اردوگاه نظامی رومی در اسپانیا کشف شد؛ ردپای محاصره‌ای خونین در ۲٬۰۰۰ سال پیش
باستان‌شناسان در شمال اسپانیا اردوگاهی نظامی از دوران جنگ‌های روم کشف کرده‌اند که به محاصره یک دژ متعلق به عصر آهن ارتباط دارد.
به نقل از هریتیج دیلی، باستان‌شناسان دانشگاه لئون در شمال اسپانیا، اردوگاهی نظامی از دوران روم باستان کشف کرده‌اند که به محاصره یک دژ متعلق به عصر آهن ارتباط دارد. این محوطه در نزدیکی لا پنیا دل کاسترو، در منطقه لا ارسینا و استان لئون قرار گرفته است و می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره لشکرکشی‌های روم برای فتح بخش‌های شمالی شبه‌جزیره ایبری در اختیار پژوهشگران بگذارد.
این اردوگاه حدود ۱٫۷ هکتار وسعت دارد و در فاصله تقریبی ۵۰۰ متری دژ باستانی قرار گرفته است. کاوش‌های بهار و تابستان ۲۰۲۶ وجود ساختارهای دفاعی، تجهیزات نظامی رومی و شواهدی از استقرار موقت نیروها را آشکار کرده‌اند. یافته‌ها همچنین ارتباط باستان‌شناختی مستقیمی میان این تأسیسات نظامی و سکونتگاه بومی منطقه نشان می‌دهند؛ سکونتگاهی که در جریان جنگ‌های کانتابری هدف حمله قرار گرفت.
اردوگاه نظامی رومی با ساختار دفاعی
این اردوگاه نقشه‌ای چهارگوش دارد و ورودی آن از نوع کلاویکولا است؛ طرحی دفاعی که در برخی استحکامات نظامی روم باستان دیده می‌شود. موقعیت اردوگاه نیز به نیروهای رومی امکان می‌داد بر دژ لا پنیا دل کاسترو و مسیرهای منتهی به آن نظارت کنند.
باستان‌شناسان دیواری پیرامونی از سنگ‌های محلی شناسایی کرده‌اند که حدود ۱٫۵ متر ضخامت دارد. بخش‌های باقی‌مانده دیوار کمتر از نیم متر ارتفاع دارند، اما پژوهشگران احتمال می‌دهند ارتفاع سازه در شکل اولیه خود حدود دو برابر بخش باقی‌مانده بوده باشد.
در کنار دیوار دفاعی، سکویی خاکی به عرض تقریبی ۱۲ متر نیز شناسایی شده است. سازندگان این سکو خاک حاصل از حفاری زمین‌های اطراف را به کار برده بودند. این ساختار احتمالا به تقویت استحکامات، رفت‌وآمد در امتداد دیوار و هموار کردن بخش داخلی اردوگاه در زمین شیب‌دار کمک می‌کرد.
کاوش‌های داخل محوطه همچنین آثاری از سازه‌هایی با مصالح فسادپذیر را آشکار کرده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که نیروهای رومی احتمالا در اردوگاه سرپناه‌های موقت یا تأسیسات دیگری برای اقامت و فعالیت‌های نظامی ساخته بودند.
در میان اشیای کشف‌شده، قطعاتی از جنگ‌افزار و میخ‌های کفش‌های نظامی رومی نیز وجود دارند. این میخ‌ها که در کف کفش‌های سربازان به کار می‌رفتند، شواهد بیشتری از کاربری نظامی محوطه ارائه می‌کنند. ادواردو گونزالس گومس د آگوئرو، یکی از مدیران کاوش، حفظ‌شدگی قابل‌توجه محوطه را برجسته کرده است؛ زیرا اردوگاه‌هایی که بتوان ارتباط آن‌ها را مستقیما با محاصره دژهای بومی نشان داد، به‌ندرت با چنین شرایطی باقی مانده‌اند.
شواهدی از حمله رومی‌ها به دژ عصر آهن
کاوش‌های بیشتر در لا پنیا دل کاسترو، شواهد تازه‌ای از حمله‌ای خشونت‌آمیز به این سکونتگاه باستانی به دست داده‌اند. پژوهشگران تأیید کرده‌اند که حمله بر دامنه شمالی متمرکز بوده است؛ یافته‌ای که با برداشت‌های حاصل از کاوش‌های پیشین مطابقت دارد.
