عملیات مرمت اضطراری و تثبیت تزیینات آسیب‌دیده کاخ چهلستون اصفهان به پایان رسید و این مجموعه آماده پذیرش گردشگران شد.
عملیات مرمت اضطراری بخش‌هایی از تزیینات آسیب‌دیده در کاخ چهلستون اصفهان با هدف تثبیت رنگ‌ها، پاک‌سازی نقوش و مهار ریزش گچ‌بری‌ها با موفقیت پایان یافت. آسیب‌های ناشی از جنگ چهل‌روزه و بمباران حریم صفوی، صدمات متعددی به درها، پنجره‌ها و نقوش تاریخی تالار اصلی وارد کرده بود. فرورفتن شیشه‌های شکسته در سطح نقوش و نفوذ گردوغبار، ضرورت اقدامات حفاظتی سریع را برای جلوگیری از فرسودگی بیولوژیک دوچندان ساخت.
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، گفت:
«این اقدامات با هدف تثبیت رنگ‌ها، پاک‌سازی تزیینات، جلوگیری از ریزش بیشتر و حفاظت از بخش‌های آسیب‌دیده بنا، زیر نظر کارشناسان و ناظران پایگاه انجام شد.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، درباره جزئیات خسارت‌های وارده گفت:
«آسیب‌های ناشی از جنگ چهل روزه به بخش‌هایی از مجموعه میراث جهانی چهلستون از جمله تزیینات و درها و پنجره‌ها وارد کرده بود که به موجب فرورفتن شیشه‌های شکسته شده در تزیینات، آسیب این بخش‌ها دوچندان شده بود و همین ضرورت انجام اقدامات فوری حفاظتی را برای جلوگیری از گسترش خسارت‌ها افزایش داد.»
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، پیرامون مشکلات شناسایی‌شده افزود:
«شکستگی شیشه‌ها و ریزش بخش‌هایی از تزیینات، در کنار آسیب‌های باقی‌مانده از مرمت‌های نادرست در دوره‌های گذشته، از جمله مشکلاتی بود که در جریان بررسی وضعیت بنا شناسایی شد.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، در خصوص تبعات شکستگی درها و پنجره‌ها تصریح کرد:
«شکستگی درها و پنجره‌ها نیز موجب ورود گرد و غبار و نشستن آن بر سطح تزیینات شده بود که می‌توانست زمینه‌ساز آسیب‌های بیولوژیک و تشدید فرسودگی این بخش‌ها شود؛ ازاین‌رو، مرمت تزیینات و ترمیم درها و پنجره‌ها در اولویت اقدامات حفاظتی پایگاه قرار گرفت.»
بخش عمده‌ای از نقوش گل‌وبوته شاه‌عباسی و اسلیمی در تالار اصلی و گچ‌بری‌های فوقانی پاک‌سازی شدند. کارشناسان ابتدا غبارروبی را با برس‌های مویی انجام دادند و سپس پوسته‌های رنگی را با آب مقطر و الکل مهار کردند.
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، گفت:
«بخشی از نقوش گل‌وبوته شاه‌عباسی و اسلیمی در تالار اصلی، از جمله قسمت‌هایی از گچ‌بری‌های فوقانی، در جریان جنگ چهل روزه آسیب دیده بود که مرمت و پاک‌سازی آن‌ها با رعایت ملاحظات حفاظتی انجام شد.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، درباره مراحل پاک‌سازی شیمیایی افزود:
«در این مرحله، ابتدا پرداخت و غبارروبی سطح تزیینات با استفاده از برس‌های مویی و به صورت دستی انجام گرفت؛ سپس رنگ‌های پوسته‌شده با استفاده از آب مقطر و الکل تثبیت و پاک‌سازی شیمیایی بخش‌های مورد نیاز صورت گرفت.»
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، پیرامون مواد تثبیت‌کننده تشریح کرد:
«در ادامه، برای تثبیت رنگ‌ها از ماده پریمال با غلظت ۱۰ درصد استفاده شد و موزون‌سازی رنگی بخش‌های آسیب‌دیده نیز با بهره‌گیری از آبرنگ و رنگ‌های همگون انجام گرفت.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، با تأکید بر رویکرد علمی پروژه گفت:
«این اقدامات با رویکرد پاک‌سازی سَبکی و مرمت حفاظتی صورت گرفته است تا ضمن تثبیت وضعیت موجود، از ریزش بیشتر تزیینات و گسترش آسیب‌ها جلوگیری شود.»
تامین مالی بازسازی درها و پنجره‌ها از محل اعتبارات وزارت میراث فرهنگی و منابع استانی صورت گرفت. همچنین پایگاه میراث با نصب شاهدگذاری‌های شیشه‌ای، پایش تغییرات احتمالی سازه را در دستور کار دارد.
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، درباره نظارت بر عملیات گفت:
«تمامی عملیات مرمتی و حفاظتی زیر نظر کارشناسان و ناظران پایگاه و با بهره‌گیری از استادکاران متخصص انجام شده است.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، در زمینه اهداف حفاظتی بنا خاطرنشان کرد:
«اقدامات صورت‌گرفته در مرحله رفع خطر و حفاظت اضطراری قرار دارد و هدف اصلی آن، نگهداری تزیینات تاریخی، پیشگیری از تخریب بیشتر و فراهم کردن زمینه حفاظت اصولی از این آثار در سال‌های آینده است.»
مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، در خصوص طرح جامع مرمت افزود:
«اطلاعات و مستندات مربوط به این آسیب‌ها در طرح مرمت جامع مجموعه که از سوی مشاور در دست تهیه است، لحاظ شده و اقدامات اجرایی نیز مرحله به مرحله با دریافت نظر مشاور و بر اساس ملاحظات تخصصی پیش رفته است.»
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، پیرامون بازگشایی کاخ اعلام کرد:
«با وجود آسیب‌های واردشده در جریان جنگ چهل روزه، اقدامات انجام‌شده امکان بازگشت مجموعه به شرایط خدمت‌رسانی و پذیرش بازدیدکنندگان و گردشگران را فراهم کرده است.»