کشف رد پنجه سگ روی آجری متعلق به عصر برنز، تصویری نادر از زندگی روزمره مردم و حیوانات در آناتولی باستان به دست می‌دهد.
به نقل از هریتیج دیلی؛ باستان‌شناسان در محوطه‌ای باستانی در غرب ترکیه، رد پنجه‌های سگی را روی آجری گِلی کشف کرده‌اند که حدود ۴٬۰۰۰ سال قدمت دارد. این آجر در میان بقایای خانه‌ای پیدا شد که در عصر برنز بر اثر آتش‌سوزی ویران شده بود. نشانه‌های باقی‌مانده روی آن، تصویری کوچک اما ملموس از زندگی روزمره در سکونتگاهی باستانی به دست می‌دهند؛ زمانی که یک سگ از روی گل خیس عبور کرد و رد پنجه‌هایش را برای هزاران سال به جا گذاشت.
رد پنجه‌ها چگونه از آتش‌سوزی جان سالم به در بردند؟
این آجر در محوطه باستانی تاشوانلی هویوک در استان کوتاهیه ترکیه پیدا شد؛ یکی از سکونتگاه‌های بزرگ عصر برنز در غرب آناتولی. باستان‌شناسان هنگام کاوش بقایای ساختمانی که هزاران سال پیش در آتش سوخته بود، آجری گِلی را از میان آوار بیرون آوردند که رد پنجه‌های یک سگ روی آن دیده می‌شد.
پژوهشگران احتمال می‌دهند سگ زمانی از روی آجر عبور کرده باشد که گل آن هنوز خیس و شکل‌پذیر بود. این اتفاق به‌احتمال زیاد پیش از استفاده از آجر در ساخت خانه رخ داده است. پس از خشک‌شدن گل و به‌کاررفتن آجر در بنا، نقش پنجه‌ها روی آن باقی ماند و با تخریب ساختمان نیز از بین نرفت.
کاوش‌های این محوطه را ارکان فیدان، استاد دانشگاه بیلجیک شیخ ادبعلی، هدایت می‌کند. هرچند آتش‌سوزی ساختمان را ویران کرد، نقش پنجه‌ها روی آجر به‌اندازه‌ای سالم ماند که باستان‌شناسان توانستند منشأ آن را تشخیص دهند.
سرنخی کوچک از زندگی مردم در عصر برنز
بسیاری از یافته‌های باستان‌شناسی، مانند ابزارها، سفال‌ها و بناها، حاصل فعالیت‌های هدفمند انسان هستند. اما رد پنجه‌های این سگ داستان متفاوتی دارد: این نقش‌ها نه برای ثبت خاطره‌ای خاص، بلکه تصادفی و در جریان زندگی روزمره شکل گرفتند.
وجود این ردها نشان می‌دهد سگ‌ها در اطراف ساختمان‌ها و مصالح ساختمانی سکونتگاه رفت‌وآمد می‌کردند. البته این یافته به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که سگ به یکی از خانواده‌های ساکن خانه تعلق داشته یا در محیط اطراف آزادانه حرکت می‌کرده است.
بااین‌حال، چنین آثاری برای باستان‌شناسان ارزش زیادی دارند؛ زیرا فعالیت‌هایی را ثبت می‌کنند که معمولا نشانه مشخصی در آثار باستانی باقی نمی‌گذارند. رد یک حیوان روی گل، برخلاف اشیای ساخته‌شده به دست انسان، لحظه‌ای گذرا از زندگی را ثبت کرده است.
کشفی که پس از چهار هزار سال دوباره دیده شد
وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، مهمت نوری ارسوی، در ۲۶ اکتبر خبر کشف این رد پنجه‌ها را اعلام کرد. این یافته به مجموعه شواهد باستان‌شناسان درباره سکونتگاه تاشوانلی هویوک اضافه می‌شود؛ محوطه‌ای که به‌دلیل وسعت و آثار باقی‌مانده از جوامع عصر برنز اهمیت دارد.
ماجرای این رد پنجه‌ها ساده است: سگی حدود ۴٬۰۰۰ سال پیش روی آجری گِلی قدم گذاشت. بعدها آتش‌سوزی خانه را ویران کرد و بقایای آن زیر خاک ماند تا کاوش‌های امروزی آجر را دوباره آشکار کنند.
اکنون همین نقش‌های کوچک، پیوندی ملموس با زندگی مردم و حیوانات در گذشته ایجاد کرده‌اند. این کشف یادآوری می‌کند که آثار باستانی فقط بناهای بزرگ، اشیای ارزشمند یا آرامگاه‌های باشکوه نیستند؛ گاهی رد چند پنجه روی گل نیز می‌تواند بخشی از داستان زندگی در هزاران سال پیش را حفظ کند.