باستان‌شناسان همچنین آثار آتش‌سوزی گسترده‌ای را شناسایی کرده‌اند که چندین سازه داخل سکونتگاه، از جمله دو معبد متعلق به عصر آهن را تخریب کرده است. این معابد پیش‌تر در جریان پژوهش‌های همین گروه شناسایی شده بودند.
با این حال، هنوز مشخص نیست آتش‌سوزی و ویرانی در جریان یک درگیری نظامی رخ داده‌اند یا حاصل چند مرحله اشغال، تخریب و ترک سکونتگاه بوده‌اند. پژوهشگران برای پاسخ به این پرسش، بررسی شواهد باستان‌شناختی را ادامه می‌دهند.
یکی از فرضیه‌ها این است که برخی ساختمان‌ها پس از فتح منطقه به دست رومی‌ها، عمدا تخریب شده باشند. چنین اقدامی می‌توانست بخشی از تلاش گسترده‌تر برای تضعیف هویت فرهنگی و سیاسی جمعیت بومی باشد؛ اما این تفسیر هنوز قطعی نیست و به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
وجود برج دیده‌بانی در بلندترین نقطه دژ نیز ممکن است سرنخ‌هایی درباره نحوه کنترل سکونتگاه و مناطق اطراف پس از تصرف آن به دست دهد.
بازسازی جنگ‌های کانتابری
کشف این اردوگاه به شناخت بهتر جنگ‌های کانتابری کمک می‌کند؛ مجموعه‌ای از لشکرکشی‌های نظامی که روم برای تسلط بر جوامع مستقل باقی‌مانده در شمال شبه‌جزیره ایبری انجام داد.
پیش‌تر نیز استحکامات نظامی مرتبط با این لشکرکشی‌ها در مناطق آستوریاس، کانتابریا و پالنسیا شناسایی شده بودند. با این حال، یافتن ارتباط مستقیم میان اردوگاه‌های نظامی و سکونتگاه‌های بومی در مناطق کوهستانی استان لئون دشوارتر بوده است.
کارلوس فرناندس، مدیر گروه پژوهشی تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه لئون، بر اهمیت شناسایی تأسیسات نظامی در ارتباط با سکونتگاه‌های عصر آهن تأکید کرده است. بررسی ارتباط میان این محوطه‌ها می‌تواند تصویری دقیق‌تر از نحوه پیشروی ارتش روم و چگونگی فتح منطقه ارائه دهد.
موقعیت اردوگاه تازه‌کشف‌شده همچنین ممکن است به پژوهشگران کمک کند مسیر حرکت نیروهای رومی را در دره‌های کوهستانی میان فلات مرکزی اسپانیا و سواحل کانتابری بازسازی کنند. گروه پژوهشی امیدوار است با بررسی ارتباط این محوطه با دیگر سایت‌های باستان‌شناختی در دره پورما، اطلاعات بیشتری درباره راهبردهای نظامی روم و سازمان‌دهی لشکرکشی‌ها به دست آورد.
باستان‌شناسان چگونه اردوگاه را پیدا کردند؟
پژوهش‌های باستان‌شناختی در لا پنیا دل کاسترو از سال ۲۰۱۳ آغاز شدند، اما همه‌گیری کووید ۱۹ برای مدتی فعالیت‌های میدانی را متوقف کرد. پس از ازسرگیری تحقیقات، پژوهشگران بررسی چشم‌انداز اطراف محوطه را گسترش دادند و از عکس‌های هوایی، فناوری لیدار و دیگر روش‌های سنجش از دور استفاده کردند.
این بررسی‌ها ساختاری غیرمعمول در زمین را آشکار کردند که با شکل طبیعی منطقه سازگاری نداشت. بررسی‌های اولیه در بهار ۲۰۲۶ احتمال وجود یک محوطه باستان‌شناختی ناشناخته را مطرح کردند و به همین دلیل، کاوش‌های بیشتری در تابستان همان سال انجام شد. کشف معماری دفاعی و آثار نظامی رومی در ادامه این کاوش‌ها، تفسیر محوطه به‌عنوان یک اردوگاه نظامی را تأیید کرد.
در مراحل بعدی، پژوهشگران قصد دارند زمان دقیق‌تری برای حمله رومی‌ها به دژ تعیین کنند و مشخص کنند که تخریب لا پنیا دل کاسترو در یک مرحله رخ داده یا طی چند دوره اتفاق افتاده است. سرنوشت ساکنان این سکونتگاه و تأثیر اشغال رومی‌ها بر چشم‌انداز منطقه نیز از پرسش‌هایی است که تحقیقات آینده به آن‌ها خواهد پرداخت.