عملیات مرمت نقش‌برجسته‌های دوره ساسانی در محوطه تاریخی نقش رستم با رسیدن به نقش شاپور دوم، پس از سه دهه تلاش کارشناسان به ایستگاه پایانی رسید.
عملیات حفاظت و مرمت نقش‌برجسته‌های ساسانی در محوطه تاریخی نقش رستم استان فارس، با اجرای آخرین اقدامات روی سنگ‌نگاره شاپور دوم، پس از حدود سه دهه تلاش مستمر به مرحله پایانی خود وارد شد. این عملیات گسترده با هدف صیانت از اصالت صخره‌ها و مهار فرسایش‌های محیطی، گنجینه‌ای مهم از شکوه ایران باستان را برای نسل‌های بعد محفوظ می‌دارد.
پروژه حفاظت از هشت سنگ‌نگاره شاخص این محوطه باستانی از دهه ۱۳۷۰ خورشیدی کلید خورده و تاکنون به شکل پیوسته زیر نظر کارشناسان ارشد مرمت ادامه داشته است.
مصطفی رخشنده‌خو، مسئول مجموعه نقش رستم و سرپرست کارگاه‌های حفاظت و مرمت، گفت:
«نقش‌برجسته‌های ساسانی این مجموعه از مهم‌ترین یادگارهای تاریخی و هنری ایران به شمار می‌روند و حفاظت از آن‌ها مسئولیتی تخصصی و بلندمدت است که نیازمند شناخت دقیق وضعیت آثار، انتخاب روش‌های مناسب مرمتی و توجه به ماندگاری نتایج اقدامات حفاظتی است.»
سرپرست کارگاه‌های مرمت محوطه، پایبندی به اصول علمی را لازمه نجات کتیبه‌های تاریخی دانست و افزود:
«مرمت آثار تاریخی صرفا به معنای انجام اقدامات اجرایی روی یک اثر نیست، بلکه مجموعه‌ای از مطالعات، بررسی‌های کارشناسی، تصمیم‌گیری‌های تخصصی و اجرای دقیق روش‌های حفاظتی را در بر می‌گیرد. هدف اصلی این اقدامات، حفظ اصالت اثر، کنترل عوامل آسیب‌رسان و فراهم کردن شرایطی برای افزایش ماندگاری آن در بلندمدت است.»
طرح حفاظتی نقش‌برجسته شاپور دوم پس از تصویب در مراجع ذی‌صلاح وارد فاز اجرایی شده است تا تداخل‌های ناشی از هوازدگی و مداخلات غیرضروری بر سطح صخره‌ها به کمترین حد ممکن برسد. رخشنده‌خو درباره ویژگی‌های این مرحله گفت:
«در این مرحله، تدوین طرح مرمتی متناسب با وضعیت اثر و بررسی و تصویب آن در مراجع ذی‌صلاح از اهمیت ویژه‌ای دارد. اجرای عملیات بر پایه طرح مصوب و با رعایت ملاحظات تخصصی، زمینه را برای انجام مداخله‌ای اصولی و متناسب با شرایط اثر فراهم می‌کند.»
او همچنین با تأکید بر لزوم انتقال دانش حاصل از این پروژه طولانی‌مدت به سایر محوطه‌های صخره‌ای کشور توضیح داد:
«تجربه چنددهه‌ای مرمت نقش‌برجسته‌های ساسانی نقش رستم نشان می‌دهد که حفاظت از میراث فرهنگی نیازمند پیگیری مستمر، تداوم اقدامات حفاظتی و دقت در تمام مراحل کار است. آثار تاریخی در گذر زمان با عوامل گوناگون آسیب‌رسان مواجه می‌شوند و به همین دلیل، مرمت و حفاظت از آن‌ها باید با نگاهی بلندمدت و با هدف تضمین ماندگاری آثار برای نسل‌های آینده دنبال شود.»