندگان خانواده کلاغیان اشاره دارد. شکل منقار و خطوط حک‌شده برای نمایش پرها، شباهت‌هایی به این پرندگان دارد. کلاغ‌ها در باورهای مذهبی یونانی باستان با آپولون، یکی از خدایان مهم بریستنِس، ارتباط داشتند.
بااین‌حال، هیچ‌کدام از این دو احتمال ارتباط با آشیل را منتفی نمی‌کنند. در سنت‌های مذهبی منطقه دریای سیاه، پرندگان خاصی با زیارتگاه‌های آشیل ارتباط داشتند و برخی پژوهشگران آن‌ها را مرغ دریایی می‌دانند.
آشیل؛ قهرمان اسطوره‌ای و محافظ دریانوردان
آشیل بیشتر به‌عنوان جنگجوی افسانه‌ای جنگ تروا شناخته می‌شود؛ اما جایگاه او در باورهای مردم اطراف دریای سیاه فراتر از یک قهرمان جنگی بود. جوامع یونانی این منطقه او را شخصیتی الهی یا قهرمانانه می‌دانستند که با دریا، دریانوردی و محافظت ارتباط داشت.
زیارتگاه‌هایی نیز به او اختصاص داده بودند و دریانوردان و ساکنان شهرهای ساحلی برای محافظت به او متوسل می‌شدند. سرگئی سولوویوف، یکی از پژوهشگران این اثر، احتمال می‌دهد فردی استخوان را برای برگزاری آیینی خصوصی و درخواست حمایت از آشیل به کار برده باشد.
سرنخی از آیین‌های خصوصی در خانه‌ها
باستان‌شناسان این استخوان را در لایه‌ای متعلق به سده ششم پیش از میلاد پیدا کردند. سفال‌ها و بقایای استخوان حیوانات در همان لایه به تعیین قدمت آن کمک کردند.
اگر فرضیه پژوهشگران درست باشد، این اثر می‌تواند نمونه‌ای از باورهای مذهبی خارج از معابد و زیارتگاه‌های رسمی باشد. برخلاف اشیای گران‌قیمت و یادبودهای عمومی، ممکن است فردی استخوان یک حیوان معمولی را به ابزاری برای درخواست محافظت تبدیل کرده باشد.
بااین‌حال، هیچ کتیبه‌ای نام آشیل را روی این شیء ثبت نکرده است و نوع پرندگان نیز مشخص نیست. پژوهشگران هنوز نمی‌دانند استخوان دقیقا چه کاربردی داشته است یا در جریان آیین احتمالی چگونه از آن استفاده می‌کرده‌اند. بنابراین، ارتباط آن با آشیل همچنان فرضیه‌ای جذاب است، نه نتیجه‌ای قطعی